• Thứ Ba, 05/04/2011 16:00 (GMT+7)

    Cơ sở vật chất cho "Đại học xanh”

    Song Hà
    Năm khía cạnh của "đại học xanh" toàn diện: Tầm nhìn, cơ sở vật chất, giảng dạy và nghiên cứu, hoạt động và quản trị, kết nối với xã hội. Trong đó, xây dựng “cơ sở vật chất xanh” vẫn là một khái niệm mới trong ngành giáo dục tại Việt Nam.

    Thân thiện với môi trường

    Trái đất đang nóng lên bởi hiệu ứng nhà kính, khí hậu toàn cầu thay đổi mang những ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của con người, buộc chúng ta phải nghĩ đến cách thức phát triển bền vững và thân thiện với môi trường hơn. 

    Bà Tôn Nữ Thị Ninh, Chủ tịch Dự án ĐH Trí Việt trao đổi với đối tác
    Đại học Trí Việt vừa tổ chức hội thảo quốc tế về “Đại học Xanh” trong tháng 12/2010 nhằm ghi nhận ý kiến từ các học giả, nhà chuyên môn, nhà kinh tế... để xây dựng lộ trình tiến tới mô hình Đại học Xanh đầu tiên ở Việt Nam.

    “Bền vững - Tiết kiệm năng lượng - Thân thiện với môi trường” là những tiêu chí quan trọng của một “cơ sở vật chất xanh”. Chi phí của một tòa nhà (cơ sở đào tạo) sẽ được tính theo “vòng đời sản phẩm” (lifetime cycle) với tổng chi phí bao gồm: Xây dựng, sử dụng và bảo dưỡng; chứ không chỉ là chi phí xây dựng ban đầu. Trong nhiều trường hợp, chính yếu tố “thân thiện với môi trường”, như trang bị phòng học không gắn máy lạnh, tận dụng được gió và không khí tự nhiên sẽ giúp tiết kiệm năng lượng. Hoặc các cơ sở đào tạo không sử dụng thang máy cũng sẽ giúp tiết kiệm điện.

    Giáo Sư Tom Kosnik, phụ trách chương trình “Khuếch trương hoạt động doanh thương về công nghệ” của Đại học Stanford, Hoa Kỳ cho rằng: “Mục tiêu môi trường” của một đại học xanh sẽ là giảm khí thải từ hiệu ứng nhà kính, giảm lượng nước và năng lượng tiêu thụ mỗi ngày, xử lý và tái chế chất thải hợp lý.

    “Xanh rẻ” - không đắt

    Thật bất ngờ! Cách tính chi phí theo “vòng đời sản phẩm” cho thấy tổng chi phí bao gồm xây dựng, vận hành, bảo dưỡng trong 10 đến 20 năm của một “toà nhà xanh” sẽ rẻ hơn một công trình bình thường; mặc dù chi phí xây dựng ban đầu (vốn đầu tư ban đầu) có thể cao hơn 3-10%. 

    “Đại học xanh ở Việt Nam sẽ góp phần nâng cao nhận thức; tạo mô hình nhà trường hiện đại thân thiện với môi trường cho các nơi khác học tập”, ông Nguyễn Văn Lạng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

    Theo ông Yannick Millet, Chủ tịch Hội đồng Công trình xanh Việt Nam - VGBC, các công trình xanh sẽ tiết kiệm được trung bình 30% năng lượng, 35% carbon, 30-50% nước và 50-90% chi phí cho rác thải. Ông Lê Việt Hùng, Giám đốc tiếp thị công ty Philips Chiếu sáng Việt Nam chia sẻ thêm: Với những giải pháp chiếu sáng tối ưu cho từng khu vực khác nhau, việc tiết kiệm điện năng có thể đạt 20-60%. Thông thường, năng lượng cho các khu vực chiếu sáng chiếm trung bình 35% tổng năng lượng tiêu thụ của một tòa nhà.

