• Thứ Năm, 15/11/2007 13:36 (GMT+7)

    Tình huống bảo hành...

    Bảo hành với trang thiết bị tin học ngày càng được chú trọng. Nhiều loại hình sản phẩm (RAM, bút nhớ…) đã được các nhà sản xuất tuyên bố bảo hành trọn đời. Tuy nhiên…

    Minh hoạ: TV LED 70" - sản phẩm của Samsung.
    Mọi người cần phải nghĩ về các tình huống bảo hành, chế độ bảo hành, cả chuyện bảo hành tuy thuộc phạm trù hậu mãi nhưng đã được sử dụng như công cụ tiếp thị, khuyến mãi...

    Bao lâu thì đủ?

    Trên thị trường trang thiết bị tin học phần cứng, cùng với chất lượng, sức mạnh, kiểu dáng..., bảo hành cũng là một trong những vũ khí cạnh tranh. 2-3 năm trước, trong khi các hãng có đĩa cứng bán trên thị trường bảo hành sản phẩm 1 năm thì Samsung tuyên bố bảo hành 2 năm, áp giá bán cao hơn một chút cho cùng cấu hình so với các hãng còn lại. Kết quả là, "lính mới" Samsung trên thị trường đĩa cứng khi ấy thắng đậm, mở rộng thị phần nhờ vào thói quen sử dụng và tâm lý ưa chuộng bảo hành của đông đảo đối tượng người dùng mua linh kiện rời vốn có vai trò rất lớn trên thị trường phần cứng thuở ấy.

    Với máy tính ở nhà, nhiều người dùng có thói quen mua linh kiện rời tự lắp ráp, cấu hình lại cục cưng của mình và thực hiện "tương đối" thường xuyên (nên cũng dễ làm hỏng linh kiện). Tuy nhiên, 2 năm bảo hành với một đĩa cứng là đủ. Cuối kỳ, tem bảo hành dán trên đĩa vẫn chưa kịp rách, phiếu bảo hành nếu có cũng chưa bị mất… 2-3 năm trước, cũng là lúc các nhà cung cấp vẫn bảo hành màn hình 1 năm thì Samsung đã tuyên bố bảo hành màn hình 2 năm và màn hình Samsung cũng đã giành chiến thắng giòn giã, dẫn đầu thị trường màn hình.

    Không ngẫu nhiên mà các linh kiện chính như CPU (chip – bộ vi xử lý), Mainboard (bo mạch chủ), RAM (bộ nhớ), VGA Card (cạc hình) thường có thời hạn bảo hành 3 năm vì 3 năm được coi là một vòng đời lý tưởng của một cấu hình máy tính cá nhân. Trong đó, năm đầu, máy có thể trục trặc do những lỗi phần mềm, kém tương thích phần cứng… Năm thứ hai, máy chạy ổn định. Năm thứ ba, máy bắt đầu có khả năng dở chứng. Sau năm thứ 3, các chuyên gia không khuyến cáo duy trì cỗ máy vì tiền chữa chạy các hỏng hóc cùng thiệt hại do gián đoạn công việc đủ lớn khiến người dùng phải dũng cảm thanh lý nó. Đáng lẽ, theo sơ đồ này thì dạo đó đĩa cứng nên được bảo hành 3 năm, thậm chí 5 năm như Seagate đang làm hiện nay.

    JetFlash T3 - bút nhớ USB 2.0 (1GB, 2GB) - sản phẩm mới của Transcend được bảo hành trọn đời.

    Có lẽ, ban đầu, các hãng đĩa cứng tính vòng đời lý tưởng của đĩa cứng là 1 năm vì đĩa cứng là linh kiện dễ tổn thương nhất trong cấu hình bắt buộc (so với CPU, Mainboard, RAM, VGA Card). Mặt khác, đĩa cứng cũng nhanh "xuống" nhất vì người dùng chẳng mấy chốc mà dốc đầy dữ liệu vào nó. Nhưng, xếp đĩa cứng ngang hàng với ổ đĩa quang trong chuyện bảo hành có thể đã là một sai lầm.

    Máy tính còn phải có màn hình và vài thứ khác mới vận hành bình thường, trong đó có ổ đĩa quang, chuột, phím, loa… Nguyên lý bảo hành là các linh kiện kém quan trọng hơn (giá thấp hơn) sẽ có thời hạn bảo hành thấp hơn (để tỷ lệ chi cho bảo hành thấp đi tương xứng). Thế nhưng, thật kỳ lạ, trên thị trường trang thiết bị tin học hiện nay, cả bút nhớ USB cũng được hưởng chế độ bảo hành trọn đời! Vì sao?

    Mẹo cũ…?

    Có nhà sản xuất tuyên bố sản phẩm của họ không thể làm giả và rất khó hỏng nhưng cũng không kéo dài vô tận thời hạn bảo hành... Đọc kỹ và sử dụng đúng hướng dẫn luôn kéo dài đáng kể tuổi thọ linh kiện, thiết bị tin học...

