• Thứ Sáu, 01/04/2011 10:08 (GMT+7)

    Sách điện tử và tương lai báo in?

    Tân Khoa
    Trước thềm lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (24/3/1981 – 24/3/2011), Nhà Xuất bản (NXB) Trẻ tại TP.HCM đã gây bất ngờ với công chúng và bạn đọc khi công bố chương trình xuất bản sách điện tử (e-book) với sự phối hợp của các đối tác CNTT.
     

    Đây được xem là một bước ngoặt mới của thị trường e-book tại Việt Nam vốn đã có thời gian tồn tại gần 10 năm. Trên thế giới, nhiều tác phẩm nổi tiếng khi xuất bản, song song với ấn bản giấy còn có cả ấn bản điện tử.

    Tại Việt Nam, nhiều tác phẩm văn học xuất hiện đầu tiên dưới dạng e-book, sau khi nhận được phản hồi tích cực của bạn đọc, được các NXB săn đón mới xuất hiện dưới dạng sách giấy. Tuy nhiên, e-book ở Việt Nam vẫn mang tính tự phát và bị xem như một phương tiện vi phạm bản quyền, không khác sách lậu. Trong bối cảnh đó, việc NXB Trẻ hợp tác với các