• Thứ Tư, 01/10/2008 06:50 (GMT+7)

    Yahoo! - Chiến lược phát triển công cụ tìm kiếm

    Nhân dịp về thăm và làm việc tại Việt Nam vào cuối tháng 7/2008, ông Lương Vĩnh Tước, người Mỹ gốc Việt, phó chủ tịch cao cấp toàn cầu phụ trách công cụ tìm kiếm của tập đoàn Yahoo! đã có buổi trò chuyện thân mật với báo giới về mục đích chuyến đi và chiến lược phát triển công cụ tìm kiếm của Yahoo!.

    Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm tiếng Việt

    Việt Nam (VN) rất quan trọng với Yahoo!.Chỉ 19 triệu người sử dụng Internet trong số 85 triệu dân, tiềm năng tăng trưởng của thị trường Việt Nam còn rất lớn. Bên cạnh các kế hoạch phát triển khác như e-mail, messenger (nhắn tin tức thời), blog, mạng xã hội..., chúng tôi đặc biệt muốn phát triển công cụ tìm kiếm (CCTK) ở thị trường này. Trước đây, Yahoo! Search chỉ sử dụng thuật toán tìm kiếm toàn cầu. Giờ đây chúng tôi sẽ tối ưu hóa cho từng mục đích riêng, đặc biệt là CCTK tiếng Việt.

    Tôi đã làm việc với bộ KHCN và một số chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực ngôn ngữ. Điều chúng tôi muốn tìm kiếm là những bộ tài liệu, kết quả nghiên cứu, hướng dẫn, phân tích về ngôn ngữ tiếng Việt. Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ "huấn luyện" máy tìm kiếm khi đọc tiếng Việt thì phải "hiểu" như thế nào. Khi đã "huấn luyện" được thiết bị rồi thì kết quả tìm kiếm bằng tiếng Việt sẽ được cải thiện chính xác hơn. Yahoo! có kinh nghiệm và cơ sở hạ tầng (CSHT), phía đối tác VN có sự am hiểu về tiếng Việt, sự kết hợp đó sẽ mang lại nhiều kết quả tốt.

    Khách hàng làm chủ công cụ tìm kiếm

    Yahoo! đang thực hiện chiến lược tìm kiếm mở (Open Search Strategy), trong đó có 2 dịch vụ Search Monkey và BOSS.

    Ông Lương Vĩnh Tước

    Dịch vụ Search Monkey đã được công bố vào tháng 4/2008, là dịch vụ mở cho các công ty khác thêm thông tin của họ vào trang kết quả tìm kiếm của Yahoo!. Hiện nay khi dùng Yahoo! Search để tìm một nhà hàng nào đó, kết quả sẽ có dạng phía trên là tên nhà hàng, bên dưới là vài dòng thông tin và đường link tới website của nhà hàng đó. Cách trình bày này có vẻ kém hấp dẫn và ít thông tin. Nếu sử dụng dịch vụ Search Monkey, nhà hàng nọ có thể truy cập để thêm thông tin, hình ảnh vào kết quả để tăng tính hấp dẫn. Dịch vụ này tuy không làm thay đổi thứ tự trên trang kết quả, nhưng các công ty sử dụng dịch vụ này có thể làm kết quả tìm kiếm về công ty họ nổi bật hơn so với những công ty khác.

    Dịch vụ BOSS (Build Your Own Search Service - Tự xây dựng CCTK) công bố ngày 9/7/2008. Theo đó, Yahoo! mở toàn bộ cơ sở hạ tầng của mình (gồm các thuật toán, máy chủ, dữ liệu, kiến thức chuyên gia, robot tìm kiếm...) để các công ty khác có thể sử dụng xây dựng CCTK riêng của họ.

    Với CCTK đó, họ có thể sắp xếp lại thứ tự xuất hiện của kết quả tìm kiếm theo cách họ muốn, dựa trên những tiêu chí tự họ đưa ra. Ví dụ, khi dùng Yahoo!, bạn có thể tìm kiếm những người thành đạt nhất ở VN theo tiêu chí xếp hạng của Yahoo!. Nếu bạn muốn cho ra trang kết quả tìm kiếm những người thành đạt nhất VN theo góc nhìn của giới nghệ sĩ, thì bạn có thể trộn dữ liệu riêng của bạn về ý kiến của giới nghệ sĩ về những người thành đạt vào dữ liệu của Yahoo!, và bạn sẽ có kết quả tìm kiếm được sắp xếp theo ý bạn. Yahoo! không đi sâu vào những lĩnh vực đó, nhưng dựa trên hạ tầng của Yahoo!, nhiều công ty có thể đi sâu vào những lĩnh vực tìm kiếm chuyên môn.

