• Thứ Sáu, 08/04/2011 08:02 (GMT+7)

    Đổi mới công nghệ: "Cầu" chưa gặp "Cung"

    Quỳnh Anh
    Không ít doanh nghiệp (DN) có nhu cầu đổi mới khoa học công nghệ (KHCN) nhưng lại chưa có nhiều DN tiếp cận các chương trình hỗ trợ. Có nhiều nguyên nhân: DN còn e ngại bộc lộ nhu cầu, lúng túng khi tiếp cận thông tin và trên hết là chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban ngành với DN…

    2 năm duyệt 6/20 dự án

    Năm 2008 UBND TP.HCM phê duyệt Đề án “Đổi mới công nghệ công nghiệp sản xuất phục vụ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp thành phố (TP), giai đoạn 2009 - 2010” với kinh phí 50 tỷ đồng. Mục tiêu nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích cũng như tăng chủ động của DN trong nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới CN...

    Qua 2 năm triển khai thực hiện đề án, Sở KHCN đã ghi nhận một số kết quả ban đầu: Tổ chức giới thiệu Quỹ Phát triển KHCN cho trên 3.200 lượt DN, hướng dẫn và tư vấn thủ tục vay vốn cho 70 lượt DN, trong đó 20 DN đã trình dự án vay vốn, tài trợ. Tuy nhiên, đến nay, chỉ có 6 dự án được phê duyệt với số vốn cho vay trên 26 tỷ đồng…

    Ông Đỗ Nam Trung, Phó trưởng phòng Quản lý CN, Sở KHCN TP.HCM, cho biết, qua quá trình triển khai đề án, đa số DN vẫn chưa chủ động và tích cực tham gia vào đề án hỗ trợ đổi mới. Theo kết quả khảo sát của Sở về nhu cầu đối với đề án là 800 DN, chỉ có khoảng 10% DN phản hồi.

    Nguyên do là DN chưa thật sự tập trung xây dựng chiến lược dài hạn về đầu tư đổi mới sản phẩm và phát triển năng lực CN. DN có những hạn chế về nhân lực kỹ thuật và tiếp cận thông tin về CN chuyên sâu, thị trường, nguồn vốn… Nhưng, đa phần DN lại ngại bộc lộ nhu cầu, lúng túng khi tìm thông tin. Họ chưa mạnh dạn sử dụng nguồn chuyên gia tư vấn hỗ trợ nhu cầu đổi mới...

    Sự phối hợp giữa các sở, ban ngành chưa thật sự nhịp nhàng, cơ chế quản lý điều phối đề án còn có nhiều vướng mắc như: thủ tục hành chính và quy trình xét duyệt hỗ trợ còn phức tạp. Các cơ quan quản lý chưa có cán bộ chuyên trách mà chủ yếu là kiêm nhiệm… Những yếu tố này làm chậm triển khai dự án tại DN.

    Doanh nghiệp chưa chủ động

    Ông Lê Anh Tuấn, Phó Trưởng ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TP.HCM (Hepza) cho biết, theo kết quả khảo sát mới nhất của Hepza ở 89 DN về nhu cầu hỗ trợ đổi mới CN có 59 DN phản hồi có nhu cầu. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các chương trình hỗ trợ của đề án đến DN, thì xuất hiện rào cản làm hạn chế hiệu quả của đề án. Chẳng hạn, DN chưa quyết tâm thực hiện đổi mới; Lúng túng trong xử lý CN, thiết bị cũ; Thiếu nhân lực, thông tin và khó khăn về tài sản thế chấp để vay vốn… Đồng thời, DN chưa thật sự hiểu rõ về chính sách hỗ trợ đổi mới CN, chưa tin tưởng vào các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và chưa được hướng dẫn, tư vấn xây dựng phương án khả thi để mạnh dạn đầu tư. Bên cạnh đó, có những yếu tố hạn chế khác từ cơ quan ban, ngành như: mất rất nhiều thời gian nghiên cứu, thẩm định và phê duyệt dự án. Tiến độ do vậy chưa đáp ứng kịp thời.

