• Thứ Hai, 17/09/2007 16:04 (GMT+7)

    Đa phương tiện – Nhiều cơ hội

    Theo ông Nguyễn Bảo Hoàng, giám đốc quỹ Đầu Tư IDG Ventures Vietnam, 5 – 7 năm nữa, tỷ lệ quảng cáo giữa báo điện tử và báo in tại Việt Nam sẽ thay đổi.

    Một nét văn hoá…

    QCTT cho game Phong Thần (Vinagame) trên www.pcworld.vn.
    Bản tin đưa nhận định của  giám đốc quỹ Đầu Tư IDG, một trong những quỹ đầu tư nổi tiếng nhất Việt Nam giải thích: Đó là xu hướng không thể nào đảo ngược. Ông Hoàng cho biết, ở Mỹ hiện nay, nhiều báo và tạp chí xuất bản truyền thống đang “sắp chết” trước sự bành trướng của Internet. Và thì, mặc dù quảng cáo của các báo điện tử tại Việt Nam chưa là bao so với báo in nhưng 5 – 7 năm nữa, tỷ lệ này sẽ thay đổi. Cũng theo ông Hoàng, để thúc đẩy báo điện tử phát triển, Việt Nam phải dứt điểm vấn đề bản quyền các bài viết.

    Trước đó ít hôm, trong một bản tin khác, cũng nói về tương lai của thị trường quảng cáo Việt Nam, ông Sunny Hermano, giám đốc công ty quảng cáo Sông Hương Orchid nhìn nhận, quảng cáo trực tuyến không thể ảnh hưởng đến quảng cáo in ấn và biển hiệu vì đó cũng chỉ là một kênh truyền thông để xây dựng hình ảnh thương hiệu một cách hiệu quả. Phương tiện quảng cáo mới sắp tới chính là… điện thoại di động (ĐTDĐ). Quảng cáo qua ĐTDĐ là tiếp cận “mặt đối mặt” với người tiêu dùng từ nội dung, nhạc chuông cho tới các trò chơi. Nói cách khác, các nhà quảng cáo có thể bán “hương vị lạ” cho ĐTDĐ…

    Thoạt đọc các bản tin trên, độc giả sẽ có cảm tưởng các giám đốc khả kính đã trình bày những tầm nhìn mâu thuẫn nhau. Nhưng đọc kỹ, chúng ta có thể sẽ bị choáng bởi vì, với đa số người tiêu dùng Việt Nam thế hệ trung và cao niên (tạm thời vẫn nắm phần chi tiêu chính của toàn xã hội), quảng cáo như hiện tại đã là “quá no đủ”. Họ cũng phải học gần 20 năm mới được một lối sống mới luôn có quảng cáo bên mình, “mọi lúc, mọi nơi”, “sống chung với quảng cáo”. Nhớ lại, hầu hết người xem đài truyền hình 20 năm trước rất vất vả mới quen được với những quảng cáo xen vào giữa các chương trình điện ảnh truyền hình hấp dẫn. Mới thấy, sự trưởng thành của ngành quảng cáo quả là…

    Từ chỗ gần như bị toàn xã hội tẩy chay ấy, quảng cáo ở Việt Nam giờ đã là một ngành công nghiệp “đẻ trứng vàng” cho ngân sách quốc gia, cho các doanh nghiệp/tổ chức và toàn xã hội. Báo chí liên tiếp đưa những tin ấn tượng về thị trường quảng cáo. Bộ Văn Hóa - Thể Thao - Du Lịch cũng chấp nhận đứng ra bảo trợ giải thưởng “Quả chuông vàng 2007” danh giá nhằm tôn vinh “quảng cáo sáng tạo” do hiệp hội Quảng Cáo Việt Nam tổ chức vừa khởi động rùm beng. Từ một sự vật thô thiển chen ngang vào các hoạt động khuôn thước, quảng cáo đã vươn lên một nét văn hoá…

    Truyền thông đa phương tiện

    Mẫu QCTT trên www.tuoitre.com.vn của Vinaphone. Các nhà khai thác và ứng dụng CNTT-TT luôn dẫn đầu thị trường QCTT.
    Không một ngành kinh doanh nào “bám sát trận địa”, “khắp nơi hiện diện” như quảng cáo. Quảng cáo chen chân vào bất cứ một vật dù thật hay ảo nào miễn là chúng có khả năng mang tin tác động được lên nhận thức của người tiêu dùng: Mọi loại hình xuất bản phẩm nói riêng từ báo giấy, báo hình, báo nói, báo mạng, sách giấy, sách điện tử, các chương trình máy tính, nhất là các loại trò chơi điện tử (thường sẽ là miễn phí), các giao diện; Mọi loại hình sản phẩm, vật thể nói chung dù chúng là cứng hay mềm…

