• Thứ Bảy, 29/10/2005 09:27 (GMT+7)

    Thương mại điện tử Việt Nam đang ở đâu?

    Khoảng cách về ứng dụng CNTT và triển khai thương mại điện tử giữa các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương có sự cách biệt khá xa. Tại hội thảo “Liên kết cơ hội số” trong khuôn khổ phiên họp AFACT lần thứ 23 diễn ra mới đây, các đại biểu đã thể hiện quyết tâm đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực kinh doanh điện tử. Tuy nhiên, muốn làm được điều này Việt Nam cần giải quyết nhiều vấn đề.

    TMĐT – yêu cầu tất yếu của hội nhập  
    Theo thứ trưởng Bộ Thương Mại Lê Danh Vĩnh, mở cửa

    Các đại biểu tham gia AFACT đang thảo luận về kinh nghiệm triển khai TMĐT
    nền kinh tế mà không ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) thì cơ hội mở rộng thị trường là rất khó khăn. Hãy hình dung, khi các nước triển khai tốt TMĐT, hàng hóa của họ vào Việt Nam dễ dàng nhưng chúng ta lại không biết khai thác  TMĐT hiệu quả, vậy chẳng hóa ra chúng ta tự bó buộc mình. Trong khu vực, rất nhiều quốc gia đã triển khai thành công TMĐT như Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản… Hội thảo lần này cũng là dịp để chúng ta học tập các mô hình thành công.

    Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng cho phát triển TMĐT. Với tốc độ tăng trưởng mật độ người sử dụng Internet là 123,4% (cao nhất trong khu vực ASEAN +3), Việt Nam đạt 1,9 triệu thuê bao Internet và gần 5,9 triệu người sử dụng trong năm 2004. Đây là tiền đề tốt cho sự phát triển TMĐT. Theo dự báo về mức tăng trưởng thị trường CNTT Việt Nam của IDG, trong giai đoạn từ 2004 – 2008, mức chi tiêu cho CNTT của Việt Nam nằm trong tốp 10 nước tăng trưởng hàng đầu thế giới và sẽ vượt qua Trung Quốc với tỷ lệ tăng trưởng đạt 16%. Việt Nam cũng được đánh giá là quốc gia rất nhanh nhạy với mô hình kinh doanh trên mạng. Tuy nhiên, trong xu hướng hội nhập toàn cầu, việc đơn giản hóa các thủ tục thương mại quốc tế vốn rất  phức tạp là cần thiết. Có nhiều tấm gương để Việt Nam học hỏi. Chẳng hạn, chưa kể đến các lợi thế về hạ tầng cơ sở, Nhật Bản đã hình thành hiệp hội đơn giản hóa các thủ tục thương mại quốc tế từ năm 1974. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận có nhiệm vụ tạo thuận lợi cho các văn bản và thủ tục thương mại quốc tế.

    Bao giờ “qua lớp vỡ lòng” về TMĐT?
    Vẫn theo ông Lê Danh Vĩnh, “TMĐT ở Việt Nam mới chỉ ở bước tập dượt”. Khi vấn đề an toàn trong thanh toán chưa được giải quyết, chúng ta chưa thể có một giao dịch TMĐT hoàn chỉnh. Ông Hoàng Minh Cường, phó giám đốc công ty Điện Toán và Truyền Số Liệu cũng đã khẳng định điều này khi cho rằng, các website ở Việt Nam mới chỉ dừng ở mức thông tin, quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ qua các trang web. Một số doanh nghiệp đã tiến một bước xa hơn bằng việc đàm phàn với khách hàng và đối tác qua email. Điều này cũng có nghĩa là chúng ta chưa biết tận dụng hết những gì mà TMĐT có thể mang lại.

    Kết quả điều tra của Bộ Thương Mại từ 230 DN có website cho thấy: 90% website này mới chỉ dừng ở mức giới thiệu DN và sản phẩm; trên 40% có cung cấp thông tin về giá cả sản phẩm, cho phép liên hệ đặt hàng. Trong khi đó, số website cho phép thanh toán trực tuyến bằng thẻ tín dụng hoặc chuyển khoản chỉ chiếm hơn 10%.

    Trên thế giới, xu hướng TMĐT B2B chiếm ưu thế vượt trội so với B2C trong lựa chọn chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ở Việt Nam, hầu hết các website này chưa có định hướng hoạt động rõ ràng, nguồn nhân lực hạn chế, vốn kinh doanh nhỏ nên chủ yếu mới dừng lại ở giai đoạn thiết lập và thử nghiệm. Giá trị giao dịch còn thấp. Ông Trần Thanh Hải, vụ phó Vụ Thương Mại Điện Tử, Bộ Thương Mại cho rằng chúng ta cần phải có một chiến lược dài hạn về TMĐT.  Mới đây, chiến lược về phát triển TMĐT 2006 – 2010 đã được Chính Phủ thông qua, hy vọng đây sẽ là cơ sở để các doanh nghiệp định hướng cho hoạt động của mình.


    Gỡ vòng luẩn quẩn
    Song song với việc tuyên truyền, quảng bá rộng và sâu hơn nữa để DN nhận thấy tầm quan trọng cũng như quyền lợi “sát sườn” mà TMĐT mang lại, các cấp, các ngành cần tập trung giải quyết đồng thời những khó khăn đang tồn tại. Trước hết là vấn đề tâm lý. Người dân vẫn có thói quen mua bán truyền thống, không đủ tự tin để tham gia mua bán trên mạng. Một phần do nền sản xuất vẫn chưa đạt ISO, chất lượng hàng hóa không được chuẩn hóa, thương mại phát triển tự do về giá cả khiến khách hàng e ngại khi gặp phải hàng hóa chất lượng kém, giá đắt. Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Tuấn Minh, giám đốc kinh doanh website chodientu.com (công ty Peacesoft), DN cũng thấy lo sợ trước các tranh chấp xuất phát từ các giao dịch qua mạng vì chưa có hành lang pháp lý rõ ràng. Đây là một cái vòng luẩn quẩn: Các nhà xây dựng chính sách thì chưa có cơ sở để ra các văn bản pháp luật sát với thực tế, còn thực tế lại mong chờ các chính sách để hoạt động. Trước vòng luẩn quẩn này, các cơ quan chức năng cùng khối doanh nghiệp cần có nỗ lực tìm ra lối thoát. Ngoài ra, cần có một chính sách khuyến khích các DN tham gia TMĐT. Hiện chính sách ưu đãi chỉ dành cho các công ty sản xuất phần mềm, trong khi, theo đại diện một DN cung cấp dịch vụ đặt phòng trực tuyến thì hầu hết các DN làm TMĐT hiện nay đều không có lãi. Nhưng họ vẫn làm và coi đây như một khoản đầu tư về lâu dài, bước đầu là để các DN, người tiêu dùng làm quen với TMĐT.

    Thu Nga


     

    ID: O0510_1