• Thứ Hai, 12/12/2005 15:31 (GMT+7)

    Vi phạm quyền tác giả trên mạng: Chưa xử lý vụ nào

    “Hiện nay, người đưa thông tin lên mạng chưa ý thức đủ nghĩa vụ của mình, trong khi người có quyền thì thậm chí không kiểm soát được quyền của mình trong môi trường kỹ thuật số”. Đó là nhận xét của TS. Vũ Mạnh Chu, cục trưởng Cục Bản Quyền Tác Giả Văn Học - Nghệ Thuật nhân cuộc trò chuyện về vi phạm bản quyền trên mạng với TGVT - PCW VN

    TS. Vũ Mạnh Chu

    Cuộc trò chuyện được thực hiện nhân hội thảo “Quyền tác giả trong môi trường kỹ thuật số” do Cục phối hợp cùng Viện Sở Hữu Trí Tuệ Thụy Sĩ tổ chức ngày 9/12/2005 tại TP.HCM. Hội thảo thuộc khuôn khổ chương trình hợp tác đặc biệt về sở hữu trí tuệ (SHTT) giữa Việt Nam và Thụy Sĩ trong 5 năm (2000-2005).

    Nhận xét về tình trạng vi phạm bản quyền trên mạng, TS. Chu cho biết:

    Vi phạm bản quyền trên mạng đang diễn ra rất phổ biến. Cụ thể là các báo điện tử lấy lại bài của báo khác đưa lên trang thông tin của mình dù không thỏa thuận trước. Hay một số website đưa bài hát lên mạng, thậm chí thu tiền người nghe nhạc, dù chưa xin phép tác giả...  Những việc này vi phạm Luật SHTT sắp có hiệu lực vào tháng 7 tới. Bản thân luật cũ đã có nguyên tắc: Sử dụng tác phẩm dưới hình thức nào phải tôn trọng quyền tác giả, nếu vi phạm sẽ bị xử lý.

    Có báo điện tử lập luận rằng thông tin lấy từ báo khác đưa lên cho bạn đọc truy cập thoải mái, không thu tiền là không vi phạm bản quyền. Nhưng lập luận này sai vì trên các báo điện tử, bạn đọc đã phải mua bản quyền thông qua hình thức quảng cáo trên mạng rồi. Một quảng cáo trên báo điện tử có giá từ 1,6 triệu - 7 triệu/tuần, trong khi thông tin bị sao chép đưa không được trả thù lao là bất hợp lý. Thậm chí, hiện nay còn có tình trạng sao chép thông tin từ báo khác đưa lên báo điện tử rồi còn cho phép người đọc gửi thông tin này cho người khác, hay sửa đổi, làm thay đổi tác phẩm... Những hành vi này đều có thể xử lý theo quy định pháp luật, chịu phạt hoặc bồi thường.

    Nhưng cơ quan nào sẽ xử lý tình trạng này, thưa ông?

    Việc xử lý vi phạm quyền tác giả được đặt lên vai của các cơ quan có thẩm quyền như thanh tra Văn Hóa Thông Tin. Tuy nhiên đến nay chúng ta chưa có vụ xử lý nào liên quan đến quyền tác giả lên mạng!

    Vậy Cục Bản Quyền đóng vai trò gì, thưa ông?

    Nêu thắc mắc xung quanh Luật SHTT mới tại hội thảo

    Cục Bản Quyền là cơ quan hành chính nhà nước. Cục có một loạt chức năng nhiệm vụ như xây dựng hệ thống pháp luật, chuẩn bị luật SHTT, cụ thể hoá Luật và chuyển tải thông tin Luật đến mọi người để mọi người hiểu và làm đúng theo Luật.

    Cục sẽ góp phần cùng cơ quan liên quan tham gia xử lý vi phạm khi có tố cáo, khiếu nại. Nhưng cần phải nói rằng vi phạm quyền tác giả hiện nay một phần do người đưa thông tin trên mạng không ý thức được đủ nghĩa vụ của mình, trong khi người có quyền (tác giả) lại chưa thể hiện quyền của mình, chưa lên tếng đòi quyền lợi...  Ngoài ra, có trường hợp người có quyền không kiểm soát được quyền của mình trong môi trường kỹ thuật số do không biết tác phẩm được đưa lên mạng khi nào, website nào đưa lên...

    Trở lại vấn đề vi phạm bản quyền trên mạng, theo ông hiện nay cần làm gì?

    Trước tiên, các trang web cần xin phép trước khi sử dụng lại thông tin đã đăng tải. Nên thỏa thuận về việc sử dụng, phạm vi sử dụng tác phẩm. Về tiền, nếu bài viết là một tác phẩm báo chí thì cần trả thù lao theo luật báo chí. Ở phía ngược lại, người bị sử dụng tài sản cần lên tiếng khi phát hiện thấy vi phạm. Nên liên hệ, trao đổi thoả thuận với nhau trước, không thỏa thuận được thì khiếu kiện.

    Ngọc Khánh thực hiện

    ID: O0512_1