• Thứ Ba, 24/11/2009 13:03 (GMT+7)

    Tạo danh tiếng qua mạng xã hội

    Vài năm gần đây, giới văn nghệ sĩ đã biết cách tiếp cận người hâm mộ của mình khắp mọi nơi bằng cách đưa các bài nhạc lên MySpace hay viết blog. Không ít doanh nghiệp từ lâu biết khai thác mạng xã hội để đánh bóng thương hiệu. Giờ đây nhiều người cũng đang tạo danh tiếng cá nhân (và cơ hội việc làm cho mình) bằng cách áp dụng cùng phương thức.

    Kết nối quan hệ, tiếp thị bản thân (hay nhất sinh nhị, nhị sinh tam...)

    Cách đây 2 năm, Jim MacMillan, một phóng viên ảnh từng đoạt giải Pulitzer với các bức ảnh từ vùng chiến sự Iraq, đang ở đỉnh cao nghề nghiệp, nhưng anh đã bắt đầu băn khoăn về tương lai. Tờ báo nơi anh làm việc đang thực hiện đợt cắt giảm nhân sự lớn do sụt giảm doanh thu. Sau khi tham dự một hội nghị BlogWorld (hội nghị chuyên về mạng xã hội), MacMillan đã quyết định tự “làm mới” mình thông qua mạng xã hội.

    Trong khi vẫn làm công việc phóng viên ảnh cho tờ Philadelphia Daily News, MacMillan mở một website riêng, www.jimmacmillan.com và đưa lên đó những tấm ảnh liên kết đến các bài liên quan ở tờ báo. Như nhiều người chuyên nghiệp, anh cũng tạo tài khoản (profile) trên Facebook, Twitter và nhiều mạng xã hội khác mà anh biết, tất cả khoảng 40 mạng. Sau đó, MacMillan nghỉ việc ở Daily News và đưa mọi thứ lên mạng xã hội. Hiện nay anh có khoảng 14.000 thành viên đăng ký (follower) đọc bài của anh trên Twitter (con số ngang ngửa với một số trang Twitter nổi tiếng) và giữ liên lạc với khoảng 475 người bạn trên Facebook. MacMillan tin mình có được lượng độc giả lớn hơn và trung thành hơn so với khi anh còn làm cho Daily News, anh cũng thừa nhận hoạt động này chỉ mang lại “tiền lẻ”, chủ yếu nhờ các quảng cáo trên blog. Nhưng với việc mở rộng “vùng phủ sóng” của mình, MacMillan cũng có nhiều cơ hội việc làm lương cao tại nhiều công ty, trong đó có một số công ty muốn được tư vấn về mạng xã hội.

    Mạng xã hội là phân khúc hiếm hoi có vẻ ăn nên làm ra trong thời kinh tế suy thoái. Theo MediaPost, các doanh nghiệp đã chi 2,2 tỉ USD trên mạng xã hội trong năm 2008, gần gấp đôi so với năm 2007, chủ yếu cho quảng cáo trên các site thịnh hành như MySpace và Facebook. Rõ ràng suy thoái kinh tế (tước đi hơn 5 triệu việc làm tại Mỹ, trong đó khoảng 1,5 triệu của giới trí thức) đã nâng tầm quan trọng của việc nối mạng giữa những người cảm thấy công việc của mình bị đe dọa.

    Dù không chối bỏ giá trị của việc nối mạng truyền thống, nhiều chuyên gia tiếp thị đồng ý rằng sự gia tăng nhanh chóng trong hơn 5 năm qua của các mạng xã hội trên Internet đã làm thay đổi cục diện. Những site này cho phép những người cùng sở thích tạo dựng các mối liên lạc khắp mọi miền đất nước, thậm chí xuyên quốc gia, tạo nên những cơ hội chưa từng có cho những người nhiều tham vọng để mở rộng danh sách liên hệ của họ, tạo ra công ăn việc làm hay thậm chí phát triển nghề nghiệp mới.

