• Thứ Hai, 09/05/2005 14:09 (GMT+7)

    Thu phí tự động

    Theo thống kê, lượng xe qua trạm thu phí Xa Lộ hà Nội (TP.HCM) là khoảng 40.000 lượt/ngày. Việc ứng dụng công nghệ thu phí tự động sẽ giúp tăng tốc độ xe qua trạm, tránh kẹt xe, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời tạo nét văn minh giao thông cho khu vực cửa ngõ thành phố.

    Theo thống kê, lượng xe qua trạm thu phí Xa Lộ Hà Nội (TPHCM) là khoảng 40.000 lượt/ngày đêm. Việc ứng dụng công nghệ thu phí tự động sẽ giúp tăng tốc độ xe qua trạm, tránh kẹt xe, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời tạo nét văn minh giao thông cho khu vực cửa ngõ thành phố.

    Từ 2 dừng còn 1 dừng...

    Trước đây, các loại xe ô tô khi qua trạm thu phí (TTP) Xa Lộ Hà Nội (Q.2) đều phải qua 2 lần dừng xe, mỗi lần mất từ 15 – 20 giây để chờ mua vé và kiểm tra vé. Các nhân viên TTP phải làm việc cật lực mới có thể giải quyết cho khoảng 40.000 lượt xe/ngày đêm qua trạm, tránh tình trạng ùn tắc giao thông.

    Nhằm giảm áp lực công việc cho nhân viên thu phí và rút ngắn thời gian chờ cho lái xe, từ tháng 3/2003, công ty cổ phần Đầu Tư Hạ Tầng Kỹ Thuật TPHCM (CII), đơn vị chủ quản TTP đã đầu tư ứng dụng thử nghiệm công nghệ thu phí bán tự động cho TTP. Trước đó, CII đã tham khảo nhiều giải pháp nước ngoài nhưng cuối cùng đã chọn giải pháp do công ty Tin Học Siêu Tính, đơn vị trong nước, thiết kế và triển khai. Chọn giải pháp trong nước, theo ông Lê Quốc Bình, trưởng phòng tài chính kế toán CII, do giá rẻ hơn 4 lần so với nước ngoài, thuận tiện triển khai và chỉnh sửa. Mặt khác, giải pháp nước ngoài không đáp ứng một số đặc thù thu phí của Việt Nam như nhu cầu vé tháng, quý, năm...

    Hệ thống thu phí bán tự động ứng dụng công nghệ mã vạch hoạt động theo mô tả: Khi xe đến trạm, nhân viên soát vé nhận vé từ lái xe, đưa vào đầu đọc mã vạch, hệ thống sẽ tự động mở cổng cho xe qua làn nếu như vé hợp lệ. Nhờ vậy, khi qua trạm, lái xe chỉ mất vài giây dừng xe.

    Có 2 loại vé có mã vạch: vé lượt và vé trả tiền trước (vé tháng, vé quý). Vé lượt bán tại các ca bin kiểm soát của trạm, mỗi vé chỉ có giá trị sử dụng một lần. Vé trả tiền trước được bán tại phòng bán vé, người mua vé phải đăng ký số xe, loại xe, thời gian sử dụng. Quá hạn, vé không còn giá trị.

    Hệ thống khi triển khai đã giúp công tác quản lý, kiểm tra và hậu kiểm việc thu phí dễ dàng và chính xác hơn nhờ thiết bị ghi hình video, lưu lại thông tin, hình ảnh của từng chiếc xe qua làn. Khi xe qua trạm, phân hệ “Soát vé” gửi tín hiệu về hệ thống trung tâm điều hành yêu cầu chụp ảnh ngay lúc xe dừng tại quầy soát vé. Mỗi 1 lượt xe qua làn, hệ thống chụp lại 1 ảnh gồm hình dạng xe và thông tin soát vé (nhân viên soát vé, thời điểm, mệnh giá vé...) được ghi ngay trong ảnh chụp. Nhờ đó, khi hậu kiểm, nhân viên không cần phải quan sát hình ảnh camera 24/24, mà chỉ cần lọc ra các trường hợp xe qua các làn. Nếu phát hiện nhầm lẫn hay tiêu cực thì nhân viên hậu kiểm sẽ đánh dấu và xử lý theo nội quy của trạm. Với sự hỗ trợ của phần mềm, thời gian kiểm tra tối đa là 3 giây/hình. Mỗi ca làm việc 8 giờ thì 1 nhân viên hậu kiểm có thể kiểm được tối thiểu là 9.600 lượt xe qua làn. Ngoài ra, lãnh đạo có thể kiểm tra lại kết quả hậu kiểm (có phân cấp theo thẩm quyền), nhờ đó ngăn ngừa được tình trạng tiêu cực.

