• Thứ Hai, 02/11/2009 07:49 (GMT+7)

    Hải quan điện tử: Những điều cần biết

    Ứng dụng hải quan điện tử (HQĐT) trong bối cảnh hiện nay không còn xa lạ với doanh nghiệp (DN). Tuy vậy, DN vẫn còn nhiều thắc mắc về HQĐT, như: Khi nào chính thức áp dụng HQĐT? Trường hợp hệ thống mạng HQ gặp lỗi thì xử lý thế nào? HQĐT có phải theo quy định chuẩn không? Quá trình ứng dụng có ảnh hưởng đến hoạt động của DN? DN hưởng những quyền lợi gì khi tham gia HQĐT?...

    Tạp chí TGVT B đã ghi nhận giải đáp của ông Nguyễn Trọng Hùng, Phó cục trưởng Cục Hải quan TP.HCM về các câu hỏi nêu trên:

    TP.HCM đã triển khai HQĐT đồng loạt

    HQĐT bắt đầu được Tổng cục HQ thí điểm thực hiện tại 2 đơn vị HQ TP.HCM và Hải Phòng từ năm 2005, với 3/10 quy trình (loại hình hàng hóa) được thực hiện gồm: Hàng hóa xuất nhập khẩu (XNK) theo hợp đồng mua bán; Hàng hoá XNK theo loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất hàng XK; Hàng chuyển cửa khẩu và quy trình kiểm tra sau thông quan. Đối tượng DN được chọn triển khai giới hạn ở những DN lớn, có số thuế cao, chấp hành tốt các chính sách pháp luật...

    Ngày 12/8/2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 103/2009/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số điều Quyết định số 149/2005/QĐ-TTg ngày 20/6/2005 về việc thực hiện thí điểm thủ tục HQĐT. Theo đó, thời gian thí điểm HQĐT đến năm 2011 (Quy định cũ là 2010). Số HQ địa phương thực hiện HQĐT trong năm 2009 là 10 (Quy định cũ 9) gồm: Cục HQ TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn và thêm những đơn vị khác nếu đủ điều kiện. Đối tượng tham gia HQĐT được mở rộng đến tất cả DN. Loại hình thủ tục cũng được mở rộng các khâu như: Tiếp nhận và xử lý thông tin khai báo trước khi hàng đến, quản lý (QL) hàng hóa XNK của DN chế xuất, hàng hóa kinh doanh tái nhập-tái xuất.

    Theo lộ trình của Tổng cục HQ, cuối tháng 6/2009, HQĐT đã được triển khai đồng loạt tại TP.HCM (trừ Chi cục HQ Bưu Điện) và thực hiện với tất cả các loại hình hàng hóa, đồng thời mở rộng cho mọi đối tượng DN tham gia.

    “DN làm thủ tục HQĐT gặp lỗi đường truyền hoặc lỗi thuộc về HQ, đơn vị HQ có trách nhiệm chuyển DN qua làm thủ tục truyền thống. Tại mỗi chi cục, cơ quan HQ đều có bố trí bộ phận hỗ trợ, hướng dẫn DN làm thủ tục HQĐT.”, Ông Nguyễn Trọng Hùng

    Theo chuẩn để ứng dụng thuận lợi

    Ngày 20/4/2009, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 79/2009/TT-BTC hướng dẫn về thủ tục HQ, kiểm tra, giám sát HQ, thuế XK, NK và QL thuế đối với hàng hóa XNK. Thông tư này có nhiều quy định mới, nhằm thay thế cho các văn bản trước đó và hướng DN đến các quy chuẩn của thế giới, giúp ứng dụng HQĐT thuận lợi hơn.

    DN cần lưu ý các quy định cơ bản sau:

    1. Quy định về mã số thuế (HS):

    HS liên quan trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ đóng thuế của DN. Do vậy, quy định mỗi mặt hàng một HS để đảm bảo tính công bằng trong các DN. Khi làm thủ tục DN chỉ được khai một HS đúng với mặt hàng của mình. Nếu DN không tự xác định được mặt hàng của mình thuộc mã HS nào thì có thể nhờ đến cơ quan chức năng như HQ xác định giúp. DN có quyền khiếu nại nếu phát hiện DN khác có cùng mặt hàng nhưng được áp mã HS khác để cơ quan HQ điều chỉnh cho đúng. Mặt khác, Tổng cục HQ cũng đã quy định rõ, nếu HQ địa phương nào để xảy ra một mặt hàng có 2 mã số HS, HQ địa phương đó sẽ bị xử lý!

    2. Quy định về mẫu hồ sơ:

    Trước đây DN phải đến cơ quan HQ mua mẫu hồ sơ về khai. Nay DN chỉ cần vào website của Tổng cục HQ hoặc HQ địa phương nơi DN làm thủ tục tải về:

    • Tờ khai HQĐT theo mẫu
    • Bản điện tử vận tải đơn hoặc 1 bản sao chụp từ bản gốc hoặc bản chính của các bản vận tải đơn có ghi chữ copy hoặc chứng từ có giá trị tương đương trong trường hợp hàng được người khai HQ đề nghị cơ quan HQ xác nhận thực xuất
    • Bản chính bản kê chi tiết hàng hoá trong trường hợp hàng hóa có nhiều chủng loại hoặc đóng gói không đồng nhất
    • Bản điện tử giấy phép XK của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp hàng hóa phải có giấy phép XK
    • Bản điện tử hoặc 1 bản sao các chứng từ khác phải có theo quy định của pháp luật liên quan
    Cơ quan HQ dự kiến sẽ ban hành các quy chuẩn về mẫu hồ sơ để DN tự làm và tự chịu trách nhiệm với hồ sơ của mình, không phải tải mẫu hồ sơ của Tổng cục.