    Mạng xã hội giờ không còn là lãnh địa dành riêng cho giới văn nghệ sĩ. Rất nhiều thành phần đã tham gia các site như Facebook, site cho phép người ta chia sẻ các bức ảnh, liên kết hay thông tin với mạng lưới những người bạn và có hơn 200 triệu người dùng khắp thế giới; hay LinkedIn, một site nối mạng hướng đến giới doanh nhân với hơn 35 triệu người dùng. Những site khác như Ninq cho phép doanh nghiệp tạo mạng xã hội khách hàng, nhân viên và đối tác của riêng mình; Ryze cho phép doanh nghiệp tổ chức danh sách liên hệ và lịch làm việc tốt hơn; Xing giúp kết nối doanh nhân với các chuyên gia và khách hàng tiềm năng; và site đang phát triển nhanh là Twitter, với khoảng 5 triệu người dùng trao đổi thông tin bằng những mẩu tin ngắn dưới 140 ký tự.

    Nhưng bạn cũng cần biết về những nguy cơ từ các mạng xã hội. Đặc biệt, một số chuyên gia lên tiếng cảnh báo về việc nối mạng công việc/kinh doanh trên Facebook. Có nguy cơ ai đó có thể đưa lời bình hay bức ảnh không thích hợp mà có thể gây lo ngại cho các đối tác làm ăn tiềm năng. Càng rủi ro hơn khi các nhà quản lý - những người có quyền quyết định cho thôi việc hay tuyển dụng, ngày càng hay soi mói các hồ sơ trực tuyến. (Để tìm hiểu thêm về các nguy cơ và cách phòng ngừa khi sử dụng mạng xã hội, bạn tham khảo bài “Dùng Facebook và Twitter an toàn” đăng trên TGVT A tháng 8/2009, ID: A0908_101).

    Khai thác cơ hội (tam sinh... cơ hội)

    Mặc dù có rủi ro, nhiều chuyên gia vẫn khuyên nên dùng web và các công cụ khác để tạo danh tiếng. Cho đến gần đây, người ta vẫn thường tự tiếp thị mình thông qua bản lý lịch và phụ thuộc nhiều vào tiếng tăm của công ty mà họ đã và đang làm việc. Điều này không có ý nghĩa nhiều lắm trong thời buổi hiện nay, thời buổi mà người ta cần tạo cho mình sự khác biệt. Thương hiệu hay danh tiếng sẽ thuyết phục khách hàng hay công ty tuyển dụng chọn bạn thay vì số đông đối thủ hay ứng viên khác. Điều quan trọng nhất là tạo dựng sự nhất quán danh tiếng trên mọi kênh. Một “chiêu” có ích: hãy cho cái gì đó miễn phí để có thành viên, ngay cả khi nó chỉ là một mẩu tin hay lời khuyên cá nhân đưa lên blog hay qua lời bình trên Twitter. Người ta có thể thích điều đó và nhận thấy cần đáp lại bằng một cách khác. Một nhân vật hấp dẫn trên mạng có thể có được mối liên hệ rộng rãi và trong số đó có những người có thể đem lại cơ hội việc làm.
    Điều quan trọng là tiếp cận được những người “có ảnh hưởng”, những người này sẽ “truyền miệng” thông tin về bạn và sự độc đáo của bạn đến các mối liên hệ xã hội rộng lớn của họ. Đó là một

    khái niệm được Malcolm mô tả trong cuốn sách bán rất chạy – “The Tipping Point” (đã được dịch sang tiếng Việt với tựa “Điểm bùng phát”). Theo Malcolm, mọi người nên có danh sách khoảng 20-30 người đóng vai trò “đại sứ” cho mình.

    Có một lời khuyên cho người mới bắt đầu thực hiện tự “đánh bóng” tên tuổi, dù trên mạng hay hình thức khác, đó là phải kiên nhẫn. Thương hiệu là cái gì đó không mang lại lợi nhuận lập tức. Nó là sự đầu tư dài hạn. Một công ty nổi tiếng về nước giải khát của Mỹ đã chi hàng trăm triệu USD cho quảng cáo chỉ để tạo sự nhận biết thương hiệu chứ không phải nhằm tăng doanh số.

    (Theo Knowledge@Wharton)

    Từ khóa: social network
    ID: B0911_54