• Thứ Sáu, 08/04/2011 08:03 (GMT+7)

    “Công trình xanh” & phát triển bền vững

    Bùi Thị Song Hà
    Sự hủy diệt thiên nhiên và lạm dụng năng lượng ở nhiều nơi đã gây nhiều tác hại khôn lường đến cuộc sống của con người. Do vậy, “Công nghệ xanh” chính là điều kiện và công cụ để phát triển bền vững.

    Nhu cầu thời đại

    Nhiều nước phát triển đã đi theo xu hướng xây dựng các công trình xanh từ khoảng vài chục năm nay. Theo Hội đồng Công trình xanh thế giới (WGBC), ngành công nghiệp xây dựng có khả năng giảm được lượng khí thải GHG nhiều nhất. Các tòa nhà chiếm tới hơn 40% năng lượng tiêu thụ toàn cầu, 30% lượng khí thải CHG, tiêu thụ 40-50% vật liệu thô, sử dụng 25% cây gỗ rừng, tiêu thụ 17% lượng nước sạch (WGBC và báo cáo 2009 của WBCSD). Do vậy, các tòa nhà xanh giúp cải thiện môi trường sống, giảm đáng kể lượng khí thải, lượng nước và năng lượng tiêu thụ mỗi ngày.

    Tại Việt Nam, việc xây dựng các công trình xanh lại càng cấp thiết vì sắp tới, các khu vực đô thị Việt Nam sẽ mở rộng gấp đôi. Sự quá tải của cơ sở hạ tầng và sự cạn kiệt của nhiều nguồn tài nguyên, năng lượng đang đặt thêm gánh nặng lên sự phát triển của đất nước. Năm 2011 và 2012 Việt Nam được dự báo sẽ còn thiếu hụt năng lượng và nước sạch nhiều hơn năm 2010.

    Những tín hiệu xanh

    Ông Yannick Millet, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) cho biết, trong vòng sáu tháng gần đây, số lượng yêu cầu cấp giấy chứng nhận công trình xanh đã gia tăng đột biến. Có vẻ như Việt Nam đang gia nhập xu hướng “công trình xanh” trên thế giới, kể cả một số nước lân cận như Singapore và mới đây là Malaysia. VGBC hiện nhận được rất nhiều sự quan tâm về xây dựng công trình xanh, chủ yếu đến từ phía Nam. Theo ông, từ năm 2010 một số nhà đầu tư tư nhân có tầm nhìn xa đã bắt đầu xu hướng này. Như vậy chúng ta hy vọng từ năm 2011 sẽ có hiệu ứng “quả bóng lăn” tới các nhóm còn lại. Ông bày tỏ sự lạc quan và tự tin rằng VGBC sẽ tiếp tục cấp nhiều chứng nhận cho các dự án hơn nữa.

    Hệ thống đánh giá Lotus

    Do Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam thiết kế, với sự giúp đỡ từ các thành viên, cộng tác viên của tổ chức. Hệ thống này phù hợp với yêu cầu và điều kiện phát triển đặc thù của Việt Nam. Công cụ được xây dựng dựa trên sự hiểu biết về các ranh giới địa lý, khí hậu, các tập quán xây dựng, cấu trúc luật pháp, nguồn năng lượng, biến đổi khí hậu tại Việt Nam.

    Bộ công cụ đánh giá công trình xanh xác lập những tiêu chí so sánh nhằm giúp thị trường xác định được đâu là một công trình xanh đích thực, xác định hiệu quả trong sử dụng năng lượng, nước, bảo vệ môi trường và giảm biến đổi khí hậu… của một công trình.

    Được biết, Hội đồng Công trình xanh Việt Nam đã phát triển hệ thống Lotus - Hệ thống đánh giá công trình xanh Việt Nam dựa trên những công cụ đánh giá trên thế giới như LEED (Hoa Kỳ), Green Star (Úc), Green Mark (Singapore), GBI (Malaysia),.. Hệ thống này được điều chỉnh cho phù hợp với các điều kiện pháp lý, khí hậu, trình độ kỹ thuật tại Việt Nam. Với sự ra đời của công cụ LOTUS cho công trình phi nhà ở - phiên bản thử nghiệm, Hội đồng Công trình xanh Việt Nam đã thành công trong việc đăng ký cho sáu dự án xây dựng. Ông Yannick cho biết, dấu hiệu này cho thấy một sự tăng trưởng đáng kể trên thị trường công trình xanh Việt Nam. Dự án đầu tiên mang tính biểu tượng chính là “Tòa nhà xanh - một Liên Hợp Quốc” tại Hà Nội. Tiếp theo đó là tòa nhà văn phòng và nhà máy Mộc Bài ở Tây Ninh, tòa nhà đa chức năng Trường Sơn ở thành phố Hồ Chí Minh, nhà máy sản xuất pin mặt trời Bách Khoa ở Củ Chi và trường Bourbon An Hòa cũng ở tỉnh Tây Ninh. Hiện nay, Hội đồng Công trình xanh Việt Nam đang cố gắng hoàn tất công cụ Lotus thử nghiệm cho các công trình nhà ở, theo kế hoạch sẽ công bố vào quý II/2011.

