• Thứ Sáu, 10/11/2006 14:51 (GMT+7)

    Để tạo điều kiện cho Game Online phát triển

    Sự kiện sở BCVT TP.HCM triệu tập kiểm tra các doanh nghiệp (DN) kinh doanh Game Online (GO), lập biên bản xử phạt hành chính với 3 DN và cho các DN thời hạn chót (trước cuối năm 2006) để hoàn tất việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định của thông tư liên tịch 60 đang được cộng đồng GO và công chúng quan tâm.

    Sự kiện này cũng đặt ra vấn đề về việc các cơ quan quản lý nhà nước sẽ thực hành quản lý tiếp theo thế nào với GO nói riêng, với các dịch vụ gia tăng giá trị trên Internet và của CNTT – TT nói chung.

    Thị trường mới nở

    Minh hoạ
    GO ra đời chưa lâu, các DN mới bắt đầu kinh doanh không tới hai năm. Người ta có thể bấm đốt nhẩm tính số DN thực sự cung cấp GO như một dịch vụ ở tầm “thương phẩm” chưa hết một bàn tay: VinaGame, FPT Telecom, AsiaSoft. Ban đầu, một mặt để chiếm lĩnh thị trường, mặt khác vì kể hoạch lâu dài, các DN đã mua lại của nước ngoài bản quyền GO (hàng chục tỷ đồng/năm khai thác), triển khai mạng lưới và thực hiện sơ đồ kinh doanh. Mỗi GO đều được quảng cáo rầm rộ, cho người dùng Internet chơi thử rồi mới chuyển sang thu phí.

    Các đại lý Internet trước khi có GO đã “cạn kiệt nội dung” nên vắng hoe với những khách hàng người dùng cuối không biết làm gì ngoài chat để giết thì giờ. Nhờ có GO, các đại lý biến thành “Đại lý Internet và Game Online”. Hoặc đơn giản hơn là “Game Online”. Khách hàng của họ là những game thủ đa dạng, phân biệt nhau bằng mức độ đam mê. Chủ đại lý Internet tất bật phục vụ sớm, khuya. Có chủ đại lý còn nhào vào chơi cùng để biết thêm nhiều điều mới hướng dẫn lại cho “game khách”.

    Võ Lâm Truyền Kỳ - VLTK – là một trong những ví dụ về GO đã làm nên kỳ tích bởi nó lôi cuốn người chơi. Cũng bắt đầu từ sự lôi cuốn đó, GO bắt đầu gặp nạn: các phụ huynh lên tiếng về việc con em họ trở nên mê mẩn, báo chí đưa tin, Nhà Nước vào cuộc để chấn chỉnh… Thông tư liên tịch 60 sau chục lần dự thảo đã ra đời từ 1/6/2006.

    Năm rồi, khi đã có thể kinh doanh, các DN thu tiền phát hành GO bằng thẻ bán ra. Thế nhưng, do sức ép cạnh tranh (nhiều GO lần lượt ra mắt theo công thức cho chơi thử trước, thu phí sau), các GO đã qua thời gian chơi thử đến lúc thu phí thì gặp trở ngại: phần đông người chơi nghiệp dư chuyển sang chơi loại GO đang thời gian miễn phí. Thậm chí có GO đã ở giai đoạn thu phí lại phải quay về cho người dùng chơi miễn phí với hy vọng có thể thu tiền nhờ giá trị gia tăng như bán thẻ cho phép người dùng sử dụng để mua đồ ảo cho nhân vật của mình.

    Theo các chủ đại lý Internet, chỉ có duy nhất VinaGame vẫn tiếp tục phát hành được thẻ (bán lẻ qua các đại lý Internet). Các chuyên gia nhẩm tính, bây giờ đang là thời kỳ khó khăn nhất của các DN kinh doanh GO. Họ cũng “bó tay”, không thể đưa ra dự báo nào cho thị trường này.

    Việc điều chỉnh đã đúng đối tượng?

    Các DN kinh doanh GO chưa vượt qua được quy định then chốt trong thông tư liên tịch 60 về hạn chế giờ chơi. Các DN kinh doanh GO nói họ cần có sự nhất trí của nhà sản xuất GO. Thực sự là, số người chơi nếu chỉ là chơi nghiệp dư, chơi cho vui thì việc họ chơi đến tận 3 giờ liền cũng đã là nhiều vì một ngày chỉ có 24 giờ. Với trẻ em, chỉ những em cá biệt, bỏ học, rong chơi mới chơi quá thời gian đó cho mỗi lần chơi. Những người chơi đến giờ thứ tư và hơn trong một lần chơi và ngày nào cũng như ngày nào trước sau cũng sẽ trở thành chuyên nghiệp hoặc có khả năng trở thành chuyên nghiệp rất cao.

