• Thứ Hai, 14/03/2011 08:36 (GMT+7)

    Thị trường phần mềm nội địa không nên lơ là

    Vũ Nga
    Khoảng cuối tháng 8/2010, 16 doanh nghiệp (DN) phần mềm (PM) của Thái Lan đã đến tìm hiểu thị trường Việt Nam, kết hợp hội thảo, triển lãm giới thiệu DN và tiếp thị sản phẩm dịch vụ rất bài bản... “Sân nhà” của DN Việt Nam dường như sẽ gặp nhiều cạnh tranh...

    Những PM không tên tuổi bắt đầu thâm nhập...

    Đội ngũ hỗ trợ dịch vụ khách hàng tại Misa
    Thị trường phần mềm (PM) trong nước lâu nay không lạ lẫm với một số hãng PM nước ngoài như Oracle, SAP, Microsoft, AutoDesk, Adobe, WinRAR… với những sản phẩm được cả thế giới biết đến. Tuy nhiên, sự thâm nhập của những hãng PM ít tên tuổi của các quốc gia lân cận như vừa diễn ra khiến chúng ta phải giật mình nhìn lại.

    Việt Nam vẫn được coi là thị trường tiêu thụ phần cứng hấp dẫn với tỉ lệ đầu tư cho trang thiết bị hạ tầng công nghệ thông tin - viễn thông (CNTT-VT) chiếm tỉ lệ lớn trong các dự án . Thế nhưng, cần phải nhận ra rằng, để nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng hiệu quả hoạt động quản lý, thì cốt lõi vẫn là ứng dụng PM.

    Điều cần làm ở thị trường trong nước

    Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Tổng Giám đốc Công ty PM Misa cho rằng “Năng lực sản xuất và tiêu thụ PM phải được coi trọng ngang nhau, vì hai năng lực này biểu thị cung và cầu. Nếu một trong hai bên bị thiếu hụt sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chung của ngành CNTT”. 

    Kinh nghiệm của những DN PM Việt Nam cho thấy nếu quan tâm đến thị trường nội địa, PM trong nước hoàn toàn có thể thành công trên “sân nhà”.

    Quyết định 51/2007_QĐ-Ttg, phê duyệt Chương trình Phát triển Công nghiệp PM Việt Nam đến 2010 nêu rõ : “Cần chú trọng dịch vụ CNTT, trước mắt là gia công PM và dịch vụ cho nước ngoài, song song với việc tăng cường mở rộng thị trường trong nước, tập trung phát triển một số PM trọng điểm, đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao, thay thế các sản phẩm PM nhập khẩu, đáp ứng nhu cầu ứng dụng CNTT của Việt Nam”. Thế nhưng có thể thấy cho đến nay, thị phần của những công ty PM nước ngoài đối với các sản phẩm được ứng dụng phổ biến trong DN như “Hệ thống họach định nguồn lực DN” - (ERP), “Giải pháp quan hệ khách hàng” - (CRM), “Giải pháp quản trị thông minh” - (BI), “Phần mềm quản lý chuỗi cung ứng” - (SCM), “Phần mềm lõi ngân hàng” - (Core banking)... vẫn chiếm tỉ lệ lớn. 

    Và trong khi nhiều DN PM Việt Nam còn đang mải mê với các dự án “outsourcing” (gia công) thì một số công ty như Misa, Naiscorp, Vietmap, Bkis, F-soft... đã có những thành công nhất định trong kinh doanh ở thị trường trong nước, một số đã bắt đầu đưa sản phẩm ra nước ngoài. Ngay từ đầu những DN này khó có tư duy chiến lược toàn cầu, nhưng họ đã tạo được đà để phát triển. Kinh nghiệm của các DN này là gì ?

    Những nền kinh tế phát triển trên thế giới đều là những quốc gia tiêu thụ PM lớn. Nhật Bản, Mỹ là 2 quốc gia đứng đầu về tiêu thụ PM. Thị trường PM của Nhật Bản hiện khoảng 100 tỉ USD/năm, chiếm khoảng 20% thế giới. Đức là thị trường lớn thứ 3, kế tiếp là Anh, Pháp.
    (Theo báo cáo của VINASA tại hội thảo “Cơ chế và chính sách phát triển ngành dịch vụ CNTT Việt Nam” ngày 30/6/2009 tại Hà Nội).
     

    Sản phẩm phù hợp, hỗ trợ người dùng

    Misa đã chọn hướng đi là tìm sản phẩm phù hợp với người dùng để tập trung phát triển. Theo ông Hoàng, Misa đã chọn mảng PM ứng dụng dành cho DN nhỏ và vừa. Ở mảng này mỗi quốc gia và từng DN có những đặc thù riêng nên PM nội có nhiều lợi thế. Công ty cũng dồn toàn lực cho việc phát triển một sản phẩm có chất lượng bằng cách luôn tìm hiểu yêu cầu của người dùng (khách hàng); Tổ chức đội ngũ và quy trình phát triển sản phẩm theo những quy trình tiên tiến. Đồng thời Công ty rất chú trọng khâu hỗ trợ sau bán hàng. Mạng lưới trung tâm chăm sóc và hỗ trợ khách hàng của Misa đặt tại nhiều địa phương để có thể hỗ trợ khách hàng tận nơi. 

