• Thứ Ba, 01/09/2009 06:50 (GMT+7)

    Hải quan điện tử

    Nhiều DN chưa rõ về sự thay đổi loại hình thủ tục hải quan(HQ) từ “truyền thống” sang “từ xa” và đến “điện tử”. Phóng viên TGVT B đã ghi lại giới thiệu của ông Lê Văn Ninh, Trưởng Phòng Quan hệ Đối tác HQ, Tổng cục Hải quan nhằm giúp các DN hiểu hơn về các loại hình thủ tục này.

    Doanh nghiệp (DN) lâu nay chỉ quen với loại hình thủ tục HQ truyền thống là "Khai báo trực tiếp": DN khai và đem hồ sơ HQ đến làm thủ tục tại cơ quan HQ. Bên cạnh đó là loại hình "Khai báo từ xa": Khai tại DN, gửi đến cơ quan HQ và mang hồ sơ đến làm thủ tục như khai báo trực tiếp. Một loại hình thủ tục HQ rất mới đó là "Khai hải quan điện tử" (HQĐT): Khai tại DN và nhận quyết định phân luồng, thực hiện theo quy trình thủ tục điện tử (ĐT) hay được thực hiện bằng phương tiện ĐT thông qua hệ thống xử lý dữ liệu ĐT của cơ quan HQ.

    Vì sao phải triển khai HQĐT?

    Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) ngày càng lớn, loại hình hàng hóa XNK ngày càng đa dạng. Để tạo thuận lợi cho hoạt động XNK, xuất nhập cảnh và đầu tư phát triển, đồng thời phải đảm bảo quản lý nhà nước về HQ chặt chẽ đúng pháp luật, ngành HQ đã ứng dụng CNTT, áp dụng các kỹ thuật nghiệp vụ HQ hiện đại, các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến để đẩy nhanh tốc độ xử lý thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý.

    “HQĐT giúp nâng cao tính minh bạch, công bằng trong giải quyết thủ tục HQ. Giảm thiểu các tiêu cực phát sinh do việc tiếp xúc trực tiếp giữa HQ và DN”.

    Mặt khác, tham gia HQĐT giúp DN giảm thời gian làm thủ tục, giảm chi phí. Luồng xanh (những DN được ưu tiên, không vi phạm pháp luật, chấp hành đầy đủ thủ tục và chính sách của Nhà nước) giảm 5-10 phút so với trước, giảm số lượng chứng từ phải nộp xuống còn 50% vì chỉ phải khai tờ khai HQ mà không phải xuất trình, nộp hồ sơ HQ (lưu tại DN). Luồng vàng (Những DN có ghi vấn, phải in hồ sơ và đem đến cơ quan HQ để đối chiếu, nếu không có vi phạm sẽ được thông quan) giảm 20-30 phút so với trước, chỉ xuất trình các chứng từ HQ yêu cầu. Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử HQ hỗ trợ số liệu, hướng dẫn thủ tục HQ nhanh trên mạng.

    DN còn được HQ hỗ trợ, đào tạo, cung cấp phần mềm (PM) và tư vấn miễn phí. Đặc biệt, HQĐT giúp nâng cao tính minh bạch, công bằng trong giải quyết thủ tục HQ, giảm thiểu các tiêu cực phát sinh do việc tiếp xúc trực tiếp giữa HQ và DN. DN có thể thực hiện việc khai báo hợp đồng, phụ kiện hợp đồng (bao gồm cả danh mục kèm theo) và định mức mà không cần phải xuất trình các giấy tờ có liên quan nêu trên để cơ quan HQ kiểm tra.

    Do phương pháp xử lý tờ khai là truyền nhận và trao đổi thông tin nên tiết kiệm chi phí quản lý, thời gian và tạo sự chủ động cho DN trong quá trình khai báo HQ. Sự thống nhất về dữ liệu tại hệ thống của HQ và DN tạo thuận lợi cho việc đối chiếu, kiểm tra và thanh khoản hợp đồng gia công.

    Ngày 13/7/2009, tại TP.HCM, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phối hợp cùng Tổng cục Hải quan tổ chức hội thảo "Thủ tục HQĐT trong môi trường DN". Hội thảo đã thu hút gần 300 DN thuộc nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau. Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các DN trong quá trình tham gia thủ tục HQĐT, ông Nguyễn Văn Khiêm, Giám đốc Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn, đơn vị cung cấp PM HQ ECUS cho DN đã giới thiệu tính năng và hướng dẫn sử dụng PM khai báo HQĐT cho DN. Các DN đã sử dụng PM ECUS để khai báo từ xa, khi muốn nâng cấp để tham gia khai báo theo hình thức thông quan ĐT có thể liên hệ Công ty Thái Sơn đển nhận bản cập nhật mới hoặc tải về từ trang web http://www.thaisonsoft.com.vn. Ngày 8/7, tại Đồng Nai và 10/7 tại Bình Dương cũng đã diễn ra hội thảo cùng chủ đề trên. VCCI dự kiến trong tháng 9 sẽ tiếp tục tổ chức hội thảo này tại các tỉnh thành khác như: Đà Nẵng, Hà Nội, Bắc Giang và Hải Phòng.

