• Thứ Hai, 04/04/2011 11:05 (GMT+7)

    “Cơn sốt” Groupon

    Hải Phạm
    Chỉ hơn 1 năm Groupon đã lan tỏa 1 thông điệp có tính toàn cầu: mua theo nhóm để có giá tốt nhất.

    Groupon khắp mọi nơi

    Vài tháng gần đây, giới truyền thông thế giới tốn nhiều giấy mực xoay quanh một cái tên: Groupon. Groupon là công ty đang sở hữu website www.groupon.com và họ đã từ chối mức giá 6 tỉ USD khi “đại gia” Google đề nghị mua lại hồi đầu tháng 12/2010. Không dừng lại ở đó, viễn cảnh công ty này tạo ra đã buộc các tên tuổi khác trong ngành đồng loạt “xuất quân”, tạo nên một cơn “sốt” mới trên thị trường tiêu thụ.

    Chỉ một hai ngày sau khi Groupon từ chối lời đề nghị của Google, Amazon công bố đầu tư 175 triệu USD vào Living Social (www.livingsocial.com) - website được coi là đối thủ trực tiếp của Groupon. LivingSocial ở bang Washington (Mỹ), tập trung vào các giao dịch trong phạm vi nhà hàng, bar, rạp hát. So với Groupon, LivingSocial có quy mô nhỏ hơn, thị trường phần lớn ở Mỹ, rồi đến Canada, Anh, Ai Len và Úc với số người đăng ký khoảng 10 triệu.

    Không lâu sau, công cụ tìm kiếm Baidu, đối thủ số 1 của Google tại Trung Quốc, tung ra website kiểu mua theo nhóm của riêng họ (s.baidu.com). Khác với Google hay Amazon, Baidu không đi tìm các công ty sẵn có để mua lại mà tự làm. Trong vài tháng, Baidu cho biết đã có hơn 1 triệu tài khoản người dùng, phạm vi hoạt động khởi điểm chủ yếu tại Thượng Hải, Trung Quốc .

    LivingSocial và Baidu chỉ là 2 ví vụ tiêu biểu và diễn ra gần như đồng thời với sự kiện Groupon “lắc đầu” với Google. Thực tế trong thời gian qua có hàng ngàn website cung cấp dịch vụ mua theo nhóm trên toàn cầu. Thậm chí Microsoft cũng đã âm thầm gia nhập thị trường này bằng cách mua cổ phần website cudo.com.au ở Úc.

    Nhiều người cho rằng sắp tới Groupon sẽ bị cạnh tranh dữ dội vì cách hoạt động của website quá dễ bắt chước. Tuy nhiên, chính bản thân giám đốc điều hành (CEO) của Groupon là Andrew Manson cho biết không bất ngờ vì chuyện đó mà điều cần làm lúc này là tạo chất lượng cho 70% thị phần đang nắm giữ. 

    Groupon đang là đích ngắm của Google.

    Giá trị của Groupon

    Năm 2010, nền kinh tế toàn cầu, nhất là kinh tế Mỹ, chưa phải sáng sủa. Nhưng theo phân tích của TechCrunch thì doanh thu gộp hàng năm của Groupon lên đến 2 tỉ USD; cũng có ý kiến khác cho rằng thực tế con số ít hơn, khoảng hơn 800 triệu USD. Dù là con số nào đi nữa, Groupon đã làm nhà đầu tư phố Wall “thèm khát”. Groupon hiện đang kinh doanh ở hơn 400 thành phố khắp nơi trên thế giới, khoảng 3000 nhân viên, gần 40 triệu tài khoản và các con số này chưa có dấu hiệu dừng lại.

    Người dùng sẽ dễ nhận ra giá trị của Groupon là sử dụng dịch vụ này sẽ mua được hàng giá rẻ, nhưng đằng sau đó, Groupon còn giúp doanh nghiệp thực hiện chiến thuật “đại hạ giá” để bước vào thị trường nhanh chóng, tiết kiệm chi phí truyên thông trên báo chí, truyền hình, tờ bướm… Không chỉ thế, Groupon còn khai phá 1 thị trường quảng cáo dựa trên vị trí (location based advertising) mà theo Gartner ước tính đến năm 2014 giá trị lên đến 7,4 tỉ USD.

    Và một lý do khác để Groupon trở thành ngôi sao là sự có mặt đúng lúc của Groupon ngay trong khoảng thời gian 2009-2010 khi kinh tế ở toàn cầu đang suy giảm trầm trọng. Với tâm lý thắt lưng buộc bụng, Groupon đã giúp cho người dân mua sắm được cái mình cần với giá rẻ, thậm chí có sản phẩm/dịch vụ chỉ còn 10% so với giá mua bình thường 

    Cứ mỗi 1 người nhấn chuột vào chức năng mua của Groupon thì họ phải điền đầy đủ thông tin chính xác như e-mail, số điện thoại, địa chỉ, giới tính… Groupon đang sở hữu gần 40 triệu dòng dữ liệu như thế ở hơn 400 thành phố khác nhau, từ Bắc Mỹ cho tới châu Á Thái Bình Dương. Đầu năm 2011, Groupon đã có mặt ở Ấn Độ, Israel, Nam Phi và Đài Loan.

    Việt Nam, có không ít website kiểu như Groupon, đa phần vẫn tập trung vào ngành nghề như ăn uống, spa, du lịch… khoanh vùng chính vẫn là Hà Nội và TP.HCM. Cách thực hiện các giao dịch cũng không khác gì mấy với Groupon. Người dùng sẽ nhấn chuột vào mua, thanh toán và nhận phiếu giảm giá. Điểm khác biệt so với thị trường nước ngoài là phần lớn thanh toán trực tiếp, giao phiếu-trả tiền. Một số website đang phổ biến ở Việt Nam là www.muachung.vn; www.nhommua.com; www.cungmua.vn; http://deal.zing.vn và www.hotdeal.vn.