    Trước đây, ở các nước có chế độ bao cấp, trên cả các sản phẩm sản xuất hàng loạt, hiếm khi có đủ thông tin về chủng loại, nơi sản xuất… Bây giờ, khi gần như toàn bộ nền kinh tế thế giới chuyển hết sang cơ chế thị trường, nhiều sản phẩm dù nhỏ tý ty cũng buộc phải được đóng gói, mang theo mình logo bản hãng, có cả sê ri sản xuất đàng hoàng… Những sản phẩm đó ngoài phục vụ mục tiêu sử dụng cũng quảng cáo luôn cho nhà sản xuất/kinh doanh chúng và là bộ mặt thật nhất trong hệ thống nhận diện các thương hiệu.

    Nhìn lại lịch sử thông tin, có thể thấy các hệ thống thông tin (HTTT) về quảng cáo liên tục được bổ sung. Tiếng nói là HTTT thứ nhất. Quảng cáo vẫn sử dụng hệ thống này một cách điêu luyện: Nhiều bằng chứng cho thấy loại hình “quảng cáo rỉ tai” vẫn là một trong các phương tiện quảng cáo hữu hiệu nhất tại thị trường Việt Nam. Chữ viết là HTTT thứ hai. Chữ viết quan trọng hơn tiếng nói vì nhờ nó, người ta lưu giữ được thông tin trung thực với thời gian lâu nhất. Quảng cáo dĩ nhiên không thể chê HTTT này! Một khẩu ngữ hay ngoài yếu tố đọc lên thấy vần còn cần cả… nhìn vào (chữ) thấy đẹp…

    Nhờ các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ, HTTT thứ ba ra đời. HTTT thứ ba ban đầu gồm nhiều hệ thống con như Phát thanh (Radio, radio có nghĩa rộng hơn); Truyền hình (Television); Điện ảnh; Thu phát âm thanh (Audio); Thu phát âm thanh – hình ảnh (Video); Điện thoại – Điện tín (Telephone – Telefax)… Tất cả vẫn còn ở dạng sao chép tương tự (Analog). Rồi, CNTT-TT ra đời, Email và Internet xuất hiện, công nghệ kỹ thuật số (Digital) sinh ra… Chúng lớn nhanh như thổi, thâu tóm tất cả các hệ thống con của HTTT thứ ba, hình thành HTTT thứ ba mới bao quát tất cả các chiều của không – thời gian…

    HTTT này thu thập, xử lý, lưu giữ và chuyển tải được hết tiếng nói, chữ viết, âm thanh, hình ảnh, các tác động cơ, lý, hoá, giải mã được hầu hết các bí ẩn trong đời sống của tự nhiên và xã hội… Tức là, không một HTTT nào có sức mạnh được như nó. Cho nên, sức hút người dùng của nó cũng vô bờ. Quảng cáo có thêm một thị trường mới rộng tựa bức tranh … không lề! Tỷ lệ quảng cáo giữa báo điện tử và báo giấy hiển nhiên sẽ thay đổi…

    Tuy nhiên, HTTT lấy CNTT-TT làm trung tâm dù là mới vẫn chỉ là HTTT thứ ba. Nó có thể và sẽ thay đổi toàn bộ trật tự của HTTT thứ ba nhưng không bao giờ thay thế được 2 HTTT có trước. Tức là, có thể có nhiều tờ báo giấy hoặc phải biến mất hoặc vẫn tồn tại mà không mang lại lợi nhuận trực tiếp từ quảng cáo nhưng loại hình báo giấy không thể chết. Người tiêu dùng vẫn tiếp tục đọc báo, đọc sách, xem áp phích... Quảng cáo phải tiếp tục xuất hiện trên báo giấy vì “khắp nơi hiện diện” là thuộc tính số một của quảng cáo.

