• Thứ Hai, 20/10/2008 08:51 (GMT+7)

    Phát triển TMĐT-Chỉ còn chờ người dùng

    “Điều kiện pháp lý cho giao dịch TMĐT đã đủ, vấn đề hiện nay là “kích cầu” để người dùng tin TMĐT”, ông Nguyễn Thành Hưng, cục trưởng cục TMĐT bộ Công Thương đã cho biết tại buổi phổ biến thông tư 09/2008/TT-BCT về cung cấp thông tin và giao kết hợp đồng (HĐ) trên website.

    Người dùng chưa tin tuởng

    Năm 2005, Luật Giao dịch điện tử được ban hành. Sau đó, bốn nghị định hướng dẫn thi hành Luật trong TMĐT, tài chính, ngân hàng, chữ ký số được ban hành các năm 2006, 2007. Năm 2007, Nghị định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên Internet được ban hành. Mới đây, tháng 8/2008, Nghị định về chống thư rác cũng đã ra đời.

    Ông Nguyễn Thành Hýng và bà Lại Việt Anh
    Luật và các nghị định nói trên là tiền đề cơ bản cho TMĐT phát triển. Tuy nhiên, khi các DN tiến hành giao dịch trên mạng, sự khác biệt trong giao kết hợp đồng giữa môi trường mạng và giao dịch truyền thống mới phát sinh mà chưa có văn bản luật nào điều chỉnh được khi có tranh chấp.

    Bà Lại Việt Anh, trưởng phòng Pháp chế cục TMĐT nêu rõ một số điểm khác biệt khi DN giao dịch trên mạng. Chẳng hạn về quy trình giao kết hợp đồng: Thông thường, bên đề nghị giao kết (khách hàng) sẽ đề ra các điều khoản HĐ. Tuy vậy trên website TMĐT, chủ website mới chính là người đặt ra các điều khoản HĐ, làm cho khách hàng ở vào thế bị động. Về thời hạn trả lời HĐ: Với giao dịch truyền thống, bên đề nghị giao kết HĐ sẽ đặt ra thời hạn hiệu lực của đề nghị, nhưng trên mạng, nhiều website không đưa ra thời hạn phản hồi đặt hàng của khách, từ đó người mua không xác định được HĐ có được chấp thuận không để làm cơ sở pháp lý khi không nhận được hàng đặt mua qua mạng.

     

    Ngày 20/9/2008 cục TMĐT và CNTT cùng công ty Tầm Nhìn Đại Việt đã tổ chức Triển lãm-giao lưu TMĐT tại Nhà Văn Hoá Thanh Niên TP.HCM. Nhiều họat động TMĐT đã được giới thiệu như dịch vụ thanh toán điện tử Payoo, mạng của câu lạc bộ Giúp Nhau Làm Giàu (www.giupnhaulamgiau.com)...Triển lãm/ giao lưu đã thu hút rất đông bạn trẻ tham gia tìm hiểu các giải pháp TMĐT, vai trò của giới trẻ trong TMĐT, phương hướng và tương lai phát triển của TMĐT

    Đáng chú ý hơn, phần cung cấp thông tin về DN cho khách hàng trên mạng luôn thiếu. "Phải thừa nhận là trên các website hiện nay, người tiêu dùng vẫn còn chịu thiệt trong giao dịch. Cụ thể là khi thực hiện giao dịch qua mạng thì người tiêu dùng đều bị bắt buộc khai báo thông tin khá chi tiết, thậm chí cả những thông tin rất nhạy cảm như giới tính, số vòng, tình trạng sức khoẻ, bệnh án, số tài khoản giao dịch… trong khi ở chiều ngược lại, chính nhà cung cấp lại mơ hồ trong thông tin giới thiệu, liên hệ của mình với người tiêu dùng, hoặc có thông tin nhưng để rải rác, khó tìm. Chính điều này đã khiến nhiều người tiêu dùng không tin tưởng vào các website để tiến hành giao dịch", bà Việt Anh cho biết.

