• Thứ Hai, 31/08/2009 10:55 (GMT+7)

    Khu vực công còn nhiều nút thắt

        THANH TOÁN PHI TIỀN MẶT

    Ø Khu vực công còn nhiều nút thắt.
    Ø Phát triển dịch vụ thanh toán trung gian.
    Ø Ngân hàng bắt tay công ty thanh toán điện tử.

    Trao đổi với phóng viên TGVT B, một chuyên gia KT nhận định: “Việt Nam là một trong những quốc gia đứng đầu thế giới về thị phần TT bằng tiền mặt! ”

    Những nút thắt

    Mặc dù có tín hiệu lạc quan về tỷ lệ giảm TT tiền mặt trong nền KT nhưng theo ông Tạ Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Kho bạc nhà nước (KBNN) thì vẫn còn nhiều vướng cản cần tháo gỡ: Thứ nhất, tuy số lượng tài khoản (TK) ATM và số lượng máy ATM tăng nhưng trên thực tế tỷ trọng chi trả cá nhân qua thẻ ATM vẫn còn rất thấp. Có thực trạng là người tiêu dùng sau khi nhận lương qua TK thường thực hiện ngay việc rút tiền mặt để chi tiêu. Thứ hai, do hệ thống thanh toán của KBNN chưa tích hợp tốt với hệ thống thanh toán của các NH khác nên tiền mặt vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong các hoạt động thu/chi qua khâu trung gian này.

    Theo ông Tuấn, để áp dụng TT phi tiền mặt trong khu vực công cần đảm bảo 2 yếu tố: hạ tầng công nghệ của các bên tham gia TT phải tốt và cơ sở pháp lý hoàn chỉnh định hướng TT không dùng tiền mặt cho chi tiêu công. Nhưng cả hai yếu tố này hiện đều chưa hoàn thiện.

    Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất hiện nay lại là giữa các đơn vị cùng ngành tài chính (TC) là thuế, kho bạc, hải quan (HQ), NH do hệ thống vẫn chưa “thông” và đang trong giai đoạn thử nghiệm kết nối từng phần. Cá nhân hay doanh nghiệp (DN) cho dù có TK ở NH nhưng khi thực hiện nghĩa vụ nộp thuế vẫn cần phải trực tiếp dùng tiền mặt nộp vào kho bạc, hoặc nếu chuyển tiền qua TK NH thì phải mang chứng từ trình cho bên thuế hoặc HQ. Thủ tục này theo một vị lãnh đạo của ngành TC là rất lòng vòng, mất nhiều thời gian đi lại và vẫn chưa khai thác hết công năng của hệ thống CNTT. Nếu hệ thống liên thông, phía DN ngay khi thực hiện xong nghĩa vụ thuế (ví dụ chuyển tiền từ TK DN vào TK của kho bạc, thực hiện nộp thuế nhập khẩu để chờ thông quan tại HQ), NH sẽ ngay lập tức gửi xác nhận điện tử cho kho bạc, HQ, hay thuế, căn cứ nguồn xác nhận này phía HQ có thể thực hiện thông quan. Không chỉ áp dụng phi tiền mặt trong phần thu, ông này cho rằng cần cải cách trong phần chi ra đối với chi tiêu ngân sách.

    Tại cuộc tọa đàm “TT không dùng tiền mặt trong khu vực công-giải pháp công nghệ” diễn ra ngày 23/7/2009 do Bộ Tài chính chủ trì tại Hà Nội, lãnh đạo Bộ Tài chính đã khẳng định: để cải cách TC công, hiện đại hóa công tác thu chi ngân sách nhằm đẩy mạnh nền KT phi tiền mặt, khu vực công phải đi đầu.

    Gỡ ra sao?

    Hiện tại ngành TC đang triển khai dự án “Hiện đại hóa quy trình thu, nộp thuế giữa cơ quan Thuế-KBNN- HQ-TC” (gọi tắt là dự án “Hiện đại hóa thu ngân sách nhà nước”). Theo đó, Tổng cục Thuế và KBNN đã phối hợp với NH Công thương, NH Đầu tư và Phát triển Việt Nam, NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai thí điểm phối hợp thu ngân sách tại một số địa bàn. Theo kế hoạch, KBNN sẽ từng bước chuyển dần việc nhận TT bằng tiền mặt sang các hệ thống NH thương mại đảm nhiệm (chi qua ATM, thẻ mua hàng, ủy nhiệm thu ngân sách nhà nước bằng tiền mặt qua NH thương mại...).

    Về phía ngành HQ, ông Nguyễn Trần Hiệu, Phó Cục trưởng Cục CNTT và Thống kê HQ cho biết, theo thỏa thuận ký với KBNN và các NH, HQ sẽ áp dụng thu thuế xuất nhập khẩu; phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách nhà nước liên quan tới hoạt động xuất nhập khẩu thông qua 3 NH trên. Dự kiến sau khi kết thúc thí điểm vào tháng 12/2009, từ năm 2010, dự án “Hiện đại hóa thu ngân sách nhà nước” sẽ chuyển sang giai đoạn triển khai mở rộng tại tất cả các địa bàn có đủ điều kiện. 

    NH Nhà nước cũng đang trình Thủ tướng Chính phủ xem xét một đề án liên quan đến việc chuyển đổi Trung tâm chuyển mạch thẻ hiện hành thành một hệ thống thống nhất trên toàn quốc”, nhằm tăng tính thuận tiện cho khách hàng (KH) và hướng TT không dùng thẻ tại VN.

    Theo ông Trần Nguyên Vũ, Phó Cục trưởng Cục Tin học Thống kê, Bộ TC, hiện tại hạ tầng của ngành TC là khá mạnh, vấn đề cần giải quyết ở đây là tinh thần quyết tâm cải cách và chuẩn hóa dữ liệu.

     
    Thống kê mới nhất của NHNN cho biết, tính đến cuối 6/2009, cả nước có khoảng 8.800 máy ATM và 28.300 điểm bưu điện; khoảng 17.032 thẻ đang lưu hành, với 176 thương hiệu do 41 tổ chức phát hành. Tỷ lệ TT bằng tiền mặt trong tổng phương tiện TT của Việt Nam đang có chiều hướng giảm từ 18% vào cuối năm 2007 xuống còn 14% vào cuối năm 2008.

    Ông Vũ cho rằng, không phải chỉ liên kết với nhau ở mặt kỹ thuật qua hệ thống mạng mà cần liên kết ở mặt dữ liệu và chính sách. Dự kiến, sau giai đoạn khởi động dự án này giữa các hệ thống thuế, HQ, khoảng 3 – 4 năm tới, ngành TC mới có được cơ sở dữ liệu dùng chung về thu chi ngân sách.

    ID: B0908_49