• Thứ Năm, 29/07/2010 14:14 (GMT+7)

    Quy chế quản lý trò chơi trực tuyến: Chờ “phán quyết”

    Yên Khê - Vũ Nga
    Dự thảo Quy chế quản lý trò chơi trực tuyến (Game online - GO) được cơ quan quản lý đưa ra lấy ý kiến đã trở thành vấn đề “nóng” từ nhiều phía, trong đó đáng chú ý là sự phản ứng khá gay gắt của các nhà phát hành GO.

    Nhà phát hành lo lắng

    Sau buổi lấy ý kiến cho Dự thảo Quy chế quản lý trò chơi trực tuyến (Game online – GO) lần thứ 7 đã diễn ra ngày 13/5/2010 tại Hà Nội nhằm góp ý phát triển ngành game và đảm bảo an ninh xã hội. Đến thời điểm phát hành bài báo này, thời hạn góp ý cho Dự thảo trên website của Bộ Thông tin và Truyền thông (TTTT) đã kết thúc (hạn chót ngày 22/6/2010).

    Các nhà phát hành GO cho biết mỗi công ty đều đã có công văn riêng góp ý với Dự thảo, và qua Hiệp hội doanh nghiệp phần mềm Việt Nam (VINASA), họ cũng đã có công văn chung gửi Bộ TTTT, góp ý về các quy định kỹ thuật mà khi so sánh với tập quán ở một số nước có thể dễ dàng thấy được độ vênh.

    Còn giới chơi game thì vẫn bình lặng. Đối với các game thủ, những tác động, ảnh hưởng của quy chế mới vẫn còn quá xa đối với đời sống game của họ. Vì vậy, ngoài các cuộc trao đổi trên các diễn đàn game, không có nhiều phản ứng mạnh từ phía game thủ.

    Học sinh nghiện game do thiếu sân chơi

    Dẫn chứng số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) khảo sát tại 5 thành phố lớn, có tới 2/3 số học sinh tiểu học được khảo sát nghiện game, 3/4 số học sinh trung học nghiện game, trong đó có tới 77% là game bạo lực.

    Bà Phạm Phương Thảo, Chủ tịch HĐND TP.HCM đặt vấn đề ngành giáo dục cần phải làm gì để hạn chế học sinh nghiện game. Ông Huỳnh Công Minh, Giám đốc Sở GDĐT TP.HCM, cho rằng: “Lứa tuổi học trò nghiện game là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội, nhà trường chỉ quản lý các em trong một thời gian nhất định, để định hướng cho các em vào những hoạt động có ích, tích cực cần có sự phối hợp giữa gia đình-nhà trường-xã hội”.

    Hiện TP.HCM có 4.500 điểm kinh doanh GO (20% cơ sở gần trường học, 50% có kinh doanh thức ăn, nước uống để phục vụ game thủ chơi suốt ngày). Một học sinh lớp 12A1 trường THPT Hoàng Hoa Thám, cho biết, em từng nghiện game và bỏ được game rất khó khăn. Nhờ có bạn bè kêu gọi, em tham gia các hoạt động vui chơi khác, dần dần mới quên được game. Thật ra ngoài đam mê game, học sinh còn có nhiều đam mê khác, quan trọng là có ai tạo ra những sân chơi cho các em không mà thôi. Bà Thảo kết luận: “Để hạn chế game bạo lực, tiêu cực ảnh hưởng đến nhân cách lứa tuổi học sinh, về mặt quản lý nhà nước cần hướng những nhà sản xuất làm ra các game lành mạnh, rút phép những game bạo lực, tiêu cực. Sở TTTT cần làm quyết liệt, đi đầu quản lý, xử phạt nặng những điểm kinh doanh game bạo lực”.

    Theo chương trình “Nói và làm”do Đài Truyền hình TP.HCM (HTV) tổ chức vào sáng ngày 6/6/2010.

