• Thứ Sáu, 06/10/2006 15:11 (GMT+7)

    Bàn về tài sản ảo trong game

    Bài viết này chỉ bàn về tài sản ảo (TSA) trong trò chơi trực tuyến (game online), không bàn về các loại tài sản khác như tên miền, địa chỉ email, account... (mà có ý kiến cho rằng cũng thuộc TSA) bởi vì các tài sản này là các tài sản thực và đã được điều chỉnh bởi các quy định về quản lý Internet, sở hữu trí tuệ.

    Bài viết này chỉ bàn về tài sản ảo (TSA) trong trò chơi trực tuyến (game online), không bàn về các loại tài sản khác như tên miền, địa chỉ email, account... (mà có ý kiến cho rằng cũng thuộc TSA) bởi vì các tài sản này là các tài sản thực và đã được điều chỉnh bởi các quy định về quản lý Internet, sở hữu trí tuệ.

    Dù muốn hay không, tài sản ảo (TSA) vẫn hiện hữu và đang đòi hỏi xã hội phải nhìn nhận nó. Nhưng nhìn nhận như thế nào thì các ý kiến chưa thống nhất và các nhà quản lý vẫn chưa đưa ra được quyết định của mình. Có hai quan điểm, một cho rằng TSA bản chất là một loại hình dịch vụ (DV) và như vậy thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thương Mại, ý kiến khác cho rằng TSA là một loại tài sản và cần được đối xử như đối với tài sản thật.

    Chúng ta hãy xem xét việc sản xuất, cung cấp TSA trong game của các công ty và việc sử dụng, trao đổi của người chơi để làm rõ người ta sản xuất, cung cấp TSA ra sao và người chơi game mua bán TSA thực chất là mua bán gì?

    Các nhà sản xuất, cung cấp dịch vụ game

    Mỗi chương trình game online, tùy đặc thù riêng mà nhà sản xuất game sẽ quyết định có các vật dụng hay món đồ nào và cách thức xuất hiện của chúng. Một đồ vật trong game khi thiết kế thường gồm 2 phần thể hiện (có thể nhìn thấy được) là hình thức và tính năng.

    Hình thức đồ vật được thiết kế có hình dáng cố định tùy theo từng cấp độ, thường có 10 cấp. Tính năng của đồ vật (hay công năng) do nhà sản xuất game tạo ra. Nhà sản xuất game thiết kế một số tính năng nhất định có thể xuất hiện trên đồ vật. Các tính năng này được hệ thống gắn vào đồ vật một cách ngẫu nhiên bởi các phần mềm trong game. Để tăng tính hấp dẫn của trò chơi, nhà sản xuất không tham gia cung cấp DV game mà chuyển cho một đơn vị khác và cho phép họ cài đặt số tính năng tối đa mà đồ vật ảo có thể được gắn, kể cả thời điểm xuất hiện tính năng.

    Như vậy, nhà sản xuất game thiết kế tối đa các tính năng có thể xuất hiện trên đồ vật, còn nhà phát hành game lại quyết định những tính năng nào được phép xuất hiện trên đồ vật. Chính điều này dẫn đến việc: cùng một đồ vật ảo nhưng với hai người chơi khác nhau, đồ vật này sẽ có những công năng khác nhau và được đánh giá khác nhau.

    Người chơi game đăng ký với nhà cung cấp game và nhận DV từ họ. Do số người chơi lớn nên các nhà cung cấp DV game thường bố trí một hệ thống máy chủ để phục vụ. Mỗi máy chủ phục vụ riêng cho một nhóm người chơi nhất định. Việc trao đổi đồ vật ảo chỉ diễn ra trong nhóm người chơi do cùng một máy chủ phục vụ. TSA do đó chỉ có giá trị trong một cộng đồng account. Như vậy cùng một TSA nhưng ở hai cộng đồng khác nhau thì có độ nóng (hot) khác nhau và giá cả cũng khác nhau.

