• Thứ Hai, 13/04/2009 20:52 (GMT+7)

    ATM… và CNTT

    Giữa năm 2008, các ngân hàng đòi thu phí dịch vụ máy ATM. Chuyện này đã làm xôn xao dư luận. Vừa rồi lại có tin sẽ thu phí giao dịch ATM ngoại mạng...

    Dịch vụ ATM ngày càng phổ biến khắp thế giới - Hình minh hoạ.
    Ngân hàng biện hộ là máy ATM đòi hỏi chi phí mua máy và bảo trì khá tốn kém cho nên phải có thu phí. Chính Phủ cũng chưa biết giải quyết ra sao. Chỉ đơn giản là chưa áp dụng vì không hợp thời, đang có khó khăn chung. Hồi sau phân giải. Và phân giải ra sao? Rồi, lại có tin sẽ thu phí giao dịch ATM ngoại mạng...

    Có người gợi ý là tiền vãng lai trong thẻ đã đẻ ra lãi còn gì?! Cũng có lý nhưng chưa ai tính toán chi li.

    Lý lẽ thật sự nằm ở nơi khác. Một lần, thật tình cờ, tôi tìm thấy trên tạp chí Thế Giới Vi Tính, số tháng 5/1998 có bài "Hiệu quả của CNTT" của tác giả Tin Sỹ (xin tiết lộ, đó là Lê Trường Tùng, nguyên chủ tịch Hội Tin Học TP.HCM nhiệm kỳ IV). Bài viết có đoạn như sau:

    “Các kết quả nghiên cứu chứng tỏ rằng CNTT giúp tăng năng suất và mang lại lợi ích cho khách hàng, nhưng không nhất thiết phải tăng lợi nhuận, và chỉ ra rằng không có gì mâu thuẫn trong việc CNTT tạo giá trị nhưng làm giảm lợi nhuận. Một thí dụ khá rõ là máy rút tiền tự động ATM, mỗi máy rút tiền tự động mang lại cho ngân hàng một năm khoảng 18.000 USD, trong khi chi phí cho nó là 41.000 USD/năm. Nếu chỉ nhìn qua thì ATM không mang lại lợi lộc gì, nhưng thực ra thì sự cạnh tranh nói chung tập trung vào việc mang lại lợi ích, thuận tiện nhiều hơn cho khách hàng. Năng suất có thể đo bằng số sec được xử lý, nhưng không phản ánh được tiện nghi mà khách hàng được hưởng”.
     
    Phân tích trên là của Erik Brynjolfsson, giáo sư của ĐH Massachusetts và Stanford, người đoạt giải "Báo cáo hay nhất" ở hội nghị quốc tế về các hệ thống CNTT lần thứ 15, năm 1995 và giải "Công trình hay nhất" của tạp chí MIT Quarterly.

    Tôi cũng là 1 người hưởng dịch vụ ATM qua tiền hưu trí và đó là dịch vụ thẻ hiện đại đầu tiên trong đời. Phải nói, nó giúp mình hiểu biết, tiếp xúc 1 dịch vụ hiện đại mà nếu với cái tuổi bát thập cổ lai hy này mà chưa biết sử dụng thì cơ hội sử dụng những dịch vụ dựa trên công nghệ hiện đại chắc cũng không còn nhiều.

    Điều thay đổi căn bản trong thế giới hiện tại là với CNTT, chúng ta có thể vươn tới khách hàng. Nói “khách hàng là thượng đế” là chỉ nói để đề cao khách hàng, nhiều khi là nói theo kiểu “cho có” chứ làm thế nào để phục vụ thượng đế thì chính CNTT mới là công cụ. Trước hết là nhờ có CNTT mà nắm được các đặc điểm của khách hàng như tên tuổi, quê quán, nghề nghiệp đến các sở thích như thích uống nước ngọt này hay nước ngọt kia… và ý kiến của họ về sản phẩm.

    Đối tượng phục vụ là khách hàng như một mỏ dữ liệu tiềm ẩn cần khai thác. Nhờ có CNTT, nhà cung cấp dịch vụ sẽ khai thác tốt mỏ dữ liệu ấy. Và, nhà cung cấp dịch vụ sẽ lôi kéo được khách hàng bằng mọi cách. Những chiêu dụ khách hàng nở rộ gần đây như tặng không máy điện thoại, hay mô-đem cho Internet hay đơn giản hơn là giảm giá, khuyến mãi. Nên thấy là, giảm giá ngoài ý nghĩa là việc chiêu dụ khách hàng đến mua sản phẩm còn là cả chiêu dụ khách hàng chỉ đến “xem qua cho biết” cũng được. Nếu chỉ biết tính toán trên giá các món hàng tặng không hay giảm giá thì không có doanh nghiệp nào dám làm khuyến mãi, nhất là khi có những giải thưởng lên đến cả mấy xe hơi đắt tiền. Vấn đề là phải có tầm nhìn xa hơn lợi nhuận đơn thuần.

    Thẻ ATM chỉ là một dịch vụ nhỏ của ngân hàng. Nó giúp lôi kéo được khách hàng và điều đó là rất tốt cho những dịch vụ quan trọng khác. Quan điểm này có thuyết phục được các ngân hàng hay không xin nhường cho nơi cầm rất rất nhiều tiền. Những người như tôi thì chỉ có vài đồng lương hưu trí. Mà, việc thu phí sử dụng thẻ ATM cũng chưa nhắm đến thu phí với đối tượng hưởng lương hưu… Nhưng việc thu phí sử dụng thẻ ATM đang có chiều hướng phân ra làm nhiều loại. Như đã viết, ATM chỉ là một dịch vụ nhỏ nên theo tôi, đừng làm theo cách phân chia nhiều kiểu như vậy vì sẽ lộn xộn, khó quản lý. Tốt nhất là các ngân hàng nên xử sự theo cách của những người sản xuất lớn.

    Phạm Văn Bảy (nguyên chủ tịch Hội Tin Học TP.HCM).

    ID: O0904_1