    Tiến sỹ, kiến trúc Sư Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Tư Vấn Thiết Kế NVD, giảng viên Đại học Washington, Hoa Kỳ, nếu hiểu kiến trúc xanh là kiến trúc tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường xung quanh, (chứ không phải “kiến trúc xanh bắt buộc phải là công nghệ cao”), thì Hà Nội và TP.HCM đã có một tiến trình phát triển nội dung này từ rất lâu, với những công trình tận dụng ánh sáng thông thoáng tự nhiên, nhiều cây cối và vườn cảnh. Ông cũng nói rằng không phải tiêu chuẩn xanh quốc tế nào cũng phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội, khí hậu môi trường và phong tục tập quán ở Việt Nam. Vì vậy bộ tiêu chuẩn Lotus, dù đang trên đường hoàn thiện, vẫn nên được khuyến khích sử dụng. 

    “Sự phát triển khoa học và công nghệ quá nhanh từ nửa sau thế kỷ 20 tới nay, đã tạo ra những bất ổn về năng lượng, môi trường, lương thực, tài chính và xã hội, đã buộc các tổ chức quốc tế lớn như Liên Hiệp Quốc, EU, các quốc gia, chính khách phải lên tiếng: Phát triển bền vững”, ông Nguyễn Văn Lạng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.
    Tầm nhìn dài hạn và chính sách hỗ trợ !

    Nhiều thành phần có lợi ích liên quan đến việc xây dựng công trình xanh như: chủ đầu tư, kiến trúc sư, kỹ sư, tư vấn chuyên môn, nhà thầu xây dựng, vận hành, quản lý... Trong đó, chủ đầu tư có ảnh hưởng quan trọng nhất, vì họ là người quyết định đầu tư. Xây dựng được nhiều công trình xanh hay không là từ tầm nhìn của nhà đầu tư. Có tầm nhìn dài hạn, nhà đầu tư mới thấy rõ lợi ích về hiệu quả đầu tư tài chính mà công trình xanh mang tới, và ngược lại…Trên thực tế, ở Việt Nam, cách tiếp cận dài hạn còn rất hiếm hoi, vì tính đầu cơ và ngắn hạn trong chiến lược hoàn vốn đầu tư còn đang thắng thế.

    Người tiêu dùng - người sử dụng công trình lâu dài và là người chi trả các chi phí năng lượng của tòa nhà cũng có một ảnh hưởng nhất định. Theo ông Sơn, khi có sự giải thích rõ ràng, thì người mua nhà sẽ sẵn sàng trả chi phí cho hiệu quả tiết kiệm về sau. Do đó, các nhà đầu tư nên cân nhắc yếu tố lợi nhuận và uy tín lâu dài của thương hiệu.

    Ủng hộ việc ứng dụng công nghệ xanh để phát triển bền vững, Thứ trưởng Nguyễn Văn Lạng nhấn mạnh: “Phải xây dựng một hành lang pháp lý nhằm bảo vệ môi trường”. Trong bối cảnh mà việc kêu gọi sự “tự nguyện” nhận lấy trách nhiệm bảo vệ môi trường và tư duy dài hạn của nhà đầu tư là không dễ dàng. Vai trò của chính phủ trong việc điều tiết thị trường xây dựng công trình xanh đang được chờ đợi sẽ mang đến sự thay đổi.

    Ông Yannick hy vọng chính phủ sẽ đóng vai trò then chốt trong việc quảng bá sâu rộng về các công trình xanh, bằng cách đưa ra những chính sách khích lệ, hoặc bằng cách xây dựng những tòa nhà xanh điển hình của chính phủ. Chính phủ cũng có thể đóng vai trò dẫn dắt chính bằng cách tạo ra những chính sách ưu đãi cho các nhà thầu xây dựng công trình xanh như giảm thuế, cải cách thủ tục hành chính/pháp lý... Theo ông, một trong những nguyện vọng của VGBC là có cơ hội được tham gia nhằm xây dựng bộ khung cho các chính sách ưu đãi này.

    Ông Sơn kiến nghị: Chính quyền phải thể chế hóa một tiêu chuẩn xếp hạng kiến trúc xanh thống nhất trên toàn quốc và tài trợ cho các chương trình nghiên cứu, giáo dục, và ứng dụng kiến trúc xanh. Các công trình được xếp hạng cao về kiến trúc xanh nên được ưu đãi hơn về quy trình xin phép đầu tư cũng như giảm thuế vì có đóng góp làm sạch môi trường.

    Hội đồng Công trình xanh VN (VGBC)

    Là tổ chức phi chính phủ quốc tể (tổ chức chủ quản là Quỹ các Thành phố Xanh, California), thành viên mạng lưới Hội đồng Công trình Xanh Thế giới (WGBC) được Bộ Xây dựng Việt Nam chính thức công nhận hoạt động từ tháng 7/2007.

    Hội đồng gồm ban giám đốc và các nhóm hỗ trợ kỹ thuật, được sự cộng tác từ chuyên gia quốc tế và Việt Nam.

    Sứ mệnh: Là cầu nối thúc đẩy một môi trường xây dựng mang tính bền vững và có khả năng thích ứng tốt hơn; Nâng cao năng lực xây dựng đồng thời xác định những thước đo về công trình xanh, từ đó thúc đẩy quá trình chuyển hóa thị trường xây dựng.

    Theo http://vgbc.org.vn
     

     

    ID: B1102_65