    Vậy tại sao Google lại muốn mua Groupon? Google muốn có Groupon vì nguồn dữ liệu và khách hàng công ty này đang nắm giữ. Google đang thống lĩnh thị trường tìm kiếm theo từ khóa; họ đã có bản đồ và hàng loạt công nghệ bổ sung nên nếu có Groupon, Google sẽ tiếp tục hình thành nên 1 thị trường mới và đương nhiên càng củng cố vị thế làm chủ cuộc chơi. Khi đó “mỏ khai thác” lợi nhuận của họ không chỉ là tìm kiếm theo ngữ cảnh từ khóa 4 hay 5 tỉ USD lợi nhuận hàng năm, mà có thể sẽ gấp đôi, gấp 3 hay nhiều hơn nữa.

    Groupon tiến bước

    Từ chối 6 tỉ USD của Google trong năm 2010, có không ít người trong Groupon phải tặc lưỡi tiếc rẻ. Thế nhưng, mới đây nhất, tờ The New York Time bình luận, nếu phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO) vào năm 2011, giá Groupon có thể lên 15 tỉ USD.

    Phần đông các nhà phân tích ủng hộ cách làm của Groupon khi cho rằng Groupon không cần phải vội vàng trở thành “đàn em” của Google vì họ đủ nguồn lực, tài nguyên để tự mình đi lên.

    Bước đi hiện tại của Groupon lúc này là tiếp tục mở rộng thị trường, bắt tay với các đại gia liên ngành, mua lại các website có mô hình tương tự ở bất kỳ châu lục nào nhằm tạo nên 1 chuỗi cung ứng giá rẻ xuyên lục địa.

    Kinh tế toàn cầu chưa tươi sáng lại là cơ hội để Groupon phát triển và giữ vững lãnh thổ của mình. Tương tự Facebook đã làm, Groupon sẽ tạo nên những thói quen trong cuộc sống của người dân: lên mạng mua hàng giá rẻ. Có thể thấy rằng, trong thời khó, Groupon đã “giúp” người dùng khi cùng họ đi mua hàng với chất lượng, giá cạnh tranh.

    Ý kiến chuyên gia

    Đỗ Quốc Hiệp, Giám đốc Chiến lược Kinh doanh, Quỹ đầu tư Mạo hiểm IDG Ventures Việt Nam

    Trong một thời gian ngắn sau khi xuất hiện ở Mỹ, Groupon đã nhanh chóng thành công lớn và nhanh chóng được sao chép ở nhiều thị trường khác. Ở Trung Quốc có hơn 100 công ty hoạt động theo mô hình này, ở Việt Nam tính đến nay cũng có khoảng 30 công ty hoạt động tương tự. Giới CNTT là thành phần dẫn dắt sự lan rộng của mô hình này ở Việt Nam. Hàng hóa dịch vụ tham gia các chương trình rất đa dạng, có thể là một bữa ăn ở nhà hàng đến dịch vụ spa, có khi là máy nghe nhạc số hay thậm chí là một căn hộ dự án.

    Mua theo nhóm có lợi cho tất cả các bên tham gia, với các cơ sở cung cấp dịch vụ, hàng hóa, hình thức này giúp quảng bá doanh nghiệp của họ với chi phí thấp (đôi khi chỉ là chi phí vài bức ảnh và vài dòng quảng cáo) tới đúng đối tượng khách hàng hơn hình thức quảng cáo thông thường; ngoài việc giúp khai thác công suất thừa của đội ngũ, doanh nghiệp còn có thể tự tổ chức những đợt mua theo nhóm cho chính họ. Đối với khách hàng, họ được tiếp cận với vài chục đến vài trăm loại hàng hóa dịch vụ khác nhau có giá thấp hơn nhiều giá bán thông thường, có lúc lên đến 80%.

    Hưởng lợi nhiều nhất từ mô hình này có lẽ chính là toàn xã hội. Từ sự tham gia của gần 30 doanh nghiệp này, có một số lượng đáng kể công ăn việc làm được tạo ra ở doanh nghiệp theo mô hình này, ở các công ty tham gia cung cấp dịch vụ hàng hóa trực tiếp và các nhà cung cấp đầu vào. Hơn nữa, lưu thông hàng hóa và tiền tệ vận hành đều đặn cũng có ích cho xã hội. Một lợi ích gián tiếp khác và không nhỏ cho xã hội là nhận thức về thương mại điện tử được lan truyền một cách tự nhiên nhất: lợi ích kinh tế.

    Với doanh nghiệp Việt Nam, thương mại điện tử là một khái niệm không xa lạ nhưng chưa bao giờ sự tham gia chung của họ lại rõ ràng như lúc này vì họ cập nhật được thông tin doanh số, được nghe phản hồi của khách hàng về những gì được và chưa được, đó là cơ sở để họ hoàn thiện dịch vụ của mình. Đối với khách hàng, việc mua trực tiếp hay được ai đó mua cho một sản phẩm hay dịch vụ thông qua mô hình này sẽ đem lại cảm giác thân thiện với thương mại điện tử vốn lâu nay họ có thể biết đến nhưng vẫn còn thăm dò và dè chừng. Từ điều này dẫn tôi đến hai dự đoán: một - trong thời ngắn sắp tới, quảng cáo trực tuyến sẽ phát triển nhanh hơn so với những năm trước đây, và hai – thương mại điện tử sẽ có thêm nhiều giao dịch, trước mắt với hình thức thanh toán COD (giao hàng-nhận tiền) và dần dần sẽ là thông qua các loại thẻ tín dụng.

     

    ID: A1102_22