    Khảo sát mẫu 50 website TMĐT do cục TMĐT và CNTT kết hợp với hiệp hội TMĐT VN thực hiện cho thấy: 80% website có cơ chế trả lời đề nghị giao kết HĐ của khách hàng nhưng 20% không có bất kỳ hình thức trả lời nào; đến 98% website chưa đưa đầy đủ, trọn vẹn các thông tin cơ bản về thương nhân như tên, địa chỉ, số điện thoại, email, giấy phép đăng ký kinh doanh; 46% website không công bố thông tin về điều khoản giao dịch; Đa phần website chưa chú ý xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp. Về việc thu thập thông tin cá nhân, chỉ có 6% website có cơ chế cho phép khách hàng lựa chọn đồng ý hoặc từ chối cung cấp thông tin cá nhân khi giao dịch.

    Cân bằng lợi ích người giao dịch và DN

    Để hướng dẫn những quy trình giao kết HĐ trong TMĐT, giúp phân định trách nhiệm mỗi bên trong giao dịch TMĐT, bộ Công Thương đã xây dựng và ban hành Thông Tư 09/2008/TT-BCT, ngày 21/7/2008. Thông Tư hướng dẫn việc cung cấp thông tin và giao kết HĐ trên website TMĐT là một khớp nối cần thiết trong khung pháp lý về TMĐT tại Việt Nam.

    Thông Tư 09 đưa ra các quy định cho hoạt động kinh doanh và giao kết HĐ trên mạng. Cụ thể là: Buộc DN phải công bố những thông tin trên website: Tên, địa chỉ giao dịch, địa chỉ thư điện tử, số điện thọai, số đăng ký kinh doanh. Website TMĐT phải có mô tả hàng hóa/dịch vụ, thông tin về giá cả, về vận chuyển - giao nhận, về các phương thức thanh toán và các điều khoản khác; phải có cơ chế xác nhận trước khi HĐ được giao kết: cho khách hàng cơ hội rà soát toàn bộ HĐ và quyết định có hay không tiến hành giao kết HĐ. Website phải nêu thời hạn trả lời giao kết của khách hàng, trong trường hợp không nêu thì mặc định là sau 8 giờ làm việc...

    Theo ông Nguyễn Thành Hưng, cục trưởng cục TMĐT bộ Công Thương, mục tiêu chính của Thông Tư là nhằm điều chỉnh quan hệ giữa nhà cung cấp dịch vụ thông qua website với người tiêu dùng theo hướng cả hai bên đều có lợi". Hiện nay mọi điều kiện pháp lý cho phát triển và triển khai TMĐT tại VN đã rất đầy đủ. Vai trò của Nhà Nước là tiến tới điều chỉnh sự bất hợp lý giữa nhà cung cấp và người sử dụng, trước mắt là thông tin truy cập", ông Hưng nói

    Khung pháp lý đủ, nhưng theo ông Hưng để TMĐT phát triển tại Việt Nam, điều quan trọng là người dùng thấy được sự thuận lợi và tin vào TMĐT. Muốn vậy, không chỉ có nhà cung cấp, người dùng mà cần sự hợp tác của các nhà cung cấp dịch vụ trung gian như thanh toán trực tuyến, dịch vụ giao nhận… "Các DN có thể hợp tác tổ chức các đợt khuyến mại, hỗ trợ, khuyến khích người dùng trên bình diện rộng với sự tham gia của nhiều nhà cung cấp để thu hút thêm người dùng tham gia TMĐT", ông Hưng gợi ý.

    DN tại buổi phổ biến Thông Tư 09, ngày 12/9/2008, TP.HCM

    CẦN THÊM QUY ĐỊNH CHO CÁC HÌNH THÁI GIAO DỊCH TMĐT KHÁC WEBSITE?

    Hệ thống pháp lý, hạ tầng hỗ trợ phát triển TMĐT hiện nay mới khu trú trong phạm vi giao dịch qua website, trong khi đây chỉ là một trong nhiều hình thái giao dịch TMĐT qua mạng, ngoài ra còn có tin nhắn SMS, dịch vụ qua ĐTDĐ, PDA… Khi giao dịch TMĐT dạng này thực sự rầm rộ, chắc chắn hành lang pháp lý TMĐT sẽ tiếp tục cần sự bổ sung để theo kịp thực tế phát triển.

    Huyền Sa 

    ID: B0810_44