• Thứ Hai, 20/12/2010 08:37 (GMT+7)

    Lối rẽ của các nhà toán học!

    Tân Khoa
    Ngành CNTT là lối rẽ mà không ít chuyên gia toán học đã chọn. Vì sao?

    Sự kiện nhà toán học Ngô Bảo Châu được trao tặng giải thưởng Fields danh giá hồi cuối tháng 8/2010 cho công trình nghiên cứu về bổ đề cơ bản cũng là niềm hân hoan chung của cộng đồng công nghệ thông tin (CNTT) Việt Nam bởi rất nhiều thành viên của cộng đồng này, đặc biệt là các chuyên gia lứa đầu vốn xuất thân từ ngành toán. 

    Về mối liên hệ giữa toán học và CNTT, TS Hà Dương Tường - một Việt kiều tại Pháp đề cập đến ví dụ về xử lý ảnh số. Nếu phân ô càng nhỏ, tấm hình càng có thể giống như vẽ tự do. Đó là nguyên tắc biểu hiện hình ảnh trong máy tính hay máy ảnh số. Máy ảnh số bây giờ cho ra những tấm ảnh có độ phân giải cao bằng cách đó. Máy tính không tự nhiên làm được những việc đó mà là toán học… Một ví dụ nổi tiếng khác mà ông đề cập thêm là việc mã hóa các thông tin nhạy cảm bằng những khóa công khai (nhưng khoá giải mật mã chỉ người nhận tin có), cho phép thương mại điện tử bùng nổ. Đây là một ứng dụng bất ngờ của số học, một ngành toán tưởng như hoàn toàn “thuần túy” (1).

    Nói về những người xuất thân từ ngành toán, có thể kể đến ông Nguyễn Thành Nam - Tổng giám đốc của Tập đoàn FPT. Trong nội bộ FPT, người ta đã nói rằng khi anh Nguyễn Thành Nam không tiếp tục nghiệp toán, toán học Việt Nam chỉ mất đi một phó tiến sĩ, nhưng Việt Nam và FPT lại có được một lãnh đạo, một CEO tài năng(2). Dù rằng đó là những lời bàn mang tính khôi hài và lưu truyền nội bộ, nhưng có lẽ cũng rất đáng để chúng ta suy nghĩ cho con đường của toán học ở Việt Nam. 

    Là người xuất thân từ ngành toán, TS Tôn Quốc Bình – Giám đốc Trung tâm CNTT của Ngân hàng Bảo Việt cho biết, học toán là được rèn luyện tư duy logic theo kiểu toán. Sau khi học đại học xong, đó mới là thời điểm mỗi người quyết định lựa chọn con đường cho bản thân, thích hợp với lĩnh vực, ngành nào, công việc gì. Không phải ai cũng có thể thành công như Ngô Bảo Châu, kể cả có đầu tư kỳ công đến đâu - bởi đó là sự hội tụ của rất nhiều yếu tố khác nhau. 

    TS Phạm Hồng Quang ở Công ty Phần mềm Tự động hóa Cadpro lại nhìn nhận vấn đề là giới trẻ không theo đuổi toán học ở góc độ như một con đường rẽ ngang, đường tắt đến thành công nhanh nhất. Người học toán thường được trang bị những kỹ năng tư duy logic và phân tích hợp lý, vì vậy dù họ chuyển sang làm việc ở một lĩnh vực khác, họ cũng khá dễ dàng thành công - vậy thì đó có phải là ứng dụng toán học trong cuộc sống không? Đâu phải ai cũng thành công được với toán lý thuyết, kể cả có đầu tư chiều sâu đến đâu(3). 

    TS Hoàng Lê Minh - Viện trưởng Viện Công nghiệp Phần mềm & Nội dung số – người đầu tiên giành huy chương vàng cho Việt Nam tại Olympic Toán học Quốc tế 1974 cũng là một gương mặt điển hình đã chia tay với toán học thuần tuý. Giải thích về việc “chia tay” để chuyển hẳn sang toán ứng dụng và CNTT rồi làm quản lý, trước hết với ông vì thích lĩnh vực toán ứng dụng, trong đó có toán cho CNTT. Nhưng lý do quan trọng nhất là khi làm ứng dụng thì cảm thấy tự tin, thấy mình không thua kém gì các đồng nghiệp trong, ngoài nước. Còn khi làm toán lý thuyết, nhất là ở nước ngoài, thì thấy mình còn thua kém người ta. 

    Tâm lý muốn thay đổi đến với ông Minh từ 1987 sau khi làm tiến sĩ tại Liên Xô cũ. Về nước khi đó, ông thấy rất khó tiếp tục làm toán lý thuyết vì không có thầy, không có nhóm nghiên cứu và cũng chưa có cả… Internet, tóm lại là không có điều kiện. Chỉ sau một năm rưỡi, cảm thấy tụt hậu so với bên ngoài, không thể vươn lên, không thể tiếp tục theo đuổi nghiên cứu khoa học, ông đã trở lại môi trường làm việc ở nước ngoài. Lần thứ hai trở về vào năm 1991 thì khác. Ông đã từ bỏ một mức lương cao ở Ý để cùng các đồng nghiệp triển khai những bước đi đầu tiên cho việc đào tạo CNTT ở bậc đại học tại TPHCM. Lúc đó, ông đã bắt đúng nhịp cho nhu cầu của thị trường CNTT trong nước.(4)

    Tham khảo:
    (1) Sài Gòn Tiếp Thị 30/8/2010
    (2) Nội san Chúng Ta của FPT 26/8/2010
    (3) Thanh Niên 27/8/2010
    (4) Pháp luật TPHCM 15/9/2010

    ID: B1010_8