    ...Đến không dừng

    Sau thời gian thử nghiệm và ứng dụng thành công hệ thống thu phí bán tự động, đầu tháng 4/2005, CII đã đầu tư nâng cấp thành hệ thống thu phí tự động, ứng dụng cho hai trạm thu phí Xa Lộ Hà Nội và Hùng Vương (Q.5). Khi chuyển từ hệ thống bán tự động sang tự động, đầu đọc mã vạch được thay bằng thiết bị đọc tia hồng ngoại. Thiết bị này được gắn tại khu vực kiểm soát vé của trạm thu phí để đọc thông tin khi xe qua trạm, hoạt động tốt khi xe di chuyển dưới 100km/h, không phụ thuộc điều kiện thời tiết. Nhờ chức năng này, lái xe không phải dừng xe để soát vé. Hệ thống sẽ tự động kiểm tra và mở thanh chắn (barrier) cho xe qua nếu hợp lệ. Các loại xe dùng dịch vụ này phải có đầu thu phát hồng ngoại OBU (On Board Unit) tự động và thẻ thanh toán còn hạn sử dụng (vé tháng) được gắn ở trong mỗi xe sau kính chắn gió. Khi xe đến trạm, trên làn thu phí có bảng thông báo hiển thị thông tin về số xe, giá trị tài khoản... Trường hợp hết hạn sử dụng thì lái xe phải chuyển qua làn thu phí bán tự động mua vé lượt.

    Người sử dụng có hai giải pháp chọn lựa: Mua đầu OBU với giá 990.000 đồng hoặc thuê 45.000 đồng/tháng/bộ (đặt cọc 1.080.000 đồng), thuê liên tục hai năm thì được sở hữu.

    Chi phí đầu tư cho 1 làn thu phí khoảng 400 -500 triệu đồng/làn. Chi phí nâng cấp thành hệ thống thu phí tự động khoảng 700 - 800 triệu đồng/làn.

    Tăng tiện ích, dịch vụ

       

     

     

     

    Ảnh gồm hình dạng của xe (nhìn thấy được biển số xe) và thông tin soát vé. Theo hình trên, xe 60LD-0982 qua làn bằng vé tháng loại 300.000 đồng/tháng còn trong thời hạn sử dụng, đăng ký cho xe có biển số là 60LD-0982. Lượt soát vé này do anh Nguyễn Trung Thành (nhân viên soát vé) thực hiện vào lúc 16:40:41, ngày 18/02/2004 tại làn số 002. Nếu có tiêu cực như biển sổ đăng ký (60LD-0982) khác với hình ảnh thật, giá tiền vé không phù hợp với kích thước xe... thì sẽ dễ dàng phát hiện.

     

    Theo CII, hiện hệ thống thu phí tự động chỉ mới áp dụng cho các loại xe từ 16 chỗ trở xuống do sự phân loại cước phí các loại xe trên 16 chỗ và xe tải rất phức tạp. Chẳng hạn, với xe tải, mức cước không phân loại theo hình dạng xe mà dựa vào tải trọng. Do đó, thời gian đầu ứng dụng hệ thống, chỉ có 50 khách hàng sử dụng.Nhằm thu hút khách hàng sử dụng, CII sẽ mở rộng phục vụ cho nhiều loại xe, tổ chức mạng lưới bán OBU tận nơi, áp dụng các giải pháp tăng tính tiện ích như khách hàng được quyền chuyển nhượng OBU hay có thể bán lại cho chủ đầu tư (trừ khấu hao 50.000đ/tháng), mua tài khoản qua thẻ ATM, ngân hàng. Sắp tới CII sẽ đưa ra loại thẻ thanh toán trừ dần nghĩa là mỗi khi qua trạm, hệ thống thu phí sẽ tự động trừ tiền trong tài khoản. CII cũng đang nghiên cứu ứng dụng giải pháp thu phí liên trạm cho tất cả các trạm thu phí trong hệ thống. Với giải pháp này, khách hàng sử dụng một loại OBU có thể qua bất cứ TTP nào được kết nối trong hệ thống thu phí của CII.

    Đại Nguyên

    ID: B0505_40