    Khuấy động nhiều vấn đề

    Không ít người cho rằng cộng đồng người chơi ở lứa tuổi thanh niên (có đủ quyền công dân và đủ khả năng kiểm soát hành vi) chiếm số lượng đông. Họ đều là những người đã trưởng thành và có thể tự quyết định mình muốn chơi cái gì, chơi như thế nào (tất nhiên hợp pháp). Thực tế, những người này thường chơi game để thư giãn, thời gian phù hợp với họ thường sau 22h (khi con cái họ đã đi ngủ). Cũng không ít người đặt câu hỏi: “Nếu sau 22h, các em vẫn còn lang thang ngoài tiệm Internet Game thì phải chăng việc quản lý con cái của các gia đình có vấn đề?!”

    Ông Lê Hồng Minh, Tổng giám đốc công ty VNG cho rằng, các đối tượng còn đang độ tuổi đi học chịu sự giám sát của rất nhiều thành phần: gia đình, nhà trường, địa phương. Trên thực tế, sau 22h có thể nói gần hết trẻ em đều quay về gia đình. Không nên đánh đồng các đối tượng người chơi gồm học sinh và người trưởng thành để đưa ra những quy định khống chế chặt việc chơi game.

    Ở một góc nhìn phản biện, ông Đỗ Quý Doãn, Thứ trưởng Bộ TTTT đã đặt ngược vấn đề “Nếu cấm tất cả GO ở Việt Nam, liệu tất cả hành vi phi văn hóa, vi phạm pháp luật, bạo lực học đường có chấm dứt hay không?”. Càng đi sâu vào vấn đề quản lý game nói chung và GO nói riêng, càng thấy rằng cần có vai trò trách nhiệm của gia đình, nhà trường bên cạnh các nhà phát hành và hệ thống tiệm Internet Game.

    Ông Chu Tiến Dũng, Chủ tịch Hội Tin học TP.HCM, nhận định: “Thực ra các quy định về quản lý GO có nhiều vấn đề bất hợp lý và cần phải có nhiều thời gian để góp ý, thảo luận để ban hành một văn bản phù hợp. Đặc biệt là quy định quản lý giờ chơi và đăng ký game trước đó một năm mới được phát hành là không hợp lý”. Theo ông Dũng, việc quản lý game nên phân theo đối tượng, lĩnh vực và loại hình doanh nghiệp (DN) để quản lý, như thế sẽ phù hợp hơn. Tuy nhiên, riêng về các mức thuế thì không có gì đáng bàn cãi, vì các DN có doanh thu cao thì phải có đóng góp cho Nhà nước.

    Tổng hợp góp ý của các nhà phát hành GO (trích đăng công văn góp ý Dự Thảo quy chế quản lý GO của VINASA)

    VINASA ủng hộ chủ trương ban hành Quy chế quản lý GO và thống nhất với tinh thần chung thể hiện trong Dự thảo Quyết định của Thủ tướng cũng như Dự thảo Quy chế là xác định DV GO là một ngành công nghiệp dịch vụ (DV) công nghệ cao đang rất phát triển ở nhiều nước trên thế giới cũng như tại Việt Nam, cần có chính sách quản lý phù hợp để khuyến khích phát triển, khai thác, phát huy hiệu quả những mặt tích cực đồng thời hạn chế những mặt trái, tiêu cực của loại hình DV này.

    Về nội dung của Dự thảo Quy chế, VINASA cho rằng vẫn còn một số điểm chưa hợp lý kiến nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu kỹ lưỡng để điều chỉnh và loại bỏ những quy định bất hợp lý về 4 vấn đề chính:

    1. Quy định về đăng ký phát hành game:

    Điều 12 của Dự thảo quy định DN phải đăng ký danh mục game dự kiến phát hành năm sau là một điều bất hợp lý, không phù hợp với thực tế kinh doanh của DN cần linh hoạt trong cung cấp sản phẩm cho thị trường, đồng thời cần giữ bí mật kinh doanh. Quy định này vừa gây khó khăn cho DN, vừa không có ý nghĩa và giá trị thực tiễn trong công tác quản lý game.

    Đề nghị: Bỏ quy định này, hoặc thay thế bằng quy định DN phải đăng ký về số lượng và thể loại game dự kiến sẽ phát hành trong năm sau.

    2. Quy định về phân loại GO:

    Tại khoản 2 điều 3 và điều 13 của Dự thảo Quy chế đã định nghĩa và phân loại GO thành GO đơn giản và GO bình thường, tuy nhiên như thế nào là “đơn giản” thì chưa rõ ràng và việc phân loại như vậy không phù hợp với thực tiễn thị trường GO Việt Nam và thế giới.