    Ông Nguyễn Hữu Phép, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin, Sở KHCN, cho biết thêm, qua thực tiễn, hầu hết các DN nhỏ và vừa đều không có cán bộ chuyên trách KHKT, không xây dựng định hướng chiến lược, phát triển dài hạn. Do đó, đơn vị không chuẩn bị tốt để đầu tư đổi mới CN, công nghiệp phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Hệ quả là DN khá lúng túng và thiếu chủ động khi tiếp cận vấn đề về chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới.

    Kiến nghị thành lập Quỹ Kích cầu Công nghệ cao

    “Giai đoạn 2011 – 2015, Sở KHCN TP.HCM sẽ mở rộng phạm vi và đối tượng áp dụng đối với Quỹ Hỗ trợ Phát triển KHCN.

    Theo đó, dự kiến hỗ trợ đổi mới CN liên quan đến thiết bị, nhân lực, quản lý, thông tin, nguồn tài chính cho 100 đến 200 DN hàng năm; phấn đấu 100% DN sản xuất công nghiệp trên địa bàn TP tiếp cận thông tin về các chương trình hỗ trợ của TP; hỗ trợ chuyển giao thành công 100% kết quả nghiên cứu ứng dụng nhằm cải tiến và đổi mới CN theo đặt hàng của DN (10 – 20 đề tài/năm); xúc tiến 2 đến 3 dự án đầu tư CN nguồn hàng năm từ ngân sách TP và nguồn lực xã hội, tập trung các lĩnh vực công nghiệp ưu tiên và CN cao; tham mưu UBND TP ban hành những quy định chi tiết về những hỗ trợ và ưu đãi đặc thù của TP với ứng dụng KHCN vào sản xuất, áp dụng được cho mọi lĩnh vực sản xuất công nghiệp…

    Đặc biệt, kiến nghị thành lập “Quỹ Kích cầu Phát triển CN cao, với mục đích phát triển CN cao và sản phẩm trọng điểm thuộc lĩnh vực CN cao được TP khuyến khích với nguồn vốn ngân sách ban đầu là 1.000 tỷ đồng”.

    Ông Lê Hoài Quốc, Phó Giám đốc Sở KHCN TP.HCM.


    Hỗ trợ phải từ nhu cầu thực

    Ông Trần Đức Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Dịch vụ Khoa học Kỹ thuật, Sở KHCN TP.HCM chia sẻ, bài học kinh nghiệm là nghiên cứu phải gắn với nhu cầu thực tế, phải xuất phát từ những đề xuất của cơ sở, đơn vị sản xuất thì khả năng ứng dụng mới thật sự thành công. Do đó, việc kết nối cung cầu CN phải được chú trọng qua việc tổ chức gặp gỡ để xác định DN cần gì và từ đó mới đưa ra phương án giải quyết cụ thể.

    Theo bà Trần Mai Trinh, Giám đốc Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, Trung tâm Tư vấn Ứng dụng Kinh tế, cần nêu rõ trách nhiệm hỗ trợ DN của 1.000 chuyên gia tư vấn KHCN thuộc Sở KHCN TP.HCM, đó là: Vai trò và trách nhiệm thế nào? Tư vấn những gì? Liên hệ ở đâu?… Bà Trinh cho rằng các sở, ban, ngành, hiệp hội… cần có sự phối hợp chặt chẽ. Vì thực tế, có những gói kích cầu rất tốt cho DN nhưng triển khai không hiệu quả do có quá nhiều đơn vị nắm giữ nên họ không biết cụ thể đến nơi nào để tiếp cận.

    "Để hỗ trợ DN đổi mới và phát triển CN, Viện đang xây dựng đề án thành lập "Phòng khám bệnh" cho DN. Ở đó sẽ có các chuyên gia hướng dẫn, "bắt bệnh, chữa trị" cho DN. Đề án sẽ sớm được trình UBND thành phố", bà Mai Trinh cho biết.

    ID: B1102_63