    Misa còn áp dụng nhiều hình thức liên lạc khác như: điện thoại, fax, email, chat, voice chat, diễn đàn, ứng dụng một số PM quan sát và điều khiển từ xa máy tính khách hàng… để việc hỗ trợ được nhanh nhất. Để sản phẩm được nhiều người biết đến, Công ty cũng áp dụng nhiều hình thức tiếp thị, bán hàng theo kênh truyền thống như xây dựng mạng lưới bán hàng rộng, đào tạo đội ngũ nhân viên bán hàng am hiểu sâu về sản phẩm, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu, thường xuyên thăm hỏi khách hàng…

    DN PM nào đến Việt Nam cũng vướng thực tế là người dùng chưa có thói quen trả tiền PM. Vì vậy, bài học kinh nghiệm của Naiscorp là thay đổi thói quen tiêu dùng PM của người Việt. Thay vì phân phối như thị trường đầu số truyền thống như các PM dành cho thiết bị di động khác, Naiscorp cung cấp ứng dụng miễn phí qua Internet/wap để xây dựng cộng đồng, qua đó kinh doanh các dịch vụ khác như bán nội dung số, dịch vụ quảng cáo... “Tại thời điểm đó, chúng tôi là đơn vị đầu tiên đưa ra dịch vụ thông tin có truy cập Internet trên di động nên chúng tôi cũng lúng túng, không biết nên làm thế nào, vì chi phí tiếp thị để hàng triệu người sử dụng biết đến là quá cao. Nên chúng tôi đã dựa vào sự tiếp sức của chính người dùng, một phương pháp tiếp thị kiểu “lan truyền” (viral marketing)”, ông Nguyễn Xuân Tài, Tổng giám đốc Naiscorp chia sẻ. 

    Với Bkis cũng là một câu chuyện về thay đổi thói quen người dùng từ PM miễn phí sang PM có phí. Do ra đời từ một tổ chức hành chính sự nghiệp, PM diệt virus của Bkis ban đầu được cung cấp miễn phí gần 8 năm (từ 1997) nên việc chuyển sang thu phí là một hành trình gian nan. Bkis phải nỗ lực chứng minh cho người dùng thấy giá trị của PM có bản quyền bằng việc đáp ứng tốt mọi yêu cầu của khách hàng. Người dùng chấp nhận chi trả khi họ thấy được hiệu quả của PM bản quyền và dịch vụ hỗ trợ. Hiên nay tại thị trường Việt Nam, PM diệt vius là lĩnh vực có sự cạnh tranh sôi động và tạo được thói quen mua sắm như hàng tiêu dùng. 

    “Các diễn đàn về công nghệ với phạm vi tham gia không chỉ trong lãnh thổ Việt Nam cùng với các cửa hàng ứng dụng trực tuyến (App Store) được mở ra ngày càng nhiều chính là 2 kênh giúp việc tiếp thị và kinh doanh PM Việt Nam ra thế giới. Đây không là điều quá khó, thậm chí đối với PM do cá nhân phát triển”, ông Huỳnh Bửu Kỳ, Phó Giám đốc Công ty Vietmap.

    Đưa ra sản phẩm hướng tới người dùng cá nhân, Vietmap chú trọng phần tiếp thị trực tuyến (qua mạng Internet, các diễn đàn, các kho ứng dụng…). Ông Huỳnh Bửu Kỳ, Phó Giám đốc Công ty Vietmap cho biết: “Nhân viên công ty thường xuyên hỗ trợ cộng đồng trên các diễn đàn về thiết bị và công nghệ như PDA Việt, Tinh tế, Handheld… Thông qua các hoạt động trên mạng, thông tin đến được những người quan tâm đến các sản phẩm công nghệ nhanh chóng và thuận tiện. Đây cũng là kênh phản hồi giúp chúng tôi điều chỉnh, cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm”. Vietmap đang có kế hoạch hợp tác với các công ty ở nước ngoài để “xuất khẩu”. 

    Trở lại với câu chuyện của các DN PM Thái Lan. Dĩ nhiên, để tiếp cận được người dùng Việt Nam, họ rất cần phải hợp tác với các công ty PM trong nước để “bản địa hóa” sản phẩm. Liệu các công ty PM Việt Nam sẽ chọn cách làm nào: xem họ là đối tác hay đối thủ?

    “Bốn yếu tố mà các DN PM Thái Lan chuẩn bị khi ra thị trường nước ngoài: Chất lượng sản phẩm (đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế; sáng tạo, được cập nhật); Tài liệu chuẩn (dễ đọc); Kỹ năng tiếng Anh; Thành tích trong quá khứ (đây là điều khách hàng tiềm năng tìm kiếm”, ông Chalermpon, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Xuất khẩu PM Thái Lan (TSEP).

     

    Từ khóa: Vũ Nga
    ID: B1012_43