• Thứ Sáu, 09/03/2007 09:52 (GMT+7)

    Kinh doanh theo sóng điện thoại

    Sự phát triển vượt bậc của hạ tầng viễn thông, số lượng thuê bao di động và công nghệ di động tạo ra một mảnh đất mới đầy màu mỡ cho các dịch vụ nương theo... sóng điện thoại. Tuy nhiên, khai thác những cơ hội mới này không dễ.

    Sự phát triển vượt bậc của hạ tầng viễn thông, số lượng thuê bao di động và công nghệ di động tạo ra một mảnh đất mới đầy màu mỡ cho các dịch vụ nương theo... sóng điện thoại. Tuy nhiên, khai thác những cơ hội mới này không dễ.

    Chuyển động

       

    Tại VN, hầu hết dịch vụ m-commerce hiện nay thường phải qua một khâu trung gian nào đó (như website, tổng đài, điểm nạp tiền, rút tiền) trong khi tại các nước, khách hàng có thể dùng thiết bị di động kết nối trực tiếp tốc độ cao đến nhà cung cấp dịch vụ và thanh toán hoàn toàn trực tuyến.

     
       

    1/1/2007, công ty Chứng Khoán (CK) Ngân Hàng Ngoại Thương Việt Nam (VCBS) đưa ra dịch vụ tra cứu thông tin CK qua tin nhắn điện thoại di động (SMS). Nhà đầu tư có thể nhắn tin tới tổng đài 8390 để biết kết quả giao dịch từng loại CK; chỉ số VN Index, mức tăng giảm tương đối, tổng giá trị mua, bán của toàn thị trường; thông tin về 6 chỉ số tài chính cơ bản của từng cổ phiếu. Những nhà đầu tư mở tài khoản tại VCBS có thể kiểm tra số dư, thông tin về lệnh đặt và lệnh khớp trong ngày, thông tin về các lệnh đã khớp và đang trong thời gian thanh toán.

    Cuối tháng 1/2007, công ty Nhất Tâm (TP.HCM) cũng cung cấp dịch vụ xem giá cổ phiếu với tin nhắn qua tổng đài 8238. Sau khi nhắn tin, nhà đầu tư có thể biết ngay giá cổ phiếu đang niêm yết trên thị trường chính thức, giá giao dịch trên thị trường không chính thức (OTC). Ngoài ra, Nhất Tâm hỗ trợ mua bán cổ phiếu OTC bằng cách đưa các tin nhắn mua/bán cổ phiếu lên trang web www.smsotc.com hoặc www.xemgiacophieu.com. Hơn 17.000 người đã đăng ký thành viên sau một tuần Nhất Tâm đưa ra dịch vụ này.

    Trước đó không lâu, ngày 27/12/2006, Chợ Điện Tử (www.chodientu.vn) của công ty giải pháp phần mềm Hòa Bình đã triển khai dịch vụ FastMobiPay của Techcombank. Khách hàng có tài khoản tại Techcombank khi mua sắm trên Chợ Điện Tử có thể thanh toán bằng cách gửi SMS tới tổng đài 19001590.

    Hiện nay ngân hàng Á Châu (ACB) đang kết hợp với công ty Quốc Tế Minh Việt và công ty e-Mobile của Singapore chuẩn bị tung ra dịch vụ mATM (sử dụng điện thoại để truy vấn thông tin tài khoản ngân hàng, thanh toán, chi trả tiền mặt, chuyển khoản, chuyển tiền, nạp tiền thẻ điện thoại di động (ĐTDĐ) trả trước, ví tiền mATM...). ACB cũng sử dụng hệ thống Mobile Banking (ngân hàng di động) từ năm 2004, với các dịch vụ chính là thông tin số dư; thông tin dịch vụ ngân hàng; dịch vụ thanh toán hóa đơn như tiền điện, nước, điện thoại, Internet, truyền hình cáp, bảo hiểm...

     

    Với thương mại di động, các dịch vụ cung cấp tin tức, giải trí, mua sắm, đặt mua vé, đặt chỗ (tại nhà hàng, khách sạn), ví tiền điện tử, thẻ tín dụng qua thiết bị di động... có tiềm năng phát triển.

