• Thứ Năm, 11/05/2006 12:28 (GMT+7)

    Nhớ GS Nguyễn Đình Ngọc: Vị tướng của ngành CNTT đã ra đi!

    Dẫu rằng đã tiên liệu trước được cái ngày gần đất xa trời của những vị cao niên trong làng tin học nhưng tôi cũng không khỏi bàng hoàng khi nghe tin GS Nguyễn Đình Ngọc đã từ trần (ngày 2/5/2006 tại Hà Nội). Tôi cảm thấy mình có lỗi lớn với ông vì chưa dành được thời gian gặp cũng như ghi chép lại chút lịch sử của nền tin học nước nhà mà ông là một trong những người đã đi đầu.

    Không chỉ là một nhà khoa học, GS Nguyễn Đình Ngọc còn là một nhà giáo, một vị tướng của ngành Công An Nhân Dân, là tấm gương hy sinh vì nhân dân, vì đất nước cho mọi người.

    Một con người giản dị nhưng đầy ý chí

    Trước khi nghỉ hưu khỏi ngành Công An, GS Nguyễn Đình Ngọc từng làm Cục Trưởng Cục Khoa Học Viễn Thông Tin Học, Bộ Công An. Và dân chúng ở phố Trần Nhân Tôn ít ai biết rằng thủ trưởng của cơ quan này lại chính là một ông già với bộ quân phục đã cũ vẫn thường đến cơ quan bằng xe đạp. Suốt nhiều năm, ông vẫn sống đơn sơ, đạm bạc cho mình như vậy, kể cả những năm tháng sống trong lòng địch trước năm 1975. Điều toát lên từ ông là một tinh thần thép, đã làm việc là làm ra làm và làm hết tránh nhiệm từ trong tim của chính mình.

    Năm 1953, ông được cài sang hàng ngũ của địch với tư cách là một thanh niên vào miền Nam chữa bệnh để chuẩn bị trước cho một cuộc chiến cam co, kéo dài nhưng ngày thắng lợi phải nhìn thấy. Được học bổng và đi Pháp học lấy 2 bằng tiến sĩ về đóng tàu và điện tử, ông cho rằng muốn thắng Mỹ phải nắm được các kiến thức về khoa học. Đó chính là lý do mà ông chọn những ngành học trên và học với kết quả xuất sắc. Về nước, ông làm giáo sư tại ĐH Tổng Hợp Sài Gòn và đây chính là nơi quyết định sự nghiệp khoa học và tình báo vĩ đại của ông. Vì là giáo sư ngành điện tử và toán thông tin nên ông thường xuyên được mời cộng tác làm việc cho hệ thống tính toán của quân đội chính quyền Sài Gòn và cả của Mỹ. Chính từ những điều kiện làm việc đó, ông đã nắm được rất nhiều tin tức quan trọng để cung cấp cho ta. Có một lần, nhờ thông tin do ông cung cấp mà Trung Ương Cục Miền Nam đã thoát được một cuộc tập kích rất lớn. Không chỉ có vậy, ông cũng là người nghiên cứu các thuật toán để lập số tử vi bằng máy tính và nghiên cứu về tướng số một cách khoa học tại ĐH Tổng Hợp Sài Gòn. Chính cái vỏ bọc hết sức khoa học này đã khiến không ít vợ con tướng lĩnh, sĩ quan ngụy kéo đến để nhờ ông chiêm nghiệm trước về tương lai của mình. Vô tình những thông tin hết sức quan trọng của chính họ đã lộ ra và có giá trị cho cách mạng.

    Năm 1975 khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, Bộ Trưởng Bộ Công An Trần Quốc Hoàn khi đó đã rất ngưỡng mộ tài năng khoa học và những chiến công thầm lặng của GS Nguyễn Đình Ngọc. Vì thế, ông đã được mời ra Bắc làm việc, giữ trọng trách rất quan trọng của ngành Công An và được phong quân hàm thiếu tướng. Với ông, đó cũng là một vinh dự nhưng cũng là một nhiệm vụ và ngay trong mùa hè năm 1975, ông đã có mặt ở Hà Nội để đảm nhận cương vị được giao. Và ông cũng sống rất hòa đồng trong bối cảnh chế độ bao cấp, tiêu chuẩn y như những đồng chí, đồng nghiệp khác. Làm việc cùng ông, ít ai biết rằng đó là một người từng sống trong lòng địch với nhiều chiến công hiển hách.

    Một người thầy lớn

    Nói đến GS Nguyễn Đình Ngọc, nhiều doanh nhân thành đạt trong lĩnh vực CNTT đều rất trân trọng bởi chính họ đã thành nghề nhờ được ông dạy dỗ. Điển hình có thể kể ra như ông Phạm Thiện Nghệ - giám đốc công ty Máy Tính Khai Trí ở TPHCM. Đối với các học trò của mình, ông là người rất nhiệt tình, nghiêm khắc và không những không bao giờ nhận quà cáp, biếu xén của học trò mà nếu như thấy họ khó khăn thì chính ông còn ra tay giúp đỡ bằng vật chất.

