• Thứ Tư, 27/05/2009 10:51 (GMT+7)

    Gia công xuất khẩu phần mềm cho châu Âu

    Tạp chí TGVT đã có cuộc trao đổi với ông Laszlo Klucs, đại diện tổ chức “Xúc tiến nhập khẩu từ các quốc gia đang phát triển của Hà Lan (CBI) và luật sư Fits Mutsearts của Banning (Hà Lan) về các vấn đề cần lưu ý khi doanh nghiệp (DN) Việt Nam xuất khẩu phần mềm (PM) vào thị trường EU, nhân hội thảo do CBI và trung tâm xúc tiến Thương Mại và Đầu Tư TP.HCM tổ chức, ngày 2/4/2009 tại TP.HCM về vấn đề này .

    Cải thiện ngôn ngữ

    Ông Laszlo Klucs, trưởng một bộ phận của CBI cho rằng: Các công ty CNTT của Việt Nam có thể phát triển những cơ hội kinh doanh rất tốt tại thị trường châu Âu vì có nguồn nhân lực chất lượng cao và có lợi thế so sánh về giá cả.Vấn đề đầu tiên mà DN Việt Nam gặp phải khi muốn kinh doanh tại châu Âu không phải là vấn đề pháp lý hay về công nghệ mà là kỹ năng marketing và ngôn ngữ. Các vấn đề về pháp lý hay sự tuân thủ thường nảy sinh ở những giai đoạn sau trong quá trình xâm nhập thị trường. Ví dụ: bảo vệ sở hữu trí tuệ, an ninh dữ liệu, hoặc trong trường hợp phát sinh mâu thuân giữa hai bên. Trong trường hợp đó, DN cần phải giải quyết mâu thuẫn. Điều quan trọng là phải có chiến lược để giải quyết tranh chấp và cả hai bên phải hiểu rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi tranh chấp phát sinh.

    Để tránh các vấn đề pháp lý, DN Việt Nam cần hiểu rõ về thị trường cũng như hệ thống pháp lý của châu Âu, những yêu cầu về pháp lý của quốc gia mà DN Việt Nam có quan hệ làm ăn. Trước khi ký hợp đồng (HĐ), các công ty cần phải tư vấn với luật sư chuyên về lĩnh vực gia công xuất khẩu phần mềm (GCXKPM), sở hữu trí tuệ và các vấn đề liên quan đến ký kết HĐ. Cần phải hiểu rõ và có sự thỏa thuận về: giao hàng, thời gian và phạm vi của công việc; sự cam kết và sự tin cậy của các công ty cũng không kém phần quan trọng.

    Điều đầu tiên, các DN nên hạn chế tranh chấp và tuân thủ theo HĐ đã ký kết. Ngoài ra, khi đặt bút ký HĐ, các bên tham gia cần phải hiểu rõ những thỏa thuận mà hai bên đã thống nhất, đồng thời hiểu rõ những hình thức giải quyết tranh chấp nếu có và cần có 1 luật sư giỏi để có thể đưa ra những lời khuyên đúng cho DN.

    Ông Laszlo Klucs nhấn mạnh: “Những yếu tố mà các bạn phải cải thiện là ngôn ngữ và kỹ năng marketing”

     
    “Vấn đề đầu tiên mà DN Việt Nam gặp phải khi muốn kinh doanh tại châu Âu không phải là vấn đề pháp lý hay về công nghệ mà là kỹ năng marketing và ngôn ngữ”, ông Laszlo Klucs.

    HĐ luôn có “định nghĩa”

    Về vấn đề pháp lý, ông Fits Mutsearts, luật sư của công ty Luật Banning (Hà Lan) gửi đến các DN GCPM Việt Nam các thông điệp sau:

    Khi các DN GCXKPM vào thị trường EU cần phải tìm hiểu hệ thống Luật của từng quốc gia. Có quốc gia sử dụng 2 hệ thống luật: dân sự và chung. Có quốc gia chỉ sử dụng một luật chung duy nhất. Nếu ký HĐ ở một quốc gia có cả 2 Luật chung và dân sự thì HĐ có thể điều chỉnh dựa trên mối quan hệ khách hàng của 2 bên. Đối với đất nước chỉ áp dụng một luật chung duy nhất thì khi HĐ đã được ký mọi điều khoản mà 2 bên thể hiện trên HĐ đều phải được tuân theo.

     

    Không nên dễ dãi
    Công ty lớn có thể áp đặt thêm một số điều khoản bất lợi cho các đối tác nhỏ nên cần xem xét kỹ lưỡng và không nên dễ dãi cho rằng tranh chấp sẽ không bao giờ xảy ra! Việc vi phạm HĐ có thể đến từ hai phía, trong khi các đối tác nước ngoài thường chỉ tập trung vào các vi phạm có thể có từ phía Việt Nam.