    Tính đến nay số DN tham gia thí điểm thủ tục HQĐT tại cục HQ Hải Phòng là 106 DN và tại TP. HCM là 297 DN.

    DN cần chuẩn bị gì để tham gia HQĐT?

    Hiện nay có 11 loại hình hàng hóa cần phải làm thủ tục HQ, trong đó có 3 loại hình đã được ứng dụng HQĐT gồm: Hàng hóa XNK theo hợp đồng mua bán; Hàng hóa XNK để thực hiện hợp đồng gia công với nước ngoài; Hàng hóa XNK theo loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu.

    Các DN cần có cơ sở vật chất: máy tính, đường truyền, PM khai báo, các PM bổ trợ (nếu cần).

    Thủ tục đăng ký tham gia: Lựa chọn cơ quan HQ nơi DN dự định thực hiện thủ tục HQĐT; Điền đầy đủ các thông tin vào mẫu "Đăng ký tham gia thủ tục HQĐT" tải tại (www.customs.gov.vn); Gửi bản "Đăng ký tham gia thủ tục HQĐT" tới cơ quan HQ đã lựa chọn. Nếu đăng ký không hợp lệ: nhận thông báo từ chối có nêu rõ lý do. Nếu đăng ký hợp lệ: nhận "Giấy công nhận tham gia thủ tục HQĐT" và tài khoản truy nhập.

    Các yêu cầu về hồ sơ HQĐT (nếu dùng bản sao phải được đại diện DN ký tên, đóng dấu):

    1. Tờ khai HQĐT theo mẫu

    2. Bản ĐT vận tải đơn hoặc 1 bản sao chụp từ bản gốc hoặc bản chính của các bản vận tải đơn có ghi chữ copy hoặc chứng từ có giá trị tương đương trong trường hợp hàng được người khai HQ đề nghị cơ quan HQ xác nhận thực xuất

    3. Bản chính "Bản kê chi tiết hàng hóa" trong trường hợp hàng hoá có nhiều chủng loại hoặc đóng gói không đồng nhất

    4. Bản ĐT giấy phép xuất khẩu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp hàng hóa phải có giấy phép xuất khẩu

    5. Bản ĐT hoặc 1 bản sao các chứng từ khác phải có theo quy định của pháp luật liên quan

    Thời hạn phải khai tờ khai HQĐT đối với hàng hóa XNK được áp dụng như tờ khai HQ truyền thống quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 18 Luật Hải quan. Hệ thống xử lý dữ liệu ĐTHQ tiếp nhận tờ khai ĐT 24 giờ trong ngày và 7 ngày trong tuần. Cơ quan HQ kiểm tra, đăng ký tờ khai HQĐT trong giờ hành chính. Chi cục Trưởng Chi cục HQĐT quyết định việc kiểm tra, đăng ký tờ khai HQĐT ngoài giờ hành chính.

    Sự khác nhau giữa HQ truyền thống và HQĐT
      HQ truyền thống HQĐT
    Thông tin khai báo Yêu cầu khai báo trên các mẫu văn bản cố định Yêu cầu khai báo dạng mã hóa vào hệ thống máy tính
    Hồ sơ HQ Tập hợp các loại chứng từ Tệp dữ liệu ĐT gồm các chỉ tiêu thông tin khai báo và chứng từ hỗ trợ được ĐT hóa. Pháp luật chấp nhận hồ sơ HQĐT có giá trị như hồ sơ thông thường nếu đáp ứng các điều kiện nhất định
    Phương thức tiếp nhận khai báo Người khai HQ trực tiếp đến trụ sở HQ để nộp hồ sơ Người khai có thể gửi các chỉ tiêu thông tin qua mạng đến hệ thống thông tin ĐT của cơ quan HQ
    Cách thức xử lý thông tin Trực tiếp xử lý từng chứng từ kèm theo tờ khai HQ, so sánh, đối chiếu, kiểm tra tính chính xác, thống nhất của nội dung khai báo Hệ thống thủ tục HQĐT trực tiếp kiểm tra, đối chiếu một cách tự động hoặc bán tự động đối với các chỉ tiêu thông tin
    Cách thức phản hồi thông tin Yêu cầu sự hiện diện của cả người khai HQ và công chức HQ.
    Công chức HQ thông báo cho người khai HQ về kết quả xử lý và hướng dẫn thực hiện các bước đi tiếp theo của quy trình thủ tục HQ
    Xử lý thông tin ĐT, phản hồi trực tiếp vào hệ thống CNTT của người khai HQ các thông điệp ĐT

    Quỳnh Anh thực hiện

    ID: B0908_76