• Thứ Hai, 22/06/2009 15:44 (GMT+7)

    Để Việt Nam thành nước mạnh về CNTT

    Chính thức đảm nhận cương vị chủ tịch hội đồng Chính Sách KHCN Quốc Gia theo Quyết định số: 85/QĐ-TTg, ngày 19/1/2009, GSTS Đỗ Trung Tá, nguyên bộ trưởng bộ BCVT, phái viên của Thủ Tướng Chính Phủ về CNTT, đã đề xuất việc xây dựng chính sách thúc đẩy Việt Nam trở thành "nước mạnh về CNTT". Ông giải thích, "nước mạnh về CNTT" là nước đã có sự chuyển biến, phát triển nhảy vọt sang xã hội lấy thông tin làm nền tảng. Mặt khác, "nước mạnh về CNTT" cũng đồng nghĩa với một quốc gia mà tất cả mọi lĩnh vực đều dựa vào CNTT để phát triển.

    CNTT thực chất là một ngành kinh tế mũi nhọn nhưng cũng đóng vai trò là cơ sở hạ tầng cho các ngành khác phát triển nên phải đi trước. Ông Tá cũng cho rằng, thời điểm chúng ta "sánh vai" được với những nước mạnh về CNTT trong khu vực và thế giới chắc nằm trong khoảng 2015-2020, hoặc có thể chậm hơn vài năm. Điều này còn phụ thuộc vào tốc độ phát triển của nền kinh tế. Cần phải làm để CNTT thúc đẩy tăng trưởng GDP, chỉ một tỷ lệ nhỏ đầu tư cho CNTT mà có thể đạt tỷ lệ cao về tăng trưởng GDP. Theo ông, chúng ta đã nói nhiều đến nhận thức nhưng đến giờ vẫn phải nhấn mạnh vấn đề nhận thức. Đồng thời, cần có những bước đi bài bản hơn trong đào tạo nguồn nhân lực, cả nhân lực ngành CNTT nói riêng và nhân lực sử dụng, ứng dụng CNTT nói chung. Cần có một phong trào toàn dân học tập về CNTT.

    Nhưng thực tế có những nhận định Việt Nam vẫn còn xa giấc mơ "mạnh về CNTT". Theo các báo cáo xếp hạng quốc tế thì xét trên tổng thể, ngành CNTT Việt Nam đã được thế giới ghi nhận có bước tiến, là điểm đến hấp dẫn cho đầu tư. Tuy nhiên, CNTT Việt Nam chủ yếu thay đổi ở những yếu tố "bề nổi" như tốc độ phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực giá rẻ. Các yếu tố quyết định sức mạnh của một nền CNTT tiên tiến như khả năng nghiên cứu phát triển (R&D), chất lượng đào tạo, tôn trọng bản quyền... thì vẫn còn khoảng cách rất xa với những nước mạnh về CNTT. Chính vì vậy, thứ hạng của CNTT Việt Nam trong các báo cáo hay xếp hạng dù có tiến bộ, có nhảy vọt nhưng vẫn chưa thoát khỏi nhóm các quốc gia "chiếu dưới", thậm chí còn khá xa so với ngay cả những quốc gia Đông Nam Á như Malaysia, Singapore hay Thái Lan. Điều thú vị rút ra từ các nghiên cứu đó là ngay cả những nước được coi là cường quốc như Ấn Độ trong phần mềm (PM) hay "công xưởng thế giới" như Trung Quốc cũng có thứ hạng rất bình thường trong các xếp hạng chung về CNTT. Những nước đứng đầu về khả năng cạnh tranh trong lĩnh vực CNTT đều có GDP cao gấp vài chục lần Việt Nam nói riêng và những nước thuộc nửa cuối bảng xếp hạng nói chung.

    Thực tế về bản quyền phần mềm (BQPM), số liệu được Liên Minh PM doanh nghiệp (BSA) và IDC công bố ngày 12/5/2009 cho biết tỷ lệ vi phạm năm 2008 bằng với năm 2007 nhưng mức độ thất thoát đã tăng lên 30%, lên tới 257 triệu USD. Ông Đào Anh Tuấn, đại diện BSA tại Việt Nam cho biết nguyên nhân vì mức tiêu thụ máy tính cá nhân với PM không có bản quyền đã tăng gấp đôi so với 2007 và sự tăng nhanh này đã làm lu mờ những nỗ lực đạt được của Chính Phủ và doanh nghiệp. Thực ra, điều này không chỉ diễn ra với Việt Nam mà đó là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ vi phạm bản quyền PM toàn cầu tăng 3% trong năm 2008. Việt Nam chưa nhận thức đúng về sở hữu trí tuệ với các sản phẩm như PM. Luật Hình Sự đã có 10 năm nay nhưng chưa có vụ nào xử lý hình sự những vi phạm bản quyền PM.

    Theo trung tâm Bảo Vệ Quyền Tác Giả Âm Nhạc Việt Nam (VCPMC), hiện chỉ có 19 trang web có ký kết sử dụng tác phẩm âm nhạc với họ. Còn lại, khoảng 100 trang web khác vẫn hoạt động mà không hề được sự đồng ý của VCPMC, trong đó có khoảng 50 trang đặt máy chủ ở nước ngoài. Còn theo hiệp hội Công Nghiệp Ghi Âm Việt Nam (RIAV) thì khoảng 80 – 90% các bản ghi đang lưu hành trên web là không hề xin phép. Non trẻ nhất là trung tâm Quyền Tác Giả Văn Học Việt Nam (VLCC) sau 4 năm thành lập vẫn chưa ký được hợp đồng bản quyền nào với các chủ trang web. Về những khó khăn của VLCC, ông Vũ Xuân Thành, chánh thanh tra bộ VH-TT-DL cho biết, từ ngày chức năng thông tin của bộ VH-TT cũ được chuyển sang bộ TTTT mới thành lập thì VLCC không rõ do bộ VH-TT-DL hay bộ TTTT quản lý. Vì thế, thanh tra bộ VH-TT-DL chưa thể thực thi bản quyền mạnh tay với văn học.

    Tân Khoa

    ID: B0906_6