    Đề nghị: Nên phân loại và xây dựng các khái niệm liên quan đến GO theo các thông lệ quốc tế mà nhiều nước đang áp dụng để thuận lợi cho việc bổ sung các quy định cụ thể về quản lý GO trong các văn bản pháp quy, đồng thời thuận lợi cho giao dịch của DN.

    3. Quy định về giờ chơi:

    Xét từ tất cả các góc độ (nhà cung cấp DV; người sử dụng DV (người chơi) cũng như từ góc độ kinh tế và quản lý), các nội dung quy định của Điều 14 về giờ chơi là không phù hợp về kỹ thuật, kinh tế và thực tế, bất công bằng và thậm chí là vi phạm quyền vui chơi, giải trí lành mạnh chính đáng của công dân được pháp luật bảo vệ, bởi lẽ:

    Theo thiết kế kỹ thuật của hệ thống máy chủ nói chung cũng như hệ thống DV GO nói riêng thì phải được vận hành liên tục 24/7, trừ trường hợp đặc biệt cần thiết hoặc bị sự cố mới phải dừng lại. Đối với DV GO, khi bị dừng đột ngột sẽ xuất hiện một loạt các lỗi liên quan đến nhân vật trong game (có thể làm cho nhân vật bị mất đồ, hay không ghi nhận những kết quả chơi của người chơi trong ngày…), điều này sẽ làm mất sự ổn định của DV, gây ảnh hưởng đến quyền lợi người chơi và tạo thêm nhiều áp lực của khách hàng cho nhà cung cấp DV. Không những thế, mỗi lần tắt, bật một hệ thống DV GO, DN phải tốn kém khá nhiều nhân lực, thời gian và chi phí để chuẩn bị những công việc liên quan đến back-up dữ liệu, triển khai các phương án dự phòng sự cố...

    Mặt khác, GO không chỉ dành cho người sử dụng ở trong nước mà còn phục vụ một lượng không nhỏ người dùng tại nước ngoài, vì thế nếu quy định DN chỉ được cung cấp DV cho người chơi từ 8 giờ sáng đến 22 giờ đêm thì các DN game Việt Nam sẽ bị hạn chế khả năng cạnh tranh với DN nước ngoài và thất thu đối với khách hàng tại nước ngoài (do sự chênh lệch múi giờ và thói quen sinh hoạt), gây thiệt hại kinh tế cho DN, đồng thời kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp DV này và dẫn đến thiệt hại cho cả nền kinh tế nước nhà.

    Quy định thời gian cung cấp DV đối với DN còn làm mất đi cơ hội được sử dụng DV GO để phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí và văn hoá, tinh thần chính đáng của một bộ phận người chơi ở trong nước và những người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài, những người do điều kiện làm việc đặc thù hoặc do lệch múi giờ, có nhu cầu chơi ngoài thời gian từ 8 giờ đến 22 giờ.

    Việc quy định thời gian chơi đối với người chơi cũng là phi thực tế, không đạt được mục đích quản lý, bởi người chơi có thể chơi nhiều game khác nhau hoặc chơi các game của nước ngoài. Và như vậy quy định này chẳng những không bảo vệ được người chơi mà còn là nguy cơ gây hại cho người chơi khi khiến họ chuyển sang “luyện” nhiều game khác nhau hoặc chơi những game nước ngoài có những nội dung không lành mạnh chưa được kiểm duyệt. Điều này đã được chứng minh qua việc thực hiện Thông tư liên tịch số 60 trong thời gian qua.

    Đề nghị: Nên bỏ các quy định giới hạn về thời gian cung cấp DV đối với DN và thời gian chơi đối với người chơi. Chỉ nên quy định hạn chế thời gian cung cấp DV đối với đại lý Internet.

    4. Quy định về cung cấp thông tin cá nhân người chơi:

    Quy định về cung cấp thông tin người chơi tại điều 15 chưa chặt chẽ để đảm bảo yêu cầu quản lý được người chơi.

