• Thứ Ba, 04/01/2011 09:13 (GMT+7)

    Thu hút FDI: Cải thiện môi trường - Hiểu rõ đối tác

    Hải Thanh
    Việt Nam đã có thể thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) của các tập đoàn kinh tế lớn (TNCs). Tuy nhiên, số doanh nghiệp trong danh mục 500 TNCs đầu tư vào Việt Nam hiện còn quá ít so với Thái Lan, Indonesia, Malaysia…
    Thu hút đầu tư chưa nhiều

    GS. TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài cho biết, đến cuối năm 2009 đã có 89 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Sự hiện diện của IBM, Intel, Canon, LG, Toyota… tại thị trường Việt Nam không những tạo ra sản phẩm công nghệ cao mà còn có sức lôi kéo các nhà đầu tư đầy tiềm năng. Tuy vậy, một số nước hàng đầu châu Âu như Đức, Pháp, Anh… còn có ít dự án đầu tư trực tiếp (FDI) mặc dù quan hệ Việt Nam - EU đã được cải thiện rõ rệt. Mỹ đứng đầu thế giới về đầu tư ra nước ngoài nhưng từ khi ký Hiệp định Thương mại (BTA) với Việt Nam, đầu tư của Mỹ vào Việt Nam mới chỉ chiếm vị trí thứ 5 với tổng giá trị 15,67 tỉ USD, và vẫn còn thiếu nhiều “đại gia” trong lĩnh vực công nghệ cao cỡ Intel…

    GS. TSKH Nguyễn Mại
    Ông Nguyễn Đình Lương, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ cho rằng, Tập đoàn Intel vào Việt Nam (TP.HCM) xây dựng nhà máy là một trong nhiều mắt xích, kết nối nền kinh tế thế giới với kinh tế Việt Nam. Intel đang cần một số xí nghiệp vệ tinh sản xuất và cung cấp cho họ các linh kiện, phụ kiện. Để xây dựng và vận hành nhà máy của họ, Intel cần 4.000 cán bộ kỹ thuật. Năm 2008, Intel mở đợt phỏng vấn tuyển chọn từ các trường đại học, cao đẳng kỹ thuật của Việt Nam, nhưng chỉ chọn được vẻn vẹn 40 người đưa đi nước ngoài đào tạo. Chúng ta chưa đủ điều kiện giúp Intel đầu tư mạnh”, ông Lương nói.

    Chính sách phải hấp dẫn

    Làm gì để có chuyển biến mạnh về thị trường và đối tác FDI trong thập niên tới? Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn mới của quá trình phát triển kinh tế, xã hội hướng đến mục tiêu trở thành nước cơ bản công nghiệp hoá theo hướng hiện đại vào năm 2020. Nhiều dự án lớn đang chờ đợi TNCs từ các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Đó là tiền đề về vật chất quan trọng có sức hấp dẫn đối với họ. "Vấn đề là phải nhận biết đầy đủ những đòi hỏi của các nhà đầu tư lớn, trước hết là luật pháp cần phải nhất quán, đồng bộ, bảo đảm công khai và minh bạch. Các TNCs đòi hỏi rất khắt khe về việc thực thi nghiêm chỉnh luật pháp, điển hình là luật sở hữu trí tuệ, cũng như hoạt động độc lập của các tòa án khi xử các vụ kiện thương mại và đầu tư quốc tế", ông Mại lưu ý

    Ông Nguyễn Đình Lương
    Ông Mại cũng cho biết, OECD đã ban hành những chỉ dẫn khá hoàn chỉnh và chi tiết về việc các DN thuộc tổ chức này được làm và không được làm khi đầu tư vào một quốc gia. Những quy định đó cần được các bộ, chính quyền địa phương tham khảo khi xây dựng thể chế và trong quản lý nhà nước đối với FDI. Tác động lan tỏa của FDI chính là lôi kéo được các TNCs để phát huy lợi thế của đất nước tạo ra những sản phẩm, ngành nghề, dịch vụ mới và hiện đại thông qua việc lựa chọn có tính toán để nước ta tham gia vào một số khâu, một số sản phẩm có quy mô đủ lớn trong các chuỗi sản xuất toàn cầu. Đó là vấn đề cần được nghiên cứu khi xây dựng chiến lược kinh tế, xã hội 2011-2020. Cần nghiên cứu để có được chính sách nâng cấp FDI theo những định hướng ưu tiên ngành, lĩnh vực và đối tác đầu tư. Đối với các dự án công nghệ cao cần có chính sách đủ hấp dẫn các nhà đầu tư lớn trong điều kiện cạnh tranh thu hút FDI giữa các nước rất gay gắt.

    Luôn biết rõ đối tác

    Ông Lương nhận định, khi mời gọi các nhà đầu tư vào Việt Nam cần phải biết chiến lược đầu tư của họ. Với mạng Internet toàn cầu không khó để có được những thông tin về ý đồ và năng lực của nhà đầu tư. Dẫn chứng: có dự án định đầu tư vào Việt Nam hơn 10 tỷ USD. Chưa kịp thực hiện thì người có tiếng nói quyết định là ông Chủ tịch hội đồng quản trị mất. Các cổ đông chủ chốt của chủ đầu tư chia rẽ trong thực hiện ý đồ khiến việc triển khai dự án khó khăn. Trong khủng hoảng kinh tế, có nhiều trường hợp, các ngân hàng không thể tiếp tục cam kết tín dụng đối với một số dự án FDI ở nước ta, buộc nhà đầu tư tạm hoãn hoặc không triển khai dự án. Sau khủng hoảng, các TNCs sẽ điều chỉnh thị trường đầu tư, và làm sao Việt Nam vẫn được lựa chọn?

    “Đọc được ý định của các TNCs là việc rất quan trọng. Muốn vậy, cơ quan chức năng của địa phương, nhất là sở kế hoạch đầu tư, ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất phải thu thập, xử lý thông tin liên quan nhà đầu tư, kể cả đề nghị họ cung cấp bản quyết toán năm trước đó đã được kiểm toán độc lập. Đối với nhà đầu tư để trục lợi thì có thể áp dụng phương thức ký quỹ tại một tài khoản ở ngân hàng thương mại trị giá 1% - 2% tổng vốn đầu tư, khi thực hiện dự án xong, họ sẽ được hoàn lại tiền ký quỹ”, ông Lương nói.

    Tại hội thảo “Kinh tế Việt Nam: cơ hội và thách thức hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu”, do Báo Đầu tư tổ chức ngày 9/9/2010 tại TP.HCM, Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài Việt Nam cảnh báo rằng một số nhà đầu tư nước ngoài đang dần dần thu hẹp vốn đầu tư vào Việt Nam.

     

    ID: B1010_68