    Ra Bắc làm việc sau ngày đất nước thống nhất, ông đã gặp lại những người bạn học cũ của miền Bắc tại Pháp mà điển hình là GS Hoàng Xuân Sính. Cùng một ý tưởng vì thế hệ học trò tương lai và cùng phải làm được những điều mà trường công còn chưa làm, ông đã cùng GS Hoàng Xuân Sính và bè bạn đã học tập tại Pháp thành lập ra ĐH Dân Lập Thăng Long – ngôi trường ĐH ngoài công lập đầu tiên được Nhà Nước cho thành lập năm 1989. Mặc dù rất bận với nhiều công việc của Bộ Công An và sau đó là của Ban Chỉ Đạo Chương Trình Quốc Gia về CNTT nhưng ông vẫn giành thời gian cho sinh viên của mình. Là người cao tuổi nhất trong các giảng viên, hàng năm trường vẫn tổ chức sinh nhật của ông để sinh viên, bè bạn, đồng nghiệp… đến chúc thọ. Đồng ý với việc tổ chức sinh nhật nhưng ông cũng có cách làm riêng của mình: Buổi lễ vẫn có hoa, lời chúc tụng, nhưng cái chính là cơ hội để thầy và trò cùng trao đổi thảo luận về thực tế phát triển và ứng dụng của CNTT trong một không khí cởi mở, dân chủ như một hội thảo khoa học thực sự. Về cách làm này, ông tâm sự: “Mình thì sống được bao lâu nữa, vui cho anh em, bổ ích cho học trò là tốt với mình rồi. Mà mọi người thấy đấy, sinh nhật của tôi như thế có vui và ý nghĩa không!”.

    Hết mình cho các hoạt động xã hội

    Ngoài cương vị nhà nước và công việc ở ĐH Dân Lập Thăng Long, GS Nguyễn Đình Ngọc còn là người sáng lập Hội Vô tuyến Điện tử Việt Nam và Hội Tin Học Việt Nam. Ông đã được bầu làm Phó Chủ Tịch của cả hai tổ chức này và tham gia ban chấp hành nhiều khóa.

    Tại Tuần Lễ Tin Học thứ 10 của Hội Tin Học Việt Nam tổ chức ở Hà Nội tháng 9/2001, ông được giao trách nhiệm trưởng ban Chương Trình Hội Thảo và bản thân tôi có may mắn được giúp việc cho ông suốt thời gian chuẩn bị. Tôi thấy ông đã làm việc hết mình mà vẫn dẻo dai đạp xe đạp từ ĐHDL Thăng Long lên văn phòng Hội ở Hàng Chuối, rồi đôi khi tạt qua cơ quan cũ ở Trần Nhân Tôn, về căn nhà được phân ở tập thể Trung Tự… Ông lại rất đúng hẹn. Chỉ một mình ông thôi, nhưng tất cả các tham luận, báo cáo tham gia hội thảo đều được đọc duyệt biên tập rất kỹ. Tất cả những điểm chưa rõ đều được ông tỷ mỉ ghi ra để văn phòng Hội có trách nhiệm liên lạc lại với tác giả cho sáng tỏ các vấn đề. Tuần Lễ Tin Học năm đó của Hội Tin Học Việt Nam tại TT Triển Lãm Giảng Võ đã hết sức rôm rả với các hội thảo kín đặc 9 buổi của 5 ngày tổ chức.

    Lần cuối tôi được gặp lại ông là tháng 11/2005 nhân hội thảo “Ứng dụng địa tin học trong nghiên cứu lịch sử châu Á” tại Hà Nội. Hội thảo giới thiệu về một số kết quả tái dựng di tích Bắc Môn đầu thế kỷ XIX. Khi đó, ông đã bày tỏ mong muốn là vấn đề này cần phải được chính giới CNTT coi là một việc quan trọng không kém so với phát triển công nghiệp phần mềm.
     
    Ấy vậy mà ông đã ra đi, mang theo nhiều ý tưởng về sự phát triển CNTT và ứng dụng CNTT nước nhà. Vô cùng thương tiếc và xin vĩnh biệt ông!

    Nguyễn Đức Hoàng
    Nguyên cán bộ văn phòng Hội Tin Học Việt Nam

    -------------------------------------------------------------------------------------------------
    * Thiếu tướng, giáo sư, TSKH Nguyễn Đình Ngọc, sinh ngày 13/8/1932, tại Hà Nội. Ông  ra đi vào lúc 8 giờ 56, 2/5/2006, tại bệnh viện 198, Bộ Công An, vì ung thư.

    ID: O0605_1