    Trên thị trường, đã có nhiều sản phẩm truyền thống được bảo hành trọn đời. Ví dụ, hộp quẹt (bật lửa) Zippo. Một sản phẩm rất đơn giản nhưng được gia công kỹ và gắn với một thương hiệu lớn nên vừa có giá, vừa bán chạy. Giá bán được so với giá thành của nó đủ “bao sân” bảo hành. Đơn giản như sau: Khi bạn bỏ ra một lượng tiền nhất định để mua một hàng hoá nào đó thì kể từ thời điểm đó, những đồng tiền bạn chi bắt đầu chuyển động, sinh lời ở mức tối thiểu là X, tối đa là Y (%, so sánh với đầu tư vào những quỹ bảo hiểm, tài khoản hay tiền gửi tiết kiệm…). Chỉ cần với mức lãi suất X, sau một thời gian T, số tiền bạn mua hàng hôm đó đủ sinh lời để hoàn vốn cho chính số tiền đó (tức là đã trừ đi trượt giá do lạm phát) + giá thành món hàng lúc đó. Nếu giá thành rất thấp so với giá bán, thời gian T dù không đáng kể hoặc đáng kể thì cũng chưa đủ để người dùng dùng hỏng món đồ đã mua. Đó là còn chưa kể tới xác suất hỏng hóc của một sản phẩm khó hỏng, dùng được hàng triệu lần (ghi xoá) như thẻ nhớ, hàng triệu lần quẹt bánh răng mài đá lửa như hộp quẹt; hay những sản phẩm đơn giản khác mà người dùng phải có nhưng ít khi dùng như cái bấm móng tay. Thế là các hãng có sản phẩm tương tự luôn có thể tự tin tuyên bố bảo hành trọn đời…

    Việc sản phẩm nào đó được bảo hành vĩnh viễn chỉ có ý nghĩa tinh thần với người mua. Người mua trong đời sử dụng của mình không chỉ sử dụng một mình nó. Với thẻ nhớ, card hình…, việc bảo hành trọn đời cũng chỉ có giá trị tinh thần. Người dùng cũng không trung thành với những sản phẩm dễ thương lúc còn mới như USB hay nhanh “xuống” so với nhu cầu tốc độ như RAM... Cho nên, so với những linh kiện, thiết bị tin học khác, tỷ lệ những sản phẩm này xuất hiện trong khâu bảo hành (kéo dài vô tận) sẽ không cao hơn. Yếu tố yên tâm khi mua chúng sẽ gia tăng ham muốn mua. Như vậy, bảo hành trọn đời cho chúng thực chất là tiếp thị, khuyến mãi, hầu như không gây sức ép nào lên quá trình hậu mãi.

    Đừng ỷ vào bảo hành

    aXeRam - sản phẩm mới của Transcend được bảo hành trọn đời.
    Nhiều cửa hàng còn sử dụng nhiều chiêu thức bảo hành như "một đổi một", "bảo hành cho mượn thiết bị thay thế" (dùng tạm trong quá trình chờ đợi). Nói chung, bảo hành cũng thiên hình, vạn trạng. Một người bán hàng linh kiện máy tính nói: “Từ ngày có chế độ bảo hành, người dùng yên tâm hơn hẳn”. Đúng là vậy! Nhưng câu nói này cũng nhằm để bán tiếp các mặt hàng khác trong cửa hiệu, không hơn. Nếu có dịp đến các trung tâm bảo hành, người dùng sẽ khó mà yên tâm được: Nơi đó cũng chen lấn, đông đúc với các hỏng hóc đủ mọi hình thức, với mọi sản phẩm. Người dùng sẽ dễ dàng nhất trí rằng: Mua được sản phẩm không hỏng hóc thích thú hơn nhiều so với mua những thứ có thể phải bảo hành. Mà, sản phẩm điện tử thì phải có bảo hành...

    Với đĩa cứng, đã đến tình huống bảo hành thì cái quý nhất là dữ liệu (hàng trăm, nghìn giờ lao động hay chất chồng kỷ niệm lưu trong đó…) rất khó bảo toàn. Nếu bạn không thuê được dịch vụ cứu dữ liệu nào can thiệp trước khi giao đĩa cứng cho trung tâm bảo hành thì coi như “bó tay”. Bảo hành “một đổi một” có thể còn "khó chịu" hơn là bảo hành “chữa lành như mới” (tuy người dùng sẽ phải chờ). "Một đổi một" ở đây là đổi cái mới mua nhưng bị trục trặc của bạn lấy một cái tương tự không biết được dùng từ bao giờ (đa phần là hỏng rồi chữa lại cho chạy và hưởng nốt thời hạn bảo hành còn lại). Vì vậy, "bảo hành cho mượn thiết bị thay thế" sẽ hay hơn bảo hành "một đổi một".

    Lưu ý rằng, nhiều khi Mainboard, VGA Card, thậm chí RAM hay ổ đĩa quang… tưởng không thể nào cứu chữa vẫn có thể chữa được bằng những thao tác đơn giản như thay điện trở, tụ điện hay IC… từ những sản phẩm tương đương rã ra lấy linh kiện hay nâng độ cho mắt đọc... Do vậy, người dùng không ỷ vào bảo hành thì vẫn nên tin tưởng và trông cậy vào khả năng sửa chữa. Vấn đề là phải tính xem hiệu quả của việc sửa chữa có cao hay không mà thôi.

    Nguyễn Như Dũng

    ID: O0711_1