    Hiện tại thị trường tìm kiếm trên toàn cầu có 3 công ty lớn nhất (Google, Yahoo! và Microsoft), chiếm đến 92% thị phần, phần còn lại là các công ty tìm kiếm khác. Theo kinh nghiệm nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tìm kiếm của tôi, sở dĩ các công ty tìm kiếm nhỏ chưa thể lớn được vì phụ thuộc vào nguồn lực đầu tư. Thứ nhất là con người: phải tập hợp được rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu chuyên sâu về tìm kiếm. Thứ 2 là nguồn lực đầu tư liên quan đến phần cứng (cần tới hàng chục ngàn máy chủ chứa dữ liệu). Với dịch vụ BOSS, Yahoo! chịu trách nhiệm về tất cả các phần đó. Các công ty nhỏ chỉ việc sử dụng CSHT của Yahoo! để phát triển CCTK theo ý mình và lớn mạnh.

    Ví dụ ở VN có một nhóm nhà khoa học trẻ, rất hiểu về ngôn ngữ tiếng Việt, có những thuật toán, giải pháp tốt để đáp ứng yêu cầu tìm kiếm về ngôn ngữ này (điều mà các nhà nghiên cứu nước ngoài khó có thể có được). Tuy nhiên, nếu chỉ có thế thì sẽ rất khó khăn xây dựng CCTK vì thiếu CSHT. Do đó, BOSS là cơ hội cho họ phát triển một CCTK riêng của mình theo chiều sâu. Dịch vụ BOSS sẽ được cung cấp theo 2 hướng. Một là cung cấp cho các trường đại học theo cách không có ràng buộc gì, để phục vụ nghiên cứu và phát triển. Hai là cung cấp cho các công ty làm thương mại và chúng tôi sẽ chia sẻ lợi nhuận nếu như họ thu được lợi nhuận thông qua quảng cáo (trên trang kết quả tìm kiếm). Hoặc chúng tôi sẽ thu phí dựa trên thời gian, mức độ sử dụng CSHT của chúng tôi.

    Yahoo! hiểu rõ khách hàng!

    Sở dĩ tôi chọn làm việc cho Yahoo! vì nhìn thấy ở Yahoo! có rất nhiều tiềm năng mà các công ty tìm kiếm lớn khác còn thiếu để xây dựng CCTK thế hệ kế tiếp – một thế hệ CCTK hiểu được chủ định khi gõ vào từ khóa chứ không phải chỉ trả lại kết quả chứa từ khóa.

    Hiện nay các CCTK cho ra kết quả đơn thuần dựa trên từ khóa. Ví dụ khi tìm từ "camera", hầu hết các CCTK cho link đến một loạt shop bán camera, không hiểu được rằng có thể người ta muốn biết tính năng camera, muốn tìm hiểu cách sử dụng hay so sánh giá... Sở dĩ có kết quả như vậy vì tất cả các CCTK đều sử dụng dữ liệu không có cấu trúc (unstructured data).

    Yahoo! có rất nhiều công cụ như: e-mail, messenger, mạng xã hội, blog, các kênh tin tức..., do đó có nhiều khả năng ghi lại các dữ liệu của người dùng dưới dạng có cấu trúc (structured data) khi họ khai báo hay hoạt động trên những công cụ đó. Yahoo! kết hợp những dữ liệu đó để hiểu được khách hàng của mình, hiểu họ muốn gì đằng sau từ gõ vào. Tôi thấy được tiềm năng đó và rất tin tưởng CCTK thế hệ tiếp theo của Yahoo! sẽ thành công.

    Tại VN, Yahoo! đang thực hiện chiến lược "Điểm bắt đầu", trong đó phát triển CCTK là một phần rất quan trọng. Phần thứ 2 trong chiến lược là trở thành đối tác lý tưởng (Partner of Choice), không chỉ của các công ty trong nước mà cả của các cơ quan chức năng, bộ ngành. Thứ 3, Yahoo! muốn trở thành sự lựa chọn lý tưởng cho những công ty muốn quảng bá thương hiệu của mình trên Internet.
     
    Trước khi làm cho Yahoo!, ông Lương Vĩnh Tước từng giữ vị trí lãnh đạo bộ phận kỹ thuật tại những công ty phát hành cổ phiếu lần đầu rất thành công như Aurum, Informix, cũng như tại các công ty lớn và có uy tín như Borland, Microsoft, Oracle và IAC/InterActiveCorp (có những trang nổi tiếng như Ask.com, Bloglines, Evite và nhiều trang khác)...
    ID: B0809_54