• Thứ Tư, 19/03/2008 17:39 (GMT+7)

    Giành quyền kiểm soát Internet

    Yahoo! sắp giương cờ trắng với Microsoft và trong tương lai, người dùng Internet trở thành mục tiêu chiến lược của Google và Microsoft...?!

    Gần đây, các bài viết về vụ Microsoft muốn mua Yahoo! xuất hiện liên tục trên nhiều báo và Internet. Đa phần tập trung phân tích "thiệt - hơn" khi Microsoft sở hữu thương hiệu từng là số 1 trên Internet. Cũng có một số tác giả chỉ ra nguyên nhân dẫn đến sự “thèm muốn” của Microsoft như vì doanh thu của thị trường quảng cáo trực tuyến trị giá trên 21 tỉ USD hay do sự quyết chiến với Google của Microsoft trong lĩnh vực tìm kiếm?

    Đúng là không dễ gì mà Microsoft có thể để một ngôi sao mới nổi ảnh hưởng đến lãnh địa họ đang xưng hùng. Yahoo! sở hữu khách hàng, các dịch vụ trực tuyến và nền tảng vận hành dịch vụ này. Mua Yahoo! tựa như dựng lên một trường thành ngăn chặn sự phát triển của Google, tuyên bố với thế giới rằng thì tương lai của Microsoft vẫn là phần mềm và Internet là xương sống của phần mềm kế tiếp. Nhưng, tại sao Microsoft không sử dụng nguồn lực hiện có của mình là MSN làm bàn đạp phát triển ứng dụng trên web mà phải mua lại Yahoo!?

    Google – đọc “thần kinh xã hội”

    Năm 2006, nhà báo người Mỹ John Battelle cho ra đời cuốn "The Search: Inside the story how Google and Its Rivals Rewrote the Rules of Business and Transformed Our Culture" (tạm dịch "Tìm kiếm: sự thật cách thức Google đặt lại luật lệ kinh doanh với các đối thủ cạnh tranh và thay đổi văn hóa của chúng ta) để mô tả những thành công mà Google đạt được trong thời đại Internet. Ông đã theo dõi Google từ lúc ra đời cho đến trở thành người hùng trong địa hạt tìm kiếm. Cách tiếp cận của Google khác với những người đi trước, quyết định sự thành công khi cạnh tranh với các đối thủ và biến cái tên Google trở thành người khổng lồ, nắm trong tay quyền lực gần như “tối thượng”: đọc được suy nghĩ của xã hội!

    Liệu suy nghĩ đó có phải là sự thổi phồng nhằm ca tụng Google để tìm kiếm vinh quang của tác giả? Có lẽ không nếu nhìn lại chặng đường phát triển của công ty này từ năm 1999. Ở thời điểm này, khái niệm tìm kiếm trên Internet được hiểu ngầm như tìm trang web, những nội dung người dùng quan tâm có địa chỉ như thế nào. Thực chất là một dạng kiểu danh bạ các địa chỉ web và lúc ấy các công cụ tìm kiếm cũng không có cái nào nổi bật bởi kết quả tìm kiếm của mình.

    Google ra đời dựa trên khái niệm PageRank (thứ hạng trang web) để hiển thị vị trí các kết quả tìm kiếm được. Phương pháp này đã giúp người dùng tìm kiếm được chính xác nội dung cần hơn những cỗ máy tìm kiếm đang tồn tại như Alta Vista, Yahoo!, Ask… Google từ một kẻ vô danh trở thành người dẫn đầu một dịch vụ không thể thiếu trên Internet. Biết được điểm yếu đối thủ cũng như một tâm lý người dùng thích số lượng lớn, Google  tung một “chiêu thức” tiếp thị tới người dùng rằng Google đã đánh chỉ mục hơn 1 tỷ  website và cho hiển thị số lượng đó ngay trên trang chủ tìm kiếm của mình.

    Thực tế, không chỉ có số lượng website chỉ mục đem lại sức mạnh cho Google cũng như thu hút được cảm tình của người dùng mà còn nội dung tìm kiếm trên web, hội nhóm (usenet), hình ảnh và tin tức. Quan trọng hơn, công cụ tìm kiếm này còn cung cấp bộ từ khóa hỗ trợ người dùng thỏa mãn nhu cầu tìm kiếm chính xác hơn. Chẳng hạn, những thao tác cơ bản có thể giúp tìm ra một tài liệu nào đó quan tâm định dạng pdf/doc/zip…nhưng với một số thủ thuật kết hợp, Google có thể dẫn tới một địa chỉ chứa những cuốn sách điện tử có giá trị và tải về không tốn tiền.  Cho tới nay, theo báo cáo tháng 1/2008 của comScore, một công ty chuyên nghiên cứu/phân tích chiến lược quảng cáo trực tuyến của Mỹ, số lượng website Google chỉ mục lên gần 8 tỷ! Cả Yahoo! và Microsoft cộng lại chỉ có được 3,6 tỷ. Google không “mộc mạc” như ngày xưa nữa mà vô số các dịch vụ khác đã được bổ sung, trong đó có tìm kiếm bản đồ, địa phương hóa Google, email… đến cả những ứng dụng trực tuyến như Google Apps.