       
         

    Một công ty khác, eVina, cũng đang thử nghiệm hệ thống giao dịch trực tuyến thanh toán qua ĐTDĐ mạng Vinaphone và MobiFone tại www.mbay.com.vn. Khách hàng sẽ được tạo một tài khoản độc lập trên thẻ sim của Vinaphone hoặc MobiFone, dùng tài khoản này để mua bán trên mBay, nạp tiền tại nơi đặt máy nạp tiền của mBay.

    Các dịch vụ nêu trên, cùng với những dịch vụ đã xuất hiện trước đây như cung cấp nhạc chuông, coloring, game cho ĐTDĐ có thể xem là bước sơ khai của thương mại di động (TMDĐ) (mobile commerce hay m-commerce) ở Việt Nam.

    Theo nhiều chuyên gia nước ngoài, TMDĐ sẽ thu hút người tham gia ở rất nhiều khu vực kinh tế, từ công nghệ, tài chính, đến bán lẻ, truyền thông... Tất cả đều dự đoán TMDĐ sẽ gia tăng và sinh ra những cơ hội tìm kiếm thu nhập mới.

    Không chỉ là thương mại điện tử

    Phần lớn các chuyên gia, tổ chức trong và ngoài nước hiện nay đều xem TMDĐ như một dạng của thương mại điện tử (TMĐT). Tuy nhiên, theo MobileInfo.com, quan niệm như vậy là thiếu một số điểm quan trọng và khiến người ta nghĩ rằng bất cứ một site TMĐT nào cũng có thể và cần sẵn sàng cung cấp dịch vụ cho các thiết bị di động.

    MobiInfo cho rằng, mặc dù có những điểm giống với TMĐT (như khả năng mua bán sản phẩm, dịch vụ trong môi trường ảo), nhưng TMDĐ nên được nhìn nhận như một loại hình kinh doanh độc lập, duy nhất, với những đặc điểm, chức năng hoàn toàn riêng biệt mà TMĐT không có. Đó là khả năng “phủ khắp”, giúp người dùng nhận thông tin, truy cập dữ liệu, kết nối với nhau và thực hiện giao dịch ở bất cứ đâu, bất cứ giờ nào; là sự phát triển mạnh mẽ của các ứng dụng dựa theo đặc điểm địa phương giúp người dùng nhận được những thông tin và dịch vụ phù hợp; là khả năng kết nối tức khắc (hoặc luôn trực tuyến) đang dần phổ biến đối với mạng 2,5G, GPRS hoặc EDGE, sắp tới là 3G... Khách hàng có thể tự lựa chọn thông tin, dịch vụ phù hợp với sở thích, nhu cầu của mình một cách nhanh chóng nhất và loại bỏ được khâu truy cập thông tin thẻ tín dụng mỗi lần giao dịch.

    Hiện nay trên thế giới, các ngân hàng và tổ chức tài chính đang tìm cách mở rộng hoạt động qua TMDĐ bằng cách cho phép khách hàng không những truy cập thông tin tài khoản (số dư, tỉ giá CK, tư vấn tài chính) mà còn thực hiện giao dịch (mua bán CK, chuyển tiền qua ĐTDĐ...) Thị trường CK qua các thiết bị di động cũng phổ biến hơn và được biết đến với cái tên “Mobile Brokerage”. Đặt lệnh mua/bán CK qua ĐTDĐ, các nhà đầu tư có thể theo dõi và tác động trở lại thị trường CK trong thời gian thực (chẳng khác gì có mặt tại sàn), bất chấp vị trí địa lý của họ.

     

    Một số điểm khác nhau về công nghệ giữa e-commerce (TMĐT) và m-commerce (TMDĐ)

     
            E-Commerce     M-Commerce  
      Thiết bị     PC     Smartphones, máy nhắn tin, PDAs  
      Hệ điều hành      Windows, Unix, Linux     Symbian (EPOC), PalmOS, Pocket PC, các hệ điều hành thiết kế riêng  
      Chuẩn hiển thị     HTML     HTML, WML, HDML, i-Mode  
      Trình duyệt     Microsoft Explorer, Netscape     Phone.com UP Browser, Nokia browser, MS Mobile Explorer và các trình duyệt cho thiết bị cầm tay khác  
      Công nghệ mạng     TCP/IP và Fixed Wireline Internet     GSM, GSM/GPRS, TDMA, CDMA, CDPD, các hệ thống nhắn tin  

    Chưa được như mong muốn!