    Minh hoạ: Chỉ là cuộc chiến ảo
    Có không ít người chơi “treo máy” để đấy cho máy chạy chế độ auto suốt ngày. Nhóm người này vẫn làm những công việc hàng ngày nhưng trong cuộc sống của họ, GO chiếm giữ vị trí rất lớn... Họ có thực hành mua bán tài sản ảo, thực sự thì cũng đã là bán chuyên nghiệp trở lên cả rồi. Người chơi GO chuyên nghiệp là người sẽ sống bằng chơi GO: họ tích tài sản ảo, bán lấy tiền thật trang trải cho trò chơi (công việc) và nuôi sống bản thân cũng như một vài người thân.

    Giả sử rằng, một GO nào đó huy động được hàng trăm nghìn người chơi, GO đó sẽ có hàng nghìn người thuộc hàng võ công thâm hậu, có khả năng chi phối trò chơi. Đó chính là những game thủ chuyên nghiệp. Với đa số người chơi để giải trí, xã hội có được một số lượng công ăn việc làm không nhỏ. GO là một thế giới mới, “đất đai” của nó khác, “nhà xưởng” của nó cũng khác nhưng rõ ràng sẽ giải quyết được vô khối bài toán đặt ra với thế giới thực chật chội hiện nay. Cuộc sống hiện đại có trò chơi giải trí hiện đại. GO là một trong những loại hình đó.

    Thế kỷ 19 chưa có bóng đá. Thế kỷ 20, bóng đá phát triển thành một ngành kinh tế với những nhà tổ chức chuyên nghiệp, những ông bầu chuyên nghiệp, những huấn luyện viên và bác sĩ bóng đá chuyên nghiệp, những cầu thủ chuyên nghiệp, thậm chí có cả các fan được trả tiền bởi “CLB những người hâm mộ”. Kích cỡ của thị trường bóng đá thế giới khổng lồ: chỉ cần bán bản quyền truyền hình cho một giải đấu lớn, số tiền ban tổ chức thu được cũng lên tới hàng tỷ USD.

    GO bây giờ và sau này cũng thế: có những người viết GO chuyên nghiệp (thu nhập cao), có những người khai thác (biên dịch thôi cũng có lương khá…), có những nhà khai thác dịch vụ Internet hưởng tiền cho thuê đường truyền, có những người chơi chuyên nghiệp sống bằng những luật chơi của từng GO cụ thể… Hàng tỷ người giải trí cùng GO cũng như hàng tỷ người được sống với bóng đá bây giờ vậy.

    Hạn chế giờ chơi như đã đề cập chưa chắc đã hạn chế được thời gian thực chơi của một game thủ. Nếu game thủ là người nghiện game, người ấy có thể chơi dưới nhiều nickname khác nhau. Hạn chế giờ chơi như đề cập lại cũng không điều chỉnh được đối tượng “võ lâm thâm hậu”, suốt ngày chỉ ngồi rình bán đồ cho các game thủ mới chơi kinh nghiệm chưa nhiều.

    Hạn chế giờ chơi là một biện pháp góp phần phòng ngừa nạn nghiện game. Nó đã dược áp dụng ở Trung Quốc. Nhưng, về tổng thể nó cũng hạn chế tính hấp dẫn và lôi cuốn của các GO.

    Quản lý là để phát triển tốt hơn

    1. Điều kiện về kỹ thuật, nghiệp vụ
    a. Có hệ thống máy chủ cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến đặt tại Việt Nam, có thể đặt máy chủ tại trụ sở của mình hoặc thuê máy chủ (hoặc vị trí đặt máy chủ) trên mạng của một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet. Trường hợp doanh nghiệp đặt máy chủ tại trụ sở của mình, doanh nghiệp không được tự thiết lập đường truyền dẫn để kết nối hệ thống máy chủ đến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập Internet (ISP), doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kết nối (IXP) và người sử dụng dịch vụ mà phải thuê đường truyền dẫn viễn thông của các doanh nghiệp viễn thông đã được cấp phép.
    b. Có các phương án bảo đảm chất lượng dịch vụ và dự phòng để bảo đảm an toàn khi có sự cố xảy ra.
    c. Có mặt bằng, các trang thiết bị và phương án kỹ thuật, nghiệp vụ bảo đảm an toàn mạng lưới và an ninh thông tin theo qui định của Bộ Công an.
    d. Có biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ quản lý giờ chơi cài tại các máy chủ. Theo đó cho phép mỗi tài khoản chơi trong 180 phút đầu tiên được tính 100% điểm thưởng; từ phút thứ 181 đến phút thứ 300 chỉ được tính 50% số điểm thưởng; từ phút thứ 301 sẽ không được tính điểm thưởng dưới mọi hình thức.
    đ. Có biện pháp kỹ thuật, nghiệp vụ quản lý thông tin về người sử dụng dịch vụ.