    Do đó nên đưa vào HĐ các tình huống mà đối tác có thể vi phạm và hình thức xử lý. Sự tiếp xúc trực tiếp, thông hiểu ở mức độ cá nhân sẽ giúp việc thương thảo trở nên thuận lợi hơn. Với các HĐ lớn, quan trọng nên nhờ các công ty luật tư vấn. Tuy nhiên, chỉ những luật sư có kinh nghiệm về thị trường châu Âu và lĩnh vực CNTT mới thực sự hữu ích. Khi thực hiện HĐ, yếu tố văn hóa nên được quan tâm. Nếu trong giai đoạn đầu nhân viên hai bên có dịp gặp gỡ, tiếp xúc sẽ giúp tăng cường hiểu biết về văn hóa giao tiếp và làm việc, hạn chế hiểu lầm và xung đột…
    Ông Trần Phúc Hồng, phó giám đốc công ty TMA

    Ông Fits cho biết, có 3 bước để có được một HĐ hoàn chỉnh:

    1. Tiền HĐ (giai đoạn thương thảo và thỏa thuận)

    2. Làm HĐ (Thực hiện HĐ, các điều khoản đã được cam kết)

    3. Sau HĐ (Thực hiện HĐ, duy trì HĐ, duy trì mối quan hệ khách hàng)

    Trong đó, ông Fits lưu ý, giai đoạn 1 (Tiền HĐ): DN GCXKPM sẽ phải ký vào bản HĐ cam kết không tiết lộ thông tin, quy trình, chất lượng. Nếu vi phạm bản cam kết này, DN GCPM chẳng những không ký được HĐ mà còn bị phạt vì vi phạm cam kết “bảo mật thông tin”. Ở giai đoạn 2, khi thỏa thuận HĐ, các DN cần thể hiện các cam kết rõ ràng, chi tiết và tỉ mỉ. Một HĐ chi tiết, cẩn thận luôn luôn có những định nghĩa. Đặc biệt, đối với lĩnh vực CNTT càng phải chặt chẽ trên HĐ vì có đặc thù là công nghệ thay đổi thường xuyên nên các thuật ngữ cũng sẽ thay đổi, nếu không cẩn thận sẽ dẫn đến những tranh cãi… Trên mỗi HĐ, các DN cũng thể hiện luôn yêu cầu được tòa án và pháp luật nào giải quyết khi có tranh chấp xảy ra.

     
    “Kinh nghiệm soạn thư thể hiện mong muốn, thiện chí của mình cũng rất quan trọng”,
    ông Fits Mutsearts

    Đăng ký tên sản phẩm

    Theo ông Fits, DN Việt Nam cần phải đăng ký để được bảo vệ khi tranh chấp xảy ra. Vì theo quy định của EU, mọi chi phí kiện tụng, toà án, thuê luật sư của cả hai bên (thắng và thua), bên thua phải chịu hết. Do vậy, ông Fits nhấn mạnh DN Việt Nam cần quan tâm 3 yếu tố quan trọng trong đăng ký sở hữu trí tuệ gồm:

     

    Dùng luật của nước thứ 3
    Các công ty Việt Nam nếu không hiểu biết luật pháp khi ký HĐ với đối tác nước ngoài thì nên thuê chuyên gia luật tư vấn. Thường đối tác tại các nước ở châu Âu hầu như không có thông tin về luật pháp thương mại của Việt Nam nên họ sẽ ngần ngại.

    Vì vậy, trong HĐ đa phần các đối tác đều rất cứng rắn trong việc đề nghị dùng luật của nước họ là luật áp dụng khi có tranh chấp xảy ra. DN Việt Nam nếu không muốn áp dụng theo luật của nước “đối tác” thì cần rất nhiều công sức và thời gian để thuyết phục và giải thích để có thể đề xuất luật của một nước thứ 3. Trong quá trình thực hiện HĐ, hai bên cần giữ trao đổi thường xuyên để hiểu rõ về nhau, về tiến độ công việc và các vướng mắc gặp phải…
    Ông Chu Văn Thắng, trưởng phòng phát triển kinh doanh của CMC Soft

    1. Đăng ký bản quyền (Coryrights). Trong Copyrights, các DN chú ý 2 yếu tố mà EU yêu cầu đó là: yêu cầu về vật liệu và yêu cầu về xuất xứ (C/O). Bản chất của Copyrights chính là sự độc quyền sở hữu. Do đó, người độc quyền SHTT có thể cho phép người khác sử dụng hoặc ngăn cấm. Việc đăng ký Copyrights có thể DN không thực hiện nhưng mặc nhiên đã được bảo hộ tại châu Âu.

    2. Đăng ký tên sản phẩm (Trademarks). DN phải đăng ký Trademarks tại một quốc gia nào đó của châu Âu để được bảo hộ trong toàn khối. Thời hạn của Trademarks là 10 năm hoặc có thể là vĩnh viễn. Tuy nhiên, khi DN đăng ký tên sản phẩm trong 10 năm nhưng 5 năm không sử dụng, nó sẽ tự mất. Người sở hữu Trademarks có thể ngăn cấm hoặc cho phép người khác sở hữu. Muôn tên sản phẩm được bảo vệ, DN nhất thiết phải đăng ký.

    3. Đăng ký bằng sáng chế (Patent law). Ở châu Âu không cấp bằng sáng chế cho phần mềm(PM) mà chỉ cấp cho những gì liên quan đến PM. Đây là do quan niệm! Ở Mỹ quan niệm, tất cả những gì hữu hình đều có thể được cấp bằng sáng chế và PM là sản phần được Mỹ cấp bằng sáng chế.

    “Các DN chỉ nên đăng ký bản quyền và tên sản phẩm, không nên đăng ký cấp bằng sáng chế, vì chi phí cho việc cấp bằng sáng chế rất đắt, không cần thiết”, ông Fist khuyên.

    Quỳnh Anh

    ID: B0905_75