• Thứ Sáu, 19/12/2008 08:01 (GMT+7)

    Dùng phần mềm nguồn mở - Được & mất gì?

    Nhiều bạn đọc của tạp chí Thế Giới Vi Tính sê-ri B thắc mắc về phần mềm nguồn mở (PMNM). Bạn đọc cho rằng, PMNM chưa được các DN tin dùng, bởi còn đắn đo về: tính tiện ích, mức độ an toàn và cả những rủi ro khi xảy ra không biết xử lý như thế nào?... Ông Mai Hạo Nhiên, giám đốc công ty Nhật Tâm Information Solutions - đơn vị tư vấn về PMNM và đã từng sử dụng các PMNM sẽ cùng chia sẻ về vấn đề này.

    PMNM là gì?

     Ông Mai Hạo Nhiên

    Định nghĩa chính thức PMNM khá dài dòng và chặt chẽ (xem thêm tại http://opensource.org/docs/osd), để đơn giản chúng ta có thể nói PMNM là những phần mềm: được cung cấp dưới các dạng chương trình (hay mã nhị phân) và mã nguồn (source code); phần mềm được dùng miễn phí, tự do về bản quyền; người dùng có quyền sửa đổi, cải tiến, phát triển, nâng cấp theo một số nguyên tắc chung quy định trong giấy phép PMNM mà không cần phải xin phép. Những điều này trái ngược với các phần mềm nguồn đóng (tức là phần mềm thương mại).

    Những ai có thể và nên dùng PMNM?

    Ai cũng có thể sử dụng PMNM, ở mọi thời điểm. Và sử dụng tùy theo ý muốn, có quyền sửa đổi, cải tiến để phù hợp với nhu cầu, thậm chí phân phát lại cho người khác. Dĩ nhiên khi làm điều đó chúng ta phải tuân theo các nguyên tắc chung quy định trong giấy phép của PMNM đó. Mỗi loại giấy phép PMNM sẽ khác nhau!

    Nhà cung cấp PMNM có quyền yêu cầu người dùng trả một số chi phí về các dịch vụ tư vấn, cài đặt, huấn luyện, nâng cấp, hỗ trợ... tức là những dịch vụ phục vụ người dùng, nhưng không được bán các sản phẩm nguồn mở vì nó là tài sản của trí tuệ chung.

    Lợi ích...

    “Đưa PMNM vào sử dụng, giảng dạy trong trường học là cách nghiên cứu và phát triển PMNM tốt nhất. Điều đó cũng sẽ giúp đào tạo đội ngũ chuyên gia CNTT có kinh nghiệm về PMNM để hỗ trợ cho các DN sau này”, ông Mai Hạo Nhiên.

    Do PMNM được dùng miễn phí, chi phí đầu tư sẽ thấp hơn so với các phần mềm thương mại. Việc sử dụng PMNM giúp người dùng bớt lệ thuộc vào nhà cung cấp. Nếu nhà cung cấp không còn nữa, bạn vẫn còn mã nguồn để có thể tiếp tục phát triển, nâng cấp hệ thống của mình khi cần. Do có mã nguồn nên cộng đồng người sử dụng và phát triển có khả năng bổ sung và phát triển các ứng dụng theo yêu cầu riêng.

    Trong việc xây dựng hệ thống CNTT của DN, PMNM không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn mở ra khả năng thiết kế, lắp ghép, tích hợp hệ thống. Hiện thời có hàng trăm ngàn PMNM sẵn có trên Internet, và hãy thử tưởng tượng xem có bao nhiêu cách tổ hợp các PMNM đó mang lại!

    ... và sự cố!

    Sử dụng PMNM có thể gặp phải các sự cố về lỗi phần mềm, bị chia sẻ thông tin hoặc bị đánh cắp thông tin... Khi bị sự cố, bạn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ nhà phát triển (lưu ý là họ không bị bắt buộc phải hỗ trợ bạn) hoặc thường xuyên hơn là từ cộng đồng những người sử dụng PMNM. Hoặc bạn có thể chọn: chờ đợi đến phiên bản tiếp theo; tự mình sửa (nếu bạn am hiểu); nhờ (thuê) người khác sửa giùm.

    Đối với các hệ thống CNTT của DN, việc bảo vệ an toàn thông tin hay dữ liệu phải được tiến hành một cách thường xuyên và bài bản, bất kể là sử dụng PMNM hay PM nguồn đóng. Việc bảo vệ này, không chỉ chú trọng khía cạnh kỹ thuật (phần mềm, phần cứng) của hệ thống, mà quan trọng hơn là các chính sách, thủ tục, thông lệ cho người làm việc với các hệ thống thông tin.

    Vì sao DN Việt Nam không mặn mà sử dụng PMNM

    Các DN Việt Nam đang sử dụng rộng rãi các PM thương mại (cho dù có hoặc không có giấy phép sử dụng) và việc thay đổi thói quen không dễ dàng, trừ khi bạn có động cơ mạnh mẽ cho việc đó. Mặt khác, việc hiểu biết về PMNM chưa được sâu rộng, không chỉ người dùng cuối không quen với PMNM, mà ngay cả đa số quản trị mạng của DN cũng chưa rành về PMNM. Muốn sử dụng được cần tốn chi phí đào tạo thêm.

    Một rào cản khác ảnh hưởng đến việc ứng dụng PMNM là sự thiếu vắng các DN kinh doanh và phát triển PMNM, các công ty, các cơ quan khoa học, cơ sở giáo dục cung cấp các dịch vụ hỗ trợ ứng dụng PMNM. Điều đó làm cho các DN ngại ngần khi tự mình triển khai các hệ thống CNTT dùng PMNM.  

    Mai Hạo Nhiên

    ID: B0812_78