    3. Quy định về trọng lượng:

    Đối với những mặt hàng loại dây như: dây điện, dây cáp, thép...khi nhập khẩu DN cần chú ý đến quy định trọng lượng đối với loại hàng hoá này cần bằng mét chứ không được tính bằng kg để theo đúng với quy định của thế giới, nhằm giúp cho cơ quan HQ thuận tiện trong việc xác định trọng lượng. Mặt khác DN cũng thuận lợi hơn khi phân phối mặt hàng ra thị trường...

    Quy định thủ tục HQ khá phức tạp! DN cần nghiên cứu thêm các quy định khác tại Thông tư 79 và tuân thủ để việc ứng dụng HQĐT thuận lợi, tạo tiền đề cho việc giao thương với đối tác nước ngoài cũng như với HQ thế giới.

    Được ưu tiên khi làm thủ tục

    Theo Quyết định 103, DN tham gia HQĐT sẽ được hưởng các quyền như sau:

    • Được cơ quan HQ hỗ trợ đào tạo, cung cấp phần mềm khai báo HQĐT và tư vấn trực tiếp miễn phí
    • Được ưu tiên thực hiện trước so với trường hợp đăng ký hồ sơ HQ bằng giấy trong trường hợp cơ quan HQ xác định phải kiểm tra chi tiết hồ sơ HQ hoặc kiểm tra thực tế hàng hoá
    • Được thông quan hoặc giải phóng hàng trên cơ sở tờ khai ĐT mà không phải xuất trình hoặc nộp hồ sơ các chứng từ kèm theo tờ khai trong hồ sơ HQ đối với những lô hàng thuộc diện được miễn kiểm tra hồ sơ HQ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa. Chỉ phải nộp hoặc xuất trình chứng từ thuộc hồ sơ HQ có liên quan đến nội dung cơ quan HQ yêu cầu kiểm tra đối với những lô hàng thuộc diện phải kiểm tra hồ sơ HQ và kiểm tra thực tế hàng hóa
    • Được sử dụng chứng từ in ra từ hệ thống khai HQĐT (có đóng dấu và chữ ký của đại diện DN) đối với lô hàng đã được cơ quan HQ chấp nhận thông quan hoặc giải phóng hàng hoặc đưa về bảo quản trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử HQ để làm chứng từ vận chuyển hàng hóa trên đường
    • Được lựa chọn hình thức nộp lệ phí làm thủ tục HQ và các loại phí khác do cơ quan HQ thu hộ các hiệp hội, tổ chức cho từng tờ khai HQ hoặc nộp gộp theo tháng
    • Được cơ quan HQ cung cấp thông tin về quá trình xử lý hồ sơ HQĐT thông qua hệ thống xử lý dữ liệu ĐT HQ.
    Ứng dụng HQĐT còn giúp DN thông quan nhanh hàng hóa, quản lý hồ sơ chặt chẽ hơn, xử lý tập trung dữ liệu trên hệ thống, thuận lợi trong triển khai công việc... Đối với công tác quản lý thuế, hệ thống khai báo HQĐT giúp kết chuyển tự động số thuế phải thu sang chương trình kế toán, bớt được công đoạn nhập thủ công chứng từ số thuế phải thu…

    Hà Nội: Thí điểm Hải quan điện tử

    Cục HQ Hà Nội sẽ thí điểm HQĐT tại Chi cục Hải quan Gia Thụy vào tháng 10/2009, tại Chi cục Hải quan khu công nghiệp Bắc Thăng Long tháng 12/2009. Đến hết năm 2011 sẽ triển khai tại tất cả các chi cục còn lại. HQ Hà Nội áp dụng mô hình thông quan 3 khối: Khối tiếp nhận, xử lý, phân luồng và phản hồi thông tin tự động đặt tại Trung tâm Dữ liệu và CNTT (tại Cục Hải quan Hà Nội); Khối kiểm tra hồ sơ đặt tại các chi cục; Khối kiểm hoá hàng hoá trực tiếp đặt tại các chi cục hoặc tại các điểm kiểm tra hàng hoá tập trung. DN muốn tham gia thủ tục HQĐT phải điền vào mẫu đăng ký có trên trang web www.customs.gov.vn; làm thủ tục tại chi cục nào thì đăng ký tại chi cục đó. Sau khi đăng ký, DN được nhận giấy công nhận, tên tài khoản và mã số truy nhập. DN cần chuẩn bị máy tính kết nối Internet, PM khai báo HQĐT (miễn phí hoặc có phí) và các PM bổ trợ (nếu cần).


    Hải Thanh

    ID: B0910_77