    Đề nghị: Sửa lại nội dung quy định của điều này theo hướng:

    • Người chơi phải cung cấp đầy đủ thông tin và xuất trình các giấy tờ hợp lệ khi đến đăng ký và nhận tài khoản game tại các điểm giao dịch của nhà cung cấp DV. Nhà cung cấp DV chỉ được cấp tài khoản game khi người chơi đáp ứng đầy đủ các điều kiện đăng ký theo quy định. Nhà cung cấp DV sẽ bị phạt nếu cấp tài khoản cho người chơi không đúng quy định. Người chơi không được cho người khác mượn tài khoản, nếu vi phạm sẽ bi khóa tài khoản và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

    • Đối với trẻ em dưới 14 tuổi khi đăng ký tham gia game phải được sự đồng ý và bảo lãnh của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Người bảo lãnh phải cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân cho nhà cung cấp DV.

    Lắng nghe... với “tinh thần thép”

    Ông Lê Mạnh Hà, Giám đốc Sở TTTT TP.HCM, luôn nhấn mạnh không khuyến khích phát triển GO. “Tác hại của GO nhiều hơn gấp nhiều lần số tiền thuế thu được. Nhà nước không cần thu thuế từ tiền do thiếu niên nhịn ăn sáng, lấy cắp tiền của cha mẹ, thậm chí cướp và giết người để có tiền chơi game”, trao đổi với tạp chí TGVT, ông Hà cho biết. Theo Sở TTTT TP.HCM, cũng không nên cấm GO nhưng phải đưa ra các điều kiện nghiêm ngặt. Nếu các nhà cung cấp game tuân thủ các điều kiện này thì có quyền kinh doanh.

    Ý kiến của ông Hà một lần nữa khuấy động nhiều vấn đề như công tác truyền thông của chính ngành game cũng như các mô hình kinh doanh của ngành phát hành GO.

    Nhìn chung, Ban soạn thảo qui chế cũng như các tổ chức nhà nước liên quan đều đang lắng nghe, tiếp thu mọi ý kiến trước khi đưa ra những quyết định cuối cùng. Ngay khi kết thúc buổi lấy ý kiến ngày 13/5/2010, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn nói “Mục tiêu của văn bản này là gắn phát triển với quản lý, quản lý tạo điều kiện cho phát triển, nhưng phát triển trong điều kiện quản lý được. Trong buổi hội thảo này, những gì cần chỉnh sửa ngay, chúng tôi sẽ chỉnh sửa”.

    Hãy cùng nhìn về một hướng!

    Nhà nước không cấm game hoàn toàn nhưng để đạt đến một qui chế quản lý GO nói riêng và game điện tử (video game) nói chung thoả mãn định hướng và yêu cầu quản lý Nhà nước đối với các nhóm công ty phát triển, phát hành và người tiêu dùng game không phải là việc dễ làm. Và có lẽ, điều quan trọng nhất là Nhà nước và DN với sự hỗ trợ của gia đình, nhà trường, xã hội hãy trao đổi để hiểu nhau hơn và ra được những quyết định phù hợp nhất.

    Kiến nghị của Sở TTTT TP.HCM về quản lý GO

    1. Cấm quảng cáo game dưới mọi hình thức, tương tự như cấm quảng cáo rượu, thuốc lá, do tính gây nghiện của nó.


    Ông Lê Mạnh Hà, Giám đốc Sở TTTT TP.HCM

    2. Cấm tất cả các game mang tính cờ bạc, bạo lực, khiêu dâm. Đối với các game đã phát hành phải tiến hành thẩm định lại để loại bỏ các game mang tính cờ bạc, bạo lực, khiêu dâm.

    3. Hạn chế nhập khẩu, tiến tới không nhập GO. Ngoài việc đẩy mạnh phát triển công nghiệp game (thực tế hiện nay chủ yếu là game nhập khẩu), việc này còn nhằm thực hiện cuộc vận động người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam.

    4. Quản lý người chơi tương tự như quản lý thuê bao điện thoại cố định. Chỉ có chủ hộ được đăng ký làm chủ thuê bao cho các thành viên trong gia đình cùng sử dụng. Các DN game phải cùng nhau xây dựng một hệ thống chung cung cấp ID cho người chơi.
     

     

    ID: B1007_10