    Tuy nhiên, ứng dụng TMDĐ không đơn giản. Ngay tại các nước phát triển như Mỹ, Canada, khu vực châu Âu, TMDĐ cũng gặp nhiều khó khăn. Các mạng viễn thông di động và thiết bị di động vốn phong phú, nên làm thế nào có chuẩn về hệ điều hành, các giải pháp nền tảng, phần mềm lớp giữa, các giải pháp mạng là một thách thức rất lớn. Thói quen của người tiêu dùng, khả năng bảo mật khi truyền dữ liệu qua sóng, khả năng đáp ứng của các thiết bị di động... cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của TMDĐ. Một dịch vụ bán quần áo qua sóng chẳng hạn, có thể sẽ gặp trở ngại do thói quen muốn nhìn tận mắt, sờ tận tay của người dùng Việt Nam.

    TMDĐ cũng phụ thuộc vào mối quan hệ giữa các bên ngân hàng – mạng viễn thông – các nhà cung cấp dịch vụ dựa theo ngân hàng, mạng viễn thông và các bên liên quan khác. Theo một bài viết trên CNN Money.com, chính các mạng ĐTDĐ đang cản trở thời đại thanh toán di động ở Mỹ do chưa đồng ý với các ngân hàng về lợi nhuận và cách tính phí với người dùng, cũng như không muốn để ngân hàng khai thác mạng lưới khách hàng.

    Tại Việt Nam, trước đây công ty Quốc Tế Minh Việt và ACB dự kiến cuối năm 2006 sẽ đưa dịch vụ mATM vào hoạt động, nhưng đến nay dịch vụ vẫn chưa xuất hiện. Ông Hồ Thái Trường Giang, trưởng phòng ngân hàng điện tử và giám đốc dự án mATM cho biết: “Việc thương lượng trong quá trình hợp tác với đối tác e-Mobile còn nhiều vấn đề chưa thống nhất”.

    Theo ông Vũ Thành Long, giám đốc công ty eVina, hiệu quả dịch vụ mBay cũng “chưa được như mong muốn” do chưa có hệ thống điểm chấp nhận nạp và rút tiền. mBay đang tìm kiếm và đàm phán với những đối tác phù hợp để triển khai hệ thống này. Ông Long cho rằng nếu kết hợp được với các ngân hàng thì sẽ thuận lợi hơn, nhưng hiện nay các ngân hàng vẫn quan tâm nhiều hơn đến ATM và các dịch vụ cơ bản. “Trong một vài năm tới, khi ngân hàng quan tâm hơn đến mảng bán hàng và thanh toán di động thì những dịch vụ như mBay sẽ phát triển” – ông Long nói.

    (Bài viết có sử dụng thông tin từ www.mobileInfo.com, www.wikipedia.com, http://money.cnn.com)

      Cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa rõ ràng về TMDĐ. Tất cả các nhà phân tích, nhà cung cấp dịch vụ hay tạp chí thương mại đều đưa ra những cách hiểu hơi khác nhau.
    Theo Answers.com, TMDĐ là dùng ĐTDĐ thông minh (smartphone) và máy tính bỏ túi (pocket PC) kết nối không dây đến một website để đặt mua hàng và giải quyết công việc qua mạng. Tương tự, Forrester định nghĩa TMDĐ là sử dụng thiết bị di động cầm tay để liên lạc, tương tác thông qua một kết nối liên tục, tốc độ cao với Internet.
    Trong khi đó, nhiều tổ chức, công ty khác định nghĩa đơn giản hơn và khá gần gũi với điều kiện VN. Ví dụ: “TMDĐ là giao dịch giữa DN và khách hàng thực hiện qua thiết bị di động” (J.P. Morgan), “TMDĐ là bất cứ giao dịch nào liên quan đến giá trị tiền tệ được thực hiện qua mạng viễn thông di động” (Durlacher), “TMDĐ là việc tiến hành mua bán bằng cách sử dụng một thiết bị di động như ĐTDĐ, PDA, smartphone trong khi di chuyển” (Wikipedia), “TMDĐ là TMĐT qua các thiết bị di động” (Robinson-Humphreys)...
     

    Nguyễn Hưng

    ID: B0703_49