• Chủ Nhật, 16/03/2008 07:51 (GMT+7)

    Điều khiển cuộc chơi thời E- citizen

    Internet - viễn thông di động và mới đây là công nghệ web 2.0 đang thay đổi sâu sắc cách thức một doanh nghiệp (DN) vận hành và cách thức hưởng thụ cuộc sống của con người. Nhận thức rõ điều này sẽ giúp DN làm chủ cuộc chơi trên thương trường

    Internet - viễn thông di động và mới đây là công nghệ web 2.0 đang thay đổi sâu sắc cách thức một doanh nghiệp (DN) vận hành và cách thức hưởng thụ cuộc sống của con người. Nhận thức rõ điều này sẽ giúp DN làm chủ cuộc chơi trên thương trường

    Từ xu hướng “hội tụ số” đến xu thế “dân chủ thông tin”
    Trước đây người ta từng đề cập đến xu hướng “hội tụ số” (Digital Convergence), xu hướng xóa nhòa khoảng cách giữa tin học và viễn thông, giữa một tập đoàn lớn và một doanh nghiệp (DN) nhỏ, giữa máy ảnh và điện thoại di động (ĐTDĐ), ĐH với trung tâm đào tạo trực tuyến... Giờ đây với Internet, bạn có thể sử dụng Skype để đàm thoại với bạn bè trên thế giới thay vì phải trả phí cao cho các cuộc gọi quốc tế vào những năm 90. Giờ đây bạn không cần hàng loạt thiết bị xung quanh như ĐTDĐ, máy ảnh, camera, máy nghe nhạc, laptop... vì tất cả những tính năng này đã tích hợp vào trong một chiếc ĐTDĐ.

    Tuy nhiên, xu hướng hội tụ số mới dừng ở việc các nhà cung cấp đưa ra thị trường những SP và DV mà họ cho là phù hợp trên cơ sở đánh giá và hiểu biết của bản thân nhà cung cấp. Người tiêu dùng mới chỉ là người tiêu dùng chứ chưa được coi là một kho tàng kiến thức khổng lồ của nhân loại. Trong khi, với công nghệ web 2.0 và những công cụ tìm kiếm dữ liệu thì bất kỳ ai cũng có quyền cung cấp và khai thác thông tin mình muốn không có giới hạn. Một xu thế mới đang bùng nổ, đặc biệt là ở Mỹ và các nước phát triển – xu thế dân chủ thông tin.

    Nhờ đó, nhà điều hành Google có thể chưa bao giờ ăn phở nhưng hệ thống của ông ta có thể cung cấp chính xác câu trả lời cho các câu hỏi như phở là món ăn như thế nào, ở đâu, giá bao nhiêu... căn cứ trên trải nghiệm của tất cả những ai đã từng ăn phở và đã kết nối vào Internet với những thông tin có liên quan.Youtube không phải là công ty sản xuất phim ảnh nhưng nếu truy nhập vào Youtube, chúng ta có thể khai thác một kho tàng phim ảnh không lồ do người sử dụng Youtube tự đóng góp. Tương tự như vậy, Pandora không phải là một đài phát thanh nhưng tại Pandora, bạn có thể chọn cho mình kênh radio như ý. Giờ đây, sức mạnh của một công ty không còn sức mạnh nội tại mà là sức mạnh và trí tuệ của cả nhân loại. Và người ta gọi những con người biết ứng dụng Internet và ĐTDĐ cho công việc và cuộc sống là những công dân điện tử (E-Citizen).

    Quy luật “6 độ phân cách” có bị phá vỡ?
    Năm 1967, Stanley Milgram đã thực hiện một thí nghiệm mang tên “Thế giới nhỏ bé” bằng cách đưa một bức thư cho vài trăm người lựa chọn ngẫu nhiên ở Nebraska và yêu cầu họ chuyển đến một nhà môi giới chứng khoán ở Boston. Những người này có thể chuyển bức thư trên đến người tiếp theo mà họ cho rằng có thể gần với nhà môi giới chứng khoán kia. Ai cũng nghĩ, phải qua vài trăm người bức thư mới tới được đích, nhưng kết quả thật bất ngờ: chỉ là 6! Nghĩa là, trung bình cứ qua 5 người thì bức thư đến được đích. Và quy luật “Sáu độ phân cách” (Six degree of separation) đã ra đời. Sau đó đã có nhiều người lặp lại các thí nghiệm tương tự, trong đó có cuộc thử nghiệm khổng lồ của giáo sư Duncan Watts thuộc ĐH Colombia (Mỹ), thực hiện đầu năm 90, với sự tham gia của hơn 60.000 người từ 133 nước và kết quả vẫn như vậy.

    Kết quả này đến nay chưa ai kiểm chứng lại nhưng với xu thế dân chủ thông tin cùng các công cụ tìm kiếm mạnh và vô vàn cộng đồng đang sinh hoạt ngày đêm, không biên giới thì dường như con số 6 là quá nhiều. Giờ đây, chỉ một vài cú click chuột, bạn có thể tìm thông tin bất kỳ. Với các công dân điện tử, việc tập hợp thông tin để ra quyết định trở nên dễ hơn gấp bội.

