• Thứ Sáu, 28/12/2007 17:09 (GMT+7)

    Blog - Phương tiện truyền thông của tôi

    Chúng ta cần quen dần với việc mỗi công dân đều có thể có một phương tiện truyền thông riêng và lúc nào cũng có thể cất lên tiếng nói của mình trên phạm vi toàn cầu.

    Chúng ta cần quen dần với việc mỗi công dân đều có thể có một phương tiện truyền thông riêng và lúc nào cũng có thể cất lên tiếng nói của mình trên phạm vi toàn cầu.

    Nhầm lẫn khái niệm

    Đúng là chúng ta có thể dùng blog để đăng nhật ký, hoặc có thể blog ra đời từ mục đích viết nhật ký, nhưng nếu vì thế mà coi blog là một dạng nhật ký thì có sự không rạch ròi giữa phương tiện biểu hiện và nội dung biểu hiện.

    Blog là một phương tiện, giống như một tập giấy hay một cuốn sổ trắng (chưa có nội dung). Nếu tôi dùng cuốn sổ đó để viết nhật ký, nó sẽ là sổ nhật ký; dùng để chép bài hát, nó sẽ là sổ bài hát; dùng để lập kế hoạch, nó sẽ là sổ kế hoạch; dùng để ghi bài học, giải bài tập, đó sẽ là sổ học tập... Dùng sổ làm gì là quyền của tôi. Không ai có thể bắt tôi phải dùng nó như một cuốn nhật ký.

    Blog cũng thế, tôi có thể dùng cho nhiều mục đích khác nhau: sưu tầm, lưu trữ tư liệu; thảo luận, trao đổi ý tưởng; vận động làm một việc gì đó (như làm từ thiện); học tập, giảng dạy; kinh doanh, tiếp thị; đăng tải các tác phẩm văn học nghệ thuật; giao lưu, kết bạn; đưa tin và bình luận về mọi lĩnh vực trong cuộc sống... Đó chính là những gì đang diễn ra trong thực tế. Không nên ngạc nhiên hay bức xúc khi thấy có những blog không phải là nhật ký cá nhân.

    Có điều khác ở chỗ, blog là một cuốn sổ công nghệ cao, có thể bày ra trên mạng toàn cầu cho bất cứ ai vào đọc, xem, nghe, ghi chép cảm tưởng, bình luận, bàn bạc, trao đổi. “Cuốn sổ” đó không nằm một mình, mà liên kết với nhiều “cuốn sổ” khác, và những cuốn cùng của một nhà cung cấp thì dễ dàng kết nối với nhau thành cộng đồng. Những đặc tính đó của blog tạo nên khả năng tương tác và mời gọi tương tác đa chiều mạnh mẽ.

    Vì thế, trong rất nhiều trường hợp, blog đã trở thành một phương tiện truyền thông, do các cá nhân nắm giữ, là tiếng nói của các cá nhân (hoặc những nhóm nhỏ, tổ chức, doanh nghiệp). Phương tiện truyền thông này có thể bổ sung, tương tác, cũng có thể cạnh tranh với truyền thông đại chúng trong việc đưa tin và bình luận. Có những blog đã lôi cuốn được nhiều bạn đọc, tạo ra hiệu quả truyền thông đáng kể.

    Nhầm lẫn đối tượng quản lý

    Blog là một ứng dụng thông thường trên Internet, do các công ty cung cấp cho khách hàng của mình, không phải là công cụ của nhà nước, nên nhà nước không thể trực tiếp quản lý (QL) được. Cách nói “QL blog”, theo tôi, cũng là hệ quả của sự không phân biệt rạch ròi giữa phương tiện và nội dung được biểu đạt bằng phương tiện đó. Nói nhà nước “QL blog” cũng giống như nói nhà nước QL sổ sách hay giấy bút của công dân.

       

    Không nên lo lắng cho công dân như lo cho những cơ thể non yếu, thiếu sức đề kháng, đến nỗi phải che chắn, bao bọc trước các luồng thông tin khác nhau.

     

    Trên thực tế, nhà nước không cần và không thể QL giấy bút, sổ ghi chép (phương tiện) của công dân, nhưng có thể can thiệp nếu công dân viết lên giấy, lên sổ những nội dung vi phạm pháp luật rồi truyền bá cho người khác. Công dân cũng có thể bị kiện nếu truyền bá trên giấy, trên sổ hay trên bất cứ phương tiện nào những điều xúc phạm, bôi nhọ, quấy rối người khác và có thể bị tòa án xử theo các quy định của pháp luật.