    Người chơi

    Với người mới chơi, nhân vật của họ có rất ít đồ vật. Muốn có thêm đồ vật, người chơi phải tham gia các cuộc săn bắt quái vật, mỗi khi hạ được quái vật thì các đồ vật có thể rơi ra ngẫu nhiên. Cấp độ của quái vật càng cao thì đồ vật rơi ra càng có nhiều công năng và càng quý. Sự xuất hiện các đồ vật ngoài việc do hệ thống đưa ra ngẫu nhiên, đôi khi còn do nhà vận hành game đưa ra để tặng cho người chơi. Người chơi cũng có thể may mắn nhặt được các đồ vật có nhiều chức năng mạnh để tăng cường sức mạnh cho bản thân nhân vật. Các chức năng càng mạnh, càng ít xuất hiện.

    Các cộng đồng mặc dù đều chơi cùng một trò chơi nhưng lại không thể liên hệ trực tiếp với nhau. Tuy nhiên, người chơi game không phân biệt vị trí địa lý, chỉ cần có kết nối mạng Internet và tham gia vào một cộng đồng của trò chơi là có thể giao tiếp với nhau. Nói tóm lại giao tiếp trong game là giao tiếp trong một cộng đồng account.

    Mua bán TSA là mua bán DV

    Khi người chơi sở hữu một đồ vật, họ có quyền mua bán, trao đổi trong game bằng tiền trong game hay tiền thật. Vì vậy trong game luôn xuất hiện một kênh buôn bán để người chơi có thể rao bán những đồ vật của mình. Trên kênh mua bán này, người chơi trưng bày các đồ vật của mình với nhiều cấp độ khác nhau, nhiều tính năng (công năng) khác nhau. Người mua căn cứ vào đó để trả giá. Vậy người ta mua cái gì, đồ vật hay tính năng của nó?

    Hãy xét chiếc áo giáp được đưa ra trao đổi trong game võ lâm truyền kỳ (VLTK).

    Chiếc áo giáp thứ nhất có nhiều dòng chữ màu xanh thể hiện các tính năng: tăng cường sinh lực, tăng thân pháp thi triển võ công, khả năng phục hồi khi bị trúng đòn của đối phương, giảm thời gian đóng băng khi đối phương sử dụng võ công có tác động của hàn, trong đó tính năng thời gian phục hồi và thời gian làm chậm là quý nhất. Đồ vật có càng nhiều tính năng, nhất là các tính năng quý hiếm thì giá trị càng cao. Chiếc áo giáp này được chào bán với giá xấp xỉ 1000 vạn lượng hoặc 85.000 đồng tiền mặt.

     

                     Áo giáp 1 được chào bán 1000 vạn lượng

     

                      Áo giáp 2 không ai có nhu cầu sử dụng

    Trong thực tế có những bộ trang phục có giá trị rất cao, ví dụ như một chiếc dây chuyền Hoàng Kim An Bang (kháng tất cả 20%)... giá trong thị trường ảo khoảng 25000 vạn lượng , giá chợ đen có thể lên tới 2 triệu đồng tiền mặt.

    Ở chiếc áo giáp thứ hai chỉ có duy nhất một dòng tính năng màu xanh là tăng cường thể lực khi sử dụng khinh công, tính năng này gần như không tác dụng nên không có giá trị với người chơi và chẳng ai chào bán. Rõ ràng áo giáp thứ nhất có giá trị vì chứa đựng nhiều công năng, còn áo thứ hai không có công năng nên không có giá trị. Tóm lại người chơi trong game chỉ quan tâm đến tính năng (công năng) của đồ vật, từ đó đưa ra giá trị tương ứng tại thời điểm xuất hiện. Nếu đồ vật này tại thời điểm đó là duy nhất thì sẽ có giá trị lớn nhất, giá trị này sẽ bị thay đổi khi xuất hiện những đồ vật khác có tính năng tương tự như nó.

    Như vậy, theo ý kiến của người viết bài này, việc cho rằng TSA là một loại tài sản là không có cơ sở tồn tại. Người chơi không phải mua cái hình thức của TSA mà chính là mua công năng (nội dung) của nó. Nhân tố quyết định về giá trị của đồ vật chính là các công năng có được của đồ vật.

    Đến đây có thể thấy ý kiến thứ nhất là đúng, tức TSA là một loại DV và dĩ nhiên nó chịu sự điều chỉnh của Luật Thương Mại. Luật Thương Mại sẽ điều chỉnh các giao dịch TSA như thế nào là vấn đề cần nghiên cứu tiếp.

    Phạm Ngọc Thúy, Nguyễn Việt Hùng

    ID: B0610_13