• Thứ Sáu, 07/12/2007 07:23 (GMT+7)

    Lừa đảo trên mạng & vấn đề pháp lý

    Trước thềm kỷ niệm 10 năm Việt Nam nối mạng Internet, cơ quan cảnh sát điều tra bộ Công An đã chính thức phá án một số đường dây huy động tín dụng với lãi suất cao núp danh "thương mại điện tử" mà vụ việc đầu tiên là của công ty Colony Invest. Gần 2 năm tồn tại, các đường dây này đã thu hút sự tham gia của hàng chục ngàn người theo hình thức bán hàng đa cấp, số tiền họ trót nộp vào có nguy cơ mất trắng vì không có chứng từ gì xác nhận tiền đã gửi ngoài việc được cấp tài khoản theo dõi chỉ số của chính mình trên mạng. ThS Nguyễn Tử Quảng, GĐ TT An Ninh Mạng ĐHBK Hà Nội (BKIS) nhận xét, vấn đề mấu chốt ở đây là con người lừa nhau, CNTT chỉ là công cụ và người hám lợi, thiếu hiểu biết đã lóa mắt trước những giá trị ảo trên mạng.

    Ông Cao Sĩ Kiêm, nguyên thống đốc NHNN khẳng định đây là hành vi lừa đảo 100% vì thực tế không thể có gì đầu tư kinh doanh sinh lợi đến 2 – 3%/ngày cả. Nếu thường xuyên kiểm tra có thể phát hiện ngay đây là hoạt động huy động vốn bất thường. Trách nhiệm với chuyện này trước hết là của ngành NH. Những đường dây lừa đảo này đã hoạt động một thời gian dài trên diện rộng, cho thấy sự quản lý rất lỏng lẻo. Luật sư Trần Đình Triển, trưởng ban pháp luật và nghiệp vụ của Hiệp Hội NH VN cho rằng tuy chúng ta đã có luật nhưng chưa quy định rõ và cụ thể cơ quan chức năng nào phải chịu trách nhiệm liên đới. Vấn đề này phải cụ thể hóa và trách nhiệm chính thuộc về bộ TTTT. Ông Trần Hữu Huỳnh, trưởng ban pháp chế Phòng Thương Mại & Công Nghiệp Việt Nam (VCCI) thì cho rằng, muốn khắc phục phải có công cụ tạo sức đề kháng cho 3 nhóm đối tượng là cá nhân, tổ chức xã hội và cơ quan quản lý nhà nước. Người dân nếu muốn là nhà đầu tư, cần nhận thức rằng sẽ có nhiều rủi ro dưới dạng này hay dạng khác nên cẩn trọng và biết thắng lòng tham của chính mình. Các tổ chức xã hội cần tạo ra sức đề kháng bằng cách nâng cao hiệu quả hoạt động, trở thành tổ chức tư vấn giúp đỡ cá nhân, nhà đầu tư. Riêng cơ quan nhà nước phải vận hành kịp thời để sớm phát hiện các vụ việc và ngăn chặn.

    Khách quan hơn, theo TS Nguyễn Quang A, kiểu lừa đảo này khá quen thuộc ở nhiều nước và mới đây đã du nhập vào Việt Nam. Những kẻ lừa đảo kết hợp thế mạnh Internet với việc tổ chức mạng lưới thâm nhập tới những khối dân trí còn thấp để dễ bề "làm ăn", còn các nhà chức trách thì luôn vào cuộc chậm. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực kinh doanh có điều kiện và phải xin phép. Nhưng các mạng lưới này đều hoạt động không giấy phép, tổ chức hội thảo rầm rộ...

    Qua chuyện đau lòng này, chúng ta phải nhìn nhận lại những lỗ hổng trong vấn đề pháp luật và thực tế của hoạt động quản lý? Theo ý kiến chuyên gia, quá trình xây dựng luật của chúng ta đã tồn tại những lỗ hổng lớn. Thực tế Luật Thương Mại không có chương mục, điều khoản nào cho TMĐT và vấn đề này lại phát triển thành một bộ luật độc lập là Luật Giao Dịch Điện Tử. Tình trạng các đại biểu quốc hội thiếu hiểu biết về CNTT cũng là thực tế dẫn đến những lỗ hổng đó. Một tờ tuần báo có uy tín về kinh tế đặt ra câu hỏi là các cơ quan nhà nước rút ra được bài học gì để có thể ngăn chặn những sự việc tương tự.

    Tên Khoa (tổng hợp)

    ID: B0712_6