• Thứ Sáu, 02/04/2010 14:45 (GMT+7)

    Truyền hình chuyển sang công nghệ số

    Lan Uyên
    Việc chuyển đổi hạ tầng truyền dẫn, phát sóng truyền hình (TH) từ công nghệ tương tự (analog) sang công nghệ số (digital) là nhằm tăng số lượng kênh chương trình và nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả sử dụng nguồn tài nguyên tần số. Tuy nhiên đến nay việc xây dựng và công khai thực hiện lộ trình chuyển đổi vẫn còn quá chậm.

    Sao vẫn phát sóng theo analog?


    Đài Phát thanh - TH Bình Dương sử dụng xe thu hình lưu động 8 camera có cột anten cao 15 mét, được gắn thiết bị viba truyền dẫn số với tổng trị giá hơn 30 tỷ đồng.

    Hiện nay mỗi tỉnh, thành phố đều có một đài truyền hình (ĐTH), theo qui hoạch phân bổ kênh tần số băng tần VHF/UHF đến năm 2010, các đài đều được cấp một kênh tần số để phát sóng TH analog. Riêng ĐTH TP.HCM (HTV) và Hà Nội được cấp 2 kênh tần số. ĐTH Việt Nam (VTV) được cấp nhiều hơn, tại mỗi khu vực hay mỗi tỉnh, thành phố đều có kênh tần số để phát lại các kênh chương trình VTV1, VTV2, VTV3… Ứng với mỗi kênh tần số (VHF/UHF) nếu phát theo analog thì chỉ được phát một kênh chương trình. Ví dụ HTV được cấp 2 kênh tần số 7 và 9 thì tương ứng có 2 kênh chương trình HTV7 và HTV9; Đài Phát thanh-TH Bình Dương (BTV) phát kênh chương trình BTV1 trên kênh 44 UHF và mới đây được Bộ Thông tin và Truyền thông (TTTT) cho phép tiếp tục phát chương trình BTV2 trên kênh 40 UHF đến hết 21/10/2011. Tổng công ty Truyền thông Đa phương tiện (VTC) ban đầu chỉ được phép phát sóng TH theo digital, tuy nhiên mới đây Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã đồng ý cho phép VTC được thực hiện song song phát sóng TH analog một số kênh chương trình tại một số địa bàn trong thời gian quá độ.

    Nhưng tại sao các ĐTH lại muốn phát theo analog? Lý do đơn giản là người dân chưa có thiết bị thu hình số, muốn xem chương trình TH số người dân phải trang bị thêm thiết bị thu hình số set-top box. Viện lý do đại đa số người dân tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, người dân nghèo chưa có điều kiện mua set-top box nên các ĐTH vẫn duy trì phát sóng theo analog. Chính điều này gây lãng phí xã hội, đi ngược lại xu thế phát triển công nghệ, trái với quy hoạch truyền dẫn, phát sóng phát thanh, TH đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 22/2009/QĐ-Ttg ngày 16/02/2009.

    Chuyển đổi được lợi gì?

    "Phát theo digital thì ứng với mỗi kênh tần số có thể phát được 8 chương trình, thậm chí có thể nén đến 16 chương trình".

    Nước ta có quá nhiều ĐTH, mỗi Đài lại muốn phát nhiều kênh chương trình mà kênh tần số là tài nguyên hữu hạn không đủ để cấp. Nếu phát theo digital thì ứng với mỗi kênh tần số có thể phát được 8 chương trình, thậm chí có thể nén đến 16 chương trình. Vì vậy khi phát hình số hoàn toàn sẽ giải phóng các tần số cho các hình thức liên lạc an ninh công cộng khác như cảnh sát, phòng cháy và cứu hộ khẩn cấp. Một số tần số được giải phóng sẽ được sử dụng cho các dịch vụ không dây thương mại cho khách hàng. Một lý do nữa là digital là một công nghệ truyền dẫn hiệu quả hơn, cho phép các đài phát cung cấp hình ảnh và âm thanh chất lượng cao, cũng như mang đến các lựa chọn chương trình cho các khách hàng thông qua nhiều luồng phát hình (phát đa phương – multicasting).

    Tại Mỹ, Luật Liên bang Hoa Kỳ yêu cầu tất cả các ĐTH chấm dứt việc phát hình theo analog và chỉ phát ở định dạng số từ ngày 17/2/2009. Để làm được điều này, Ủy ban Truyền thông liên bang Hoa Kỳ (FCC) đã có bước chuẩn bị chu đáo. FCC yêu cầu từ ngày 1/3/2007, tất cả các bộ thu TH được vận tải thương mại giữa các bang hay được nhập khẩu vào Hoa Kỳ phải có một bộ chuyển đổi số. Đồng thời yêu cầu những người bán thiết bị máy thu hình (tivi) nếu bán những tivi tương tự không bao gồm bộ chuyển đổi số kèm theo thì phải thông báo cho khách hàng biết rằng khách hàng sẽ cần một hộp chuyển đổi số để thu TH số sau ngày chuyển đổi. Những nhà bán lẻ phải thông báo cho khách hàng bằng cách thể hiện thông tin trên ở chỗ dễ thấy nhất nếu họ bán tivi chỉ có bộ chọn kênh thu được tín hiệu tương tự. Những tivi chỉ có một bộ chọn kênh tương tự thì cần bộ chuyển đổi sau ngày 17/2/2009 để thu sóng cùng với một anten theo chiến lược chuyển đổi của quốc gia về phát sóng số.

    Năm 2020 chấm dứt phát analog

    Ở Việt nam, hiện tại đã có quy hoạch truyền dẫn, phát sóng phát thanh, TH đến năm 2020. Theo đó từ nay đến năm 2020 từng bước triển khai lộ trình số hóa mạng truyền dẫn, phát sóng TH số mặt đất phù hợp với điều kiện thực tế về thiết bị thu TH số của người dân trên từng địa bàn cụ thể. Về cơ bản sẽ ngừng phát sóng TH mặt đất analog để chuyển sang phát sóng digital khi 95% số hộ gia đình có máy thu hình có khả năng thu được các kênh chương trình TH quảng bá bằng những phương thức truyền dẫn, phát sóng số khác nhau; Ngừng việc sử dụng công nghệ TH cáp tương tự trước năm 2020 để chuyển hoàn toàn sang digital. Đặc biệt các hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo có nhu cầu, sẽ được cung cấp thiết bị thu các kênh chương trình phát thanh, TH kỹ thuật số với giá cả phù hợp.

    Mới đây “nóng lòng” về lộ trình số hóa TH và quản lý tần số, phát thanh TH, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân yêu cầu Bộ TTTT sớm công bố công khai lộ trình số hóa TH nhằm giúp các doanh nghiệp thiết lập mạng truyền dẫn phát sóng cũng như doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thiết bị phát sóng, thiết bị đầu cuối chủ động kế hoạch, đảm bảo hiệu quả và theo đúng lộ trình số hóa. Hy vọng với việc thúc đẩy này, Bộ TTTT sớm đưa ra các giải pháp cần thiết đẩy mạnh việc thực hiện để bảo đảm hoàn thành theo đúng quy hoạch truyền dẫn, phát sóng phát thanh, TH đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

    ID: B1004_66