    Kinh doanh đa cơ hội

    QCTT đúng chỗ, đúng đối tượng ở http://giaoducsingapore.com.
    Quảng cáo trực tuyến (QCTT) chắc chắn sẽ ấn tượng và chứa đựng được nhiều thông tin hơn quảng cáo truyền thống, đến được với nhiều người hơn. Nhờ nó, càng nhiều sản phẩm được bán ra hơn. Nhờ có QCTT và các cửa hàng trực tuyến mà những sản phẩm ít nổi tiếng vẫn bán được tốt. Thế nhưng, thị trường QCTT ở Việt Nam sẽ còn manh nha một thời gian đủ lâu. Một mặt, tỷ lệ người dùng thông tin trực tuyến ở Việt Nam mới chỉ sắp được 20% trên số dân, trong khi tỷ lệ người dùng Internet ở Mỹ từ lâu đã là “quá bán”. Hy vọng, với sự ra đời của các hình thức kết nối không dây trên mọi phạm vi như Wi-Fi, Wi-Max, 3G…, lượng người dùng Internet tại Việt Nam sẽ tăng đột biến, nhanh hơn tốc độ tăng trưởng chuyển đổi từ kết nối quay số (Dial-Up) lên kết nối băng rộng (ADSL).

    Mặt khác, băng thông của Việt Nam hiện còn… quá dở. Gần 10 năm trước, một chuyên gia đi Mỹ về chỉ kể một câu chuyện: “Bên đó, truy cập Web như “chạy” trong Windows. Net bên đó đi theo truyền hình cáp. Cứ so sánh cái dây đồng trục to bằng ngón tay út bên đó với đường dây đồng điện thoại mảnh hơn que tăm bên mình là thấy sự khác biệt liền…!”. Trong khi đó, quảng cáo là loại hình thông tin cô đọng nhưng cũng phải ấn tượng nhất. Ít nhất thì QCTT cũng phải chứa hình ảnh đẹp; bình thường cũng phải là hình ảnh sống động; cao cấp hơn là có thể phải đính kèm âm thanh và khai thác những hiệu ứng 3D... Cho nên, kích thước tập tin QCTT không thể quá khiêm tốn. Do đó, để quảng cáo trực tuyến phát triển tốt tại thị trường Việt Nam, trước hết phải cải thiện băng thông.

    CNTT-TT là công cụ siêu việt về phát tán thông tin. Nhân viên của các công ty quảng cáo sẽ là một trong những đội ngũ rành CNTT nhất. Về lý thuyết, quảng cáo trên Internet có thể mang lại một nửa số người mua cho bên bán bởi thế giới người dùng thông tin sẽ được cơ cấu để có tới 50% dùng tin trên máy tính và Internet. Cho nên, tất cả các nhà quảng cáo sẽ phải chỉ ra được các liên kết dẫn đến quảng cáo của họ trên Internet. Tức là, dù nhà quảng cáo có đặt quảng cáo ở đâu đi nữa thì trên quảng cáo đó cũng phải có đường liên kết dẫn đến “quảng cáo đối chiếu” trên Internet. Khi đã thu được hiệu quả từ những quảng cáo đó, các nhà quảng cáo mới thấy đó không phải là nghĩa vụ mà là cơ hội.

    Cũng nên bình luận thêm về sự "sao chép bài viết" của các báo điện tử và các trang web cung cấp thông tin. Người dùng trực tuyến từ lâu đã phải “sống chung” với thực trạng “na ná” nhau của các báo điện tử. Điều đó dẫn đến tâm lý chán đọc các báo điện tử hoặc chỉ đọc một báo mà không đọc thêm các báo khác vì “biết cả rồi”. Thực tế là sao chép cũng rất mất công (phải "xào bài", phải định dạng lại…) mà lại… không hiệu quả! Người dùng ngày càng dị ứng. Có thế là các báo điện tử chưa đầu tư đủ nhưng luôn muốn “bao sân” về thông tin.

    Thực trạng “lấp lửng” bản quyền của nhau ở các loại hình cung cấp thông tin lên mạng, nhất là báo điện tử có thể kiểm chứng khá dễ dàng bằng cách gõ từ khoá của các bài viết vào các công cụ tìm kiếm như Google hay Yahoo!. Tuy thực trạng này chưa đến mức để các báo điện tử “ngồi lại với nhau” nhưng vẫn nên có động thái khắc phục. Là để từng báo điện tử có được ngày một nhiều hơn số lượng “khách hàng trung thành” do đã “làm hài lòng quý khách”. Khi đó, thu từ các QCTT đúng chỗ, đúng đối tượng sẽ trang trải tốt những khoản chi đầu tư cần thiết.

    Nguyễn Như Dũng

    ID: O0709_1