    Hơn 5 năm không chỉ luôn vượt trội về công nghệ, Google còn tạo ra một môi trường kinh doanh dựa trên các kết quả tìm kiếm, không ít người đã gọi là một nền kinh tế Google. Mặc dù, Google không phải là người khai sinh ra loại hình quảng cao theo từ khóa, nhưng lại là người thành công vang dội về dịch vụ này. Năm rồi, doanh thu đem về cho Google 4,2 tỷ USD trên tổng số 21 tỷ USD của quảng cáo trực tuyến. Sự thật vẫn là, Google đang bành trướng, đang kiếm càng nhiều người dùng cũng như nhiều dịch vụ miễn phí cho người dùng càng tốt. Điển hình là dự án số hóa các thư viện hàng đầu thế giới hợp tác với Nokia gần đây.

    Công thức tìm kiếm lại cứ lặp đi lặp lại, nhiều người dùng sử dụng dịch vụ thì có nhiều quảng cáo, thu được tiền lại tiếp tục mở rộng sang đáp ứng các nhu cầu khác... Theo chiến lược này, Google càng ngày càng nhiều khách hàng, người dùng và đến một lúc nào đó họ không chỉ là một ngôi sao cung cấp những dịch vụ liên quan đến tìm kiếm mà còn dễ dàng rẽ sang phần mềm chạy trên Internet nữa. Họ đã làm thử với Google Apps!

    Microsoft là một công ty không ít kẻ thù muốn hạ bệ, nhưng tất cả đều không có một lợi thế như Microsoft là gần như chiếm toàn bộ hệ điều hành chạy trên máy tính để bàn. Nhưng giờ đây, Google lại làm mưa làm gió trên Internet, một miền đất hứa mà Microsoft buộc phải đến. Mua Yahoo!, thực chất là để áp đặt số lượng người dùng lên đối thủ và khi Yahoo! gặp khó khăn thì đó là thời cơ ngàn vàng của Microsoft.

    Hàng tỷ từ khóa được người dùng gõ vào Google search, điều đó có nghĩa rằng Google biết được xã hội đang quan tâm gì, muốn gì và nhìn thấy những gì đang diễn ra. Cộng với một lượng khách hàng khổng lồ, Google có thể cho ra đời nhưng gì mà số đông cần, họ không cần phải đầu tư ngay cho những bộ phận phát triển ứng dụng trực tuyến ngay lúc này mà sẽ mua lại hoặc cộng tác với công ty nào đó khi nhận ra rằng thời cơ đến.

    Tầm nhìn Microsoft

    Tháng 6 tới, Bill Gates, ông chủ Microsoft sẽ rời khỏi cương vị kiến trúc sư trưởng của Microsoft và người kế tục sẽ là Ray Ozzie. Năm 2005, Ray Ozzie đã chính thức về Microsoft. Mặc dù lúc này chưa chính thức ở cương vị “thuyền trưởng” của Microsoft nhưng định hướng chiến lược của Ray đã dần định hình và tương lai Microsoft không chỉ dựa trên lợi thế số 1 phần mềm đóng gói mà còn cả dịch vụ và phần mềm chạy trên Internet.

    Và chắc không ít người sẽ đặt ra câu hỏi tại sao Microsoft lại nhắm vào ứng dụng chạy trên Internet. Hiện nay Microsoft có rất nhiều sản phẩm cho nhiều nhu cầu khác nhau như hệ điều hành, phần mềm văn phòng, ứng dụng nghiệp vụ doanh nghiệp… và những sản phẩm này đem lại nguồn thu và thành công của Microsoft. Tuy nhiên với sự xuất hiện của Internet băng rộng cũng như công nghệ phát triển các ứng dụng web đã tạo ra một xu hướng phát triển ứng dụng mới: chạy trong trình duyệt web, độc lập với hệ điều hành và chi phí thấp hơn phần mềm đóng gói. Trớ trêu thay, những ứng dụng web đã “thành danh” lại xuất phát từ những công nghệ do cộng đồng nguồn mở phát triển. Chẳng như ứng dụng CRM trực tuyến của Sale Force, có hơn 40.000 khách hàng trên toàn thế giới và phát triển bằng ngôn ngữ PHP.

    Chiến lược kinh doanh của Microsoft bao năm qua dựa trên 3 yếu tố: nền tảng vận hành, sản phẩm và công nghệ phát triển sản phẩm. Hơn 20 năm nay Microsoft dựa trên nền tảng là máy tính để bàn tạo ra một thị trường phần mềm có vô số ứng dụng chạy trên đó nhưng giờ đây Internet, kết nối và di động, lại môi trường xuất hiện các ứng dụng kiểu mới. Microsoft muốn lặp lại thành công của mình trong 2 thập kỷ qua và cũng với chiến lược: làm chủ nền tảng, cung cấp công cụ phát triển và tạo dòng sản phẩm mới.