    Cơ hội mở ra cho tất cả
    Cơ hội số một và to lớn nhất mở ra cho tất cả DN là xu thế dân chủ hóa thông tin. DN cần thay đổi nhận thức rằng sức mạnh của một DN không chỉ đơn thuần là sức mạnh nội tại mà bao gồm trí tuệ của cộng đồng và bản thân KH của mình. Những DN tạo ra được cơ chế tác nghiệp với cộng đồng, với KH, kể cả KH tiềm năng sẽ có cơ hội thu thập được kiến thức một cách đầy đủ nhất, có được mức độ am hiểu nhu cầu KH cao nhất, từ đó đưa ra được các SP, DV phù hợp nhất. Một DN nhỏ nhưng nếu tận dụng được tối đa trí tuệ của hàng triệu người thì sẽ không thua kém một DN gạo cội hàng đầu thế giới. Youtube, Google là những ví dụ điển hình cho sự vươn lên của các DN bé, với cơ chế tác nghiệp vượt qua ranh giới của bản thân DN.

    Cơ chế tác nghiệp này bắt đầu từ giai đoạn nghiên cứu, phát triển SP, DV. Quá trình truyền thông và marketing sẽ cần có sự tham gia nhiều hơn nữa của cộng đồng và KH. Một đoạn phim quảng cáo 30 giây truyền thống, với rất nhiều thông tin và ngân sách quảng cáo khổng lồ cho tivi sẽ không còn hiệu quả bằng một đoạn phim mang đầy tính giải trí, có gắn khéo léo hình ảnh của DN, được cộng đồng tự nguyện truyền nhau trên mạng mà không hề đòi hỏi chi phí. Các bài viết truyền thông DN trên báo in sẽ đi vào tâm trí người tiêu dùng hơn nếu được truyền tải thông qua những diễn đàn trên mạng.

    Đối diện với thách thức
    Xu thế dân chủ thông tin đã giúp các cộng đồng trên mạng vô hình chung có sức mạnh, trở thành các trung tâm thông tin và giữ vai trò quyết định SP nào, DV nào cần được đáp ứng. Điều này khiến các DN truyền thống nếu không lường trước thách thức sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào những trung tâm thông tin xa lạ trong việc nghiên cứu, phát triển SP, cũng như quảng bá SP.

    Để không phụ thuộc vào các trung tâm thông tin nêu trên, hàng loạt các công ty hàng đầu thế giới như Nokia, IBM, Yahoo đều đang tìm cách dịch chuyển sang cơ chế hoạt động mới, coi phiên bản 2.0 là một hướng phát triển mang tính chiến lược trong giai đoạn tới. Bộ phận điện thoại di động của Motorola ở Trung Quốc đã phải mở ra một chương trình âm nhạc khổng lồ, từ đó gắn liền ĐTDĐ Motorola với cộng đồng âm nhạc này. Nokia mới công bố một cánh tay mới là Ovi, hướng tới xây dựng cộng đồng âm nhạc và các ứng dụng trên điện ĐTDĐ cũng với mục tiêu củng cố thị phần điện thoại. Tại Việt Nam, tập đoàn FPT cũng đã công bố chiến lược “Vì công dân điện tử” và kế hoạch dịch chuyển từ FPT truyền thống sang FPT 2.0. Các lĩnh vực mới của FPT như đại học, chứng khoán, ngân hàng, bất động sản sẽ được phát triển trên nền tảng công nghệ cao, đặc biệt là những tiện ích trên Internet và viễn thông di động để đảm bảo các công dân điện tử dễ dàng tiếp cận đến.

    Mặc dù xu thế dân chủ thông tin mang lại nhiều cơ hội nhưng cùng với nó, các DN VN cũng phải đối mặt với cạnh tranh của những gã khổng lồ trên thế giới ngay tại sân nhà như Google, Yahoo... Các danh bạ điện thoại trong nước ngày càng ít cơ hội quy tụ được nhiều người đăng ký tham gia vì Google đã đáp ứng hầu như đầy đủ nhu cầu tìm kiếm thông tin. Yahoo đang là nơi hàng triệu người VN giao lưu, trao đổi thông tin, thậm chí làm việc. Mặc dù sức mạnh nội tại của Google và Yahoo tại VN không lớn nhưng với cơ chế tốt, họ đang tận dụng được rất triệt để trí tuệ và thông tin của những con người VN để tạo ra sức mạnh của họ.

    Với sự am hiểu về ngôn ngữ, văn hóa và tâm lý người Việt, các DN VN cần tận dụng lợi thế này để nhanh chóng tạo ra những trung tâm thông tin đa dạng và phong phú nhất, từ đó phát triển SP và DV để đáp ứng nhu cầu của cộng đồng. Chúng ta hoàn toàn không loại trừ khả năng sẽ có những mô hình kinh doanh thành công của VN có thể vươn tới các quốc gia khác. Đây là một trong những phương thức toàn cầu hóa rất an toàn, không tốn kém nhưng có thể mang lại nhiều hiệu quả trong tương lai.
     

    ID: B0803_72