    Ông Yannick cũng cho biết, phải có công cụ đánh giá các công trình xanh nhằm cung cấp khuôn khổ cho việc đo lường chất lượng hoạt động của công trình liên quan đến thiết kế, xây dựng, quy định pháp luật, an toàn năng lượng, môi trường... Trên thực tế, bộ tiêu chuẩn Lotus thường được sử dụng.

    Ba mức độ và tính đồng bộ

    Ông Axel Korn, Giám đốc Korn Architects, đơn vị lập nghiên cứu khả thi cho khuôn viên Đại học Việt Đức ở Bình Dương (được Ngân hàng Thế giới công nhận), cho rằng việc sử dụng tài nguyên hiệu quả và sự bền vững lâu dài được quan niệm ở ba mức độ chính.

    Mức độ đầu tiên là hạ tầng giao thông và các phương án vận chuyển bền vững (khuôn viên không xe máy, xe bus chạy bằng khí đề liên kết vùng, phương tiện đi lại cá nhân chạy bằng điện). Mức độ thứ hai là “năng lượng và tài nguyên hài hòa với cảnh quan thiên nhiên” (bóng mát tự nhiên, làm mát bằng bay hơi, thông gió tự nhiên qua hệ thống hành lang và sân trời, mật độ xây dựng thấp). Mức độ thứ ba có các giải pháp tái chế, sản xuất năng lượng không phát thải khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính/ dùng vỏ bọc cách nhiệt và tận dụng bóng mát, tối ưu hóa hệ thống chiếu sáng, điều hòa không khí, thông gió, sử dụng nguyên liệu địa phương ít tiêu hao năng lượng, hệ thống bảo trì công trình xây dựng thông minh. 

    Khuôn viên Đại học xanh Trí Việt trong tương lai

    Đại học Trí Việt sẽ có diện tích khoảng 20 đến 30 hecta. Trí Việt sẽ chú trọng đến việc xây dựng “giải pháp năng lượng đồng bộ và toàn diện” bao gồm các hệ thống năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, vi sinh...), tiết kiệm năng lượng, hệ thống xử lý rác thải ít ô nhiễm, giao thông nội bộ ít ô nhiễm (xe đạp, xe điện, minibus)... Ngoài ra, Trí Việt sẽ chú trọng đến việc giữ diện tích sử dụng nhỏ trên tổng diện tích rộng để có nhiều khoảng không gian xanh tươi cho môi trường.
     

    Theo bà Melissa Merryweather, Giám đốc Công ty Green Asia-Consult chuyên tư vấn về công trình xanh, việc xây dựng công trình xanh cần có sự phối hợp của khá nhiều bên liên quan như khách hàng, kiến trúc sư, kỹ sư cơ khí và điện, tư vấn chuyên môn, nhà thầu, vận hành, quản lý… Có như vậy, sự “đồng bộ” và “liên ngành” mới được phát huy đầy đủ và đảm bảo cho yếu tố “xanh” được thể hiện xuyên suốt trong thiết kế, xây dựng và vận hành công trình.

    Bà Tôn Nữ Thị Ninh, Chủ tịch Dự án Đại học Trí Việt cũng đồng tình với ý kiến trên và cho rằng quá trình này phải có sự tham gia của đầy đủ các thành phần lợi ích liên quan, kể cả sinh viên - người sử dụng cuối cùng. Đặc biệt, theo bà, cơ sở vật chất của mô hình “đại học xanh” Trí Việt sẽ được thiết kế sao cho người khuyết tật cũng có thể di chuyển và sử dụng thuận tiện.

    Ông Phan Thanh Sơn, Giám đốc Công nghệ Cisco Systems Vietnam, cho biết thêm: Hiện nay, tất cả các dịch vụ trong tòa nhà có thể kết nối một cách hiệu quả thông qua một mạng IP (Internet Protocol) hội tụ duy nhất và được quản lý tập trung. Qua việc hợp nhất các cơ sở hạ tầng riêng biệt, hoạt động cung cấp, giám sát và điều khiển tích hợp sẽ góp phần hạ thấp chi phí sử dụng. Một hệ thống “xanh và thông minh” sẽ nâng cao hiệu quả quản trị, giảm chi phí năng lượng.

    ID: B1101_74