    Thực chất Microsoft không đánh Google vì thị phần tìm kiếm hay quảng cáo trực tuyến mà là nền tảng Internet, mua lại Yahoo! giúp Microsoft giữ chân người dùng online, điều đó có nghĩa rằng họ định hướng được nhu cầu, hoạt động của đời sống Internet. Phần còn lại thuộc về sở trường của hãng khổng lồ này. Mua Yahoo! là một trong những bước đi tiếp theo của Microsof khi công nghệ phát triển ứng dụng web lúc này của Microsoft trở nên hoàn thiện hơn trước rất nhiều, đồng thời một số ứng dụng như Office Live, Windows Live… đã dần online hóa. Microsoft đang tiến về mục tiêu của mình, tiếp tục “thống trị” thế giới CNTT trong thời đại Internet. Phải chăng, vì lẽ đó mà tổng giám đốc của Google mới đây đã nói rằng liên minh Yahoo!-Microsoft sẽ làm hỏng Internet?

    Tin Yahoo! bị lỗ năm rồi khiến Microsoft lập tức ngã giá 44,6 tỉ USD để mua lại, một cái giá “hợp lý và công bằng” theo cách nói của giám đốc điều hành Microsoft, Steve Ballmer. Liệu  nước cờ này sẽ đem lại vinh quang một lần nữa cho Microsoft?. Khó có câu trả lời khả dĩ. 

    Trước hết là sự kháng cự từ Yahoo! và xung đột giá trị. Để không bị ép giá, Yahoo! bắt đầu để lộ ra nhữnng tin tức về sự hợp tác của mình với các công ty khác. Tên công ty được nhắc đến trước tiên là News Corp, một công ty truyền thông số 1 của Mỹ, nhưng cuối cùng thì ông chủ Ruper Murdoch của News đã thẳng thừng từ chối rằng không muốn lao vào cuộc chiến với Microsoft. Không dừng lại, Yahoo! quay sang AOL nhưng có nhiều khả năng cũng bế tắc tương tự với News Corp. Do mới đây AOL vừa bỏ ra gần 1 tỷ USD để mua một mạng xã hội có tên Bebo...

    Ngược lại, Microsoft lại quyết tâm thâu tóm bằng được Yahoo!. Đánh từ ngoài vào không được, gã khổng lồ Redmond “chơi chiêu” đánh từ trong ra, mua lại cổ phiếu của những nhân vật có chân trong ban quản lý Yahoo!, sau đó đổi lại người của mình.

    Bằng cách này, trước mắt, lợi ích của Microsoft là số phần trăm của Yahoo!.  Nhưng có điều không phải tất cả cổ đông, nhân viên Yahoo! đều yêu thích Microsoft, họ có thể làm điều tương tự với Google, Google lặp lại “thủ pháp” đổi tiền lấy vị trí then chốt. Khi đó Yahoo! không còn là một ngôi nhà “cơm lành canh ngọt” nữa mà sẽ rối ren tranh chấp quyền lực. Google không cần quyền quyết định nhưng họ có thông tin nội bộ. Khi đó, con đường viễn chinh của Microsoft càng khó khăn hơn.

    Người dùng lên ngôi?

    Đối với nhà đầu tư, bán Yahoo! cho Microsoft là việc làm họ vui sướng vì họ sẽ kiếm được không ít tiền. Vậy có lý do nào để nói rằng chuyện sát nhập của các "ông lớn" ảnh hưởng đến người dùng ở các nơi khác hay không? Với thế giới như hiện hữu, sự thay đổi ở các công ty dịch vụ lớn đều ít nhiều ảnh hưởng trực tiếp đến những thói quen của đa số người dùng.

    Ví dụ, ở Việt Nam, đầu năm 2008, khi có tin Yahoo! không phát triển dịch vụ blog 360 nữa thì gần như đã diễn ra không ít cuộc “di tản” từ mạng này sang các mạng khác. Yahoo! thông báo rằng dữ liệu bài viết của người dùng sẽ được an toàn khi chuyển sang một dịch vụ mới là Mash Yahoo! đang phát triển nhưng người dùng mặc kệ, vẫn bỏ đi. Không biết Microsoft tính xa hay sao mà cũng đang phát triển dự án mạng xã hội Popfly tương tự Mash của Yahoo!. Trong khi Yahoo! "lặng tiếng" với Mash, không chừng Popfly sẽ dành cho người dùng Yahoo!...

    Xét nhiều bình diện, việc Microsoft muốn mua Yahoo! rõ ràng là do chiến lược thâu tóm người dùng thay cho sự vượt bậc về công nghệ vì cả Microsoft và Yahoo! về công nghệ vẫn đang thua Google! Không ít chuyên gia phân tích, Microsoft mua Yahoo! sẽ tốt hơn cho cả 2 công ty và người dùng. Tất nhiên, liên minh ấy không thể thâu tóm hết cư dân Internet nhưng họ sẽ đem lại sự ổn định về chất lượng dịch vụ, sự xuyên suốt về công nghệ. Cũng có thể là như thế...

    Hải Phạm

    ID: O0803_1