    Nếu công dân truyền bá những điều có hại mà chưa đến mức phải xử lý theo pháp luật, thì có thể sẽ bị cộng đồng tẩy chay. Tất cả các cộng đồng, kể cả cộng đồng blog đều có sự “điều chỉnh mềm” dựa theo những quy tắc hành xử được đa số công nhận, hoặc những giá trị mà cộng đồng đó xem là chuẩn mực. Trong trường hợp có những chuẩn mực cũ không còn phù hợp, gây ra tranh luận, thì chính blog sẽ chuyển tải ý kiến đa chiều, qua đó tích cực góp phần hình thành những chuẩn mực mới.

    Như vậy, việc đặt ra những quy định mới về blog có lẽ là không cần thiết, vì hoàn toàn có thể sử dụng quy định trong các luật, bộ luật và văn bản hướng dẫn sẵn có. Còn việc xác định nội dung blog nào đó có vi phạm pháp luật hay không, chứng minh điều đó như thế nào, làm việc với các nhà cung cấp dịch vụ như thế nào để có chứng cứ... là việc của cơ quan QL. Có thể sẽ khó, nhưng không nên vì thế mà làm cái việc kỳ cục và không khả thi là QL blog (theo kiểu bắt buộc phải đăng ký với nhà nước). Không có nước nào làm như vậy cả. Trung Quốc, Singapore, Malaysia ... đều đã phải bỏ dự định bắt buộc người dùng blog phải đăng ký tên thật.

    Sức đề kháng của công dân

    Vừa qua, chúng ta đã bàn nhiều về đối tượng QL mà ít đề cập đến chủ thể QL. Tôi cho rằng các nhà QL cũng phải tự đổi mới cách nghĩ để chấp nhận việc mỗi công dân giờ đây đều có thể có phương tiện truyền thông riêng và lúc nào cũng có thể cất lên tiếng nói của mình trên phạm vi toàn cầu, những tiếng nói ấy dĩ nhiên không cùng một giọng, mà có thể có sự khác biệt. Sự phong phú, đa chiều của các nguồn thông tin chính là yếu tố quan trọng làm cân bằng môi trường thông tin.

    Thay vì lo lắng cho công dân như lo cho những cơ thể non yếu, thiếu sức đề kháng, đến nỗi phải che chắn, bao bọc trước các luồng thông tin khác nhau, chủ thể QL nên khuyến khích và giúp công dân trở nên khỏe mạnh, biết cách kiểm chứng, đối chiếu các nguồn tin, độc lập trong suy nghĩ, độc lập trong tiếp nhận thông tin.

    Những bước tiến của thời đại thông tin sẽ còn tiếp tục. Sẽ có những thế hệ công nghệ mới ra đời và các công dân sẽ được trao quyền sử dụng những phương tiện mạnh mẽ hơn bây giờ. Vì thế, nếu tư duy QL không thay đổi, nó sẽ bị thực tế phát triển bỏ xa.

     

    “Bạn đồng ý không được sử dụng dịch vụ để đăng tải, gửi email, truyền phát bất cứ nội dung nào phi pháp, có hại, đe dọa, lăng mạ, quấy rối, bôi nhọ danh dự, tục tĩu, khiêu dâm, vi phạm sự riêng tư của người khác, kích động căm thù, phân biệt chủng tộc...” - Trích điều khoản sử dụng dịch vụ (Terms of Service) của Yahoo! 360“
    Bạn đồng ý rằng bạn chịu trách nhiệm về việc sử dụng dịch vụ của mình, về bất kỳ bài đăng nào, và về bất kỳ hậu quả nào của các bài đăng đó. Bạn đồng ý rằng bạn sẽ sử dụng dịch vụ tuân theo các luật, quy tắc và các quy định của địa phương, tiểu bang, quốc gia, và quốc tế, bao gồm bất kỳ luật nào liên quan đến việc truyền dữ liệu kỹ thuật được xuất từ quốc gia nơi bạn đang sinh sống và tất cả các luật kiểm soát việc xuất bản của Hoa Kỳ” - Trích điều khoản sử dụng dịch vụ của Blogger (Google)

     

    Nguyễn Hưng

    ID: B0712_65