• Thứ Tư, 01/07/2009 10:02 (GMT+7)

    Phát triển dịch vụ CNTT còn nhiều bất cập

    Dịch vụ CNTT là ngành chiếm tỷ trọng lớn trong lĩnh vực CNTT và có nhiều tiềm năng ở Việt Nam. Tuy nhiên, các chính sách để phát triển ngành này đang rất thiếu.

    Nhiều dịch vụ chưa có tên gọi

    Dịch vụ tổng đài chăm sóc khách hàng được nhiều doanh nghiệp thuê ngoài. Ấn Độ, Philippines là các quốc gia cung cấp nhiều dịch vụ này.
    Tại huyện Củ Chi (TP.HCM), có một doanh nghiệp chuyên làm sạch hộp mực (cartridge) với doanh số 20 triệu USD (tương đương 357 tỷ đồng) một năm và sử dụng khoảng 700 lao động. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, vụ trưởng Vụ CNTT, Bộ Thông tin và Truyền thông thì hoạt động của doanh nghiệp này rất đáng được khuyến khích vì một hộp mực mới có giá trên 1 triệu đồng, còn hộp mực được làm sạch để tái sử dụng giá chỉ chừng 150.000 đồng. Không những thế, hoạt động của doanh nghiệp này còn góp phần tạo công ăn việc làm cho các nông dân khi chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, doanh nghiệp này đã gặp rất nhiều khó khăn khi nhập các hộp mực cũ về vì “đụng” phải các quy định về môi trường.

    Một doanh nghiệp khác ký hợp đồng bảo hành, bảo trì điện thoại iPhone, máy nghe nhạc Ipod cho hãng Apple trên phạm vi toàn cầu. Công ty này nhập về hàng vạn chiếc iPhone, Ipod cũ một đợt để sửa chữa, làm mới rồi lại xuất đi. Hoạt động của công ty này về bản chất không vi phạm các quy định cũ vì không tiêu thụ ở đất nước mình nhưng khâu nhập thiết bị cũ thì lại vấp quy định cũ.

    Trên đây chỉ là một vài ví dụ về những dịch vụ CNTT đang được các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện. Theo ông Tuấn, lâu nay, chúng ta dùng chữ “gia công” cho hầu hết các dịch vụ về CNTT nhưng bản chất của hoạt động gia công trong lĩnh vực CNTT khác với các lĩnh vực đóng tàu, dệt may. Gia công trong lĩnh vực CNTT là một xu thế toàn cầu và hoạt động này vô cùng đa dạng. Vì vậy, muốn có cách chính sách để quản lý được các dịch vụ này trước hết cần nhận diện được. Cụ thể, phải lên được danh sách các dịch vụ đó và cập nhật liên tục.

    Hiện có nhiều dịch vụ chưa có trong hệ thống mã ngành nghề sử dụng trong đăng ký kinh doanh của Việt Nam dẫn đến khó khăn cho các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp.

    Thiếu quy định về điều kiện, tiêu chuẩn dịch vụ

    Ngoài các dịch vụ mới, nhiều dịch vụ phát triển tự phát đang được cung cấp rộng rãi như dịch vụ tư vấn, dịch vụ đào tạo, dịch vụ an toàn an ninh thông tin, dịch vụ nội dung số, dịch vụ trung tâm dữ liệu, dịch vụ Internet băng rộng… Do phát triển tự phát, các dịch vụ này thiếu các quy định cụ thể về điều kiện kinh doanh, tiêu chuẩn chất lượng nên cả khách hàng và doanh nghiệp đều gặp khó khăn. Khi nhà cung cấp đưa ra dịch vụ kém, khách hàng không biết căn cứ vào đâu để khiếu nại. Trái lại, khi nhà cung cấp gặp chuyện oan ức (chẳng hạn các công ty nước ngoài chiếm thị phần lớn trong các dự án tư vấn trong khi thực tế doanh nghiệp trong nước hiểu rõ Việt Nam hơn và thực hiện hầu hết các nội dung công việc) họ cũng không biết kêu ai.

    Tiềm năng rất lớn

    Trên thế giới, doanh số dịch vụ chiếm 40% - 60% tổng doanh số lĩnh vực CNTT. Tại Việt Nam theo kết quả điều tra của IDC, doanh thu của ngành dịch vụ CNTT Việt Nam năm 2008 đạt 178 triệu USD và dự báo sẽ còn tăng cao trong những năm tới. Nhiều sản phẩm CNTT đang chuyển dần sang dịch vụ như cho thuê phần mềm, cho thuê phần cứng. Nhiều dịch vụ CNTT mới đang bùng phát tại Việt Nam như ITO (Information Technology Outsourcing); BPO (Business Processing Outsourcing)…

    Nhiều doanh nghiệp, tổ chức cũng có xu hướng mới trong việc ứng dụng CNTT như thuê ngoài các dịch vụ về CNTT và chỉ tập trung vào nghiệp vụ kinh doanh chính. Do vậy, để thúc đẩy phát triển và có định hướng cho ngành dịch vụ CNTT, cần sớm có nghị định hướng dẫn về điều kiện hoạt động, cơ chế, chính sách phát triển cho ngành này. Được biết, Bộ TTTT đã rất nỗ lực trong việc này bằng việc tổ chức nghiên cứu, thuê tư vấn, tham khảo ý kiến doanh nghiệp. Tuy nhiên, một mình Bộ TTTT  không thể giải quyết hết bởi lĩnh vực này rất đa dạng. Vì vậy, rất cần sự hợp tác của các ngành liên quan như Bộ Tài chính, Hải quan, Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường...

    "Trong lĩnh vực tư vấn CNTT, chúng ta có quy định không cho đơn vị triển khai làm tư vấn. Điều này đồng nghĩa với việc người có kinh nghiệm không được làm tư vấn, dẫn đến chất lượng tư vấn yếu kém bởi có những dự án chỉ có tư vấn người Việt Nam mới am hiểu các vấn đề về luật pháp, chính sách của quốc gia.

    Nên có cơ chế tính giá cao cho tư vấn Việt Nam. Có như vậy, các công ty tư vấn trong nước mới tuyển mộ và xây dựng được đội ngũ tư vấn giỏi dần dần thay thế vai trò tư vấn nước ngoài", ông Đỗ Cao Bảo, Tổng giám đốc Công ty Hệ thống Thông tin FPT.

    "Trong 10 website phổ biến tại Việt Nam, hai vị trí đầu tiên (Google và Yahoo) chiếm 99% hoạt động dùng Internet tại Việt Nam. 100% các game đang phát hành là của nước ngoài. 90% phim ảnh trực tuyến là phim nước ngoài… Những con số này cho thấy sự thống trị của các doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực nội dung số.

    Những doanh nghiệp nội dung số trong nước rất cần một hành lang pháp lý công bằng và bình đẳng giữa các loại hình doanh nghiệp, nới rộng quy định về quản lý nội dung nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển", ông Nguyễn Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Đối ngoại Công ty Vinagame.

    Thu Nga

    ID: O0907_1