    [Khoản 1, điều 7, thông tư liên tịch 60/2006/TTLT - BVHTT - BBCVT - BCA ngày 01/06/2006 về quản lý trò chơi trực tuyến (online games)]

    Tuần qua, phát biểu sau cuộc họp với các doanh nghiệp kinh doanh GO, ông Lê Mạnh Hà – giám đốc sở BCVT TP.HCM khẳng định, trước mắt vẫn phải xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật, trừ khi có lệnh phải sửa đổi các quy định tại thông tư liên tịch 60. Các doanh nghiệp không thực hiện đúng các quy định hiện hành thì không được chấp thuận. Tức là, sở BCVT TP.HCM cũng có nói đến khả năng sửa đổi một số quy định của thông tư liên tịch 60.

    Nếu thông tư liên tịch 60 được sửa đổi thì có lẽ nội dung sửa đổi cũng liên quan đến quy định về giờ chơi. Như đã đề cập, các DN kinh doanh GO giải thích rằng, việc hạn chế giờ chơi là biện pháp kỹ thuật thực hiện được nhưng phải được phía nhà sản xuất GO chấp thuận. Vấn đề nghiện game muốn xử lý được cũng cần có nhiều yếu tố khác, từ sự quan tâm của phụ huynh, môi trường sống của game thủ, nhà trường, cơ quan (với người thất nghiệp, bỏ học thì GO hiện đang là một trong những nơi để họ nương tựa). Kinh nghiệm khai thác các GO tại các nước thành công với GO cho thấy hạn chế giờ chơi có thể chưa là một giải pháp thực sự cần thiết.

    Nếu hạn chế giờ chơi được thực thi, người chơi sẽ nản lòng? Chưa chắc thế vì số người chơi vượt quá giới hạn 3 giờ vẫn còn cơ hội nhận 50% điểm thưởng trong 2 giờ kế tiếp. Người kinh doanh GO chắc sẽ không muốn người chơi chơi ít đi, đồng nghĩa với tiêu hao tiền thẻ ít đi. Xét về mặt kinh doanh, hạn chế giờ chơi không kích thích phát triển GO. Trước kia, một trận bóng đá chỉ có 2 điểm thưởng chia cho bên thắng hay chia đều cho các bên hòa. Cho điểm như thế không kích thích người chơi nên luật bóng đá mới sửa thành cấp 3 điểm thưởng cho đội thắng, và 2 điểm chia đều cho hai đội hoà. Vì thế, bóng đá hấp dẫn hơn.

    Trong một diễn biến khác, đã có một nhà khai thác GO thông báo lùi thời điểm phát hành một GO mới và việc trì hoãn này có một phần liên quan đến cài đặt thêm hệ thống giới hạn giờ chơi. Điều đó cũng có nghĩa là, DN có thể thực thi thông tư liên tịch 60. Ở đây, các chuyên gia nhận thấy khuynh hướng: nếu cơ quan quản lý nhà nước không sửa thông tư thì DN vẫn có thể thực hiện được thông tư đó và có thể có cả chiều ngược lại.

    Vấn đề là, chọn chiều quản lý nào để phát triển GO thành một ngành kinh tế lành mạnh? Nếu DN nhất trí hạn chế giờ chơi theo quy định trong thông tư liên tịch 60, họ phải đảm bảo rằng công việc kinh doanh vẫn có triển vọng để họ yên tâm đầu tư tiếp, các game khách của họ yên tâm gắn bó lâu dài với GO. Nếu cân nhắc thiệt hơn và huy động được xã hội quan tâm đúng mức đến học sinh (vẫn phải cho trẻ em chơi), quan tâm giúp đỡ những người nghiện game tỉnh táo khi chơi (chơi lành mạnh) để giải quyết được bài toán giờ chơi, tạo điều kiện tốt cho GO phát triển và tạo được nguồn thu từ thuế thì có thể không cần hạn chế giờ chơi.

    GO đã tạo hàng vạn chỗ làm, nuôi sống hàng chục vạn người và cung cấp công cụ giải trí cho hàng triệu con người. Tuy không thể không để lại nhược điểm (mặt trái luôn tồn tại) nào đó nhưng GO phát triển sẽ đóng góp vào sự phát triển của cả ngành CNTT – TT, là tiền đề phát triển cho những hạng mục khác của công nghiệp nội dung.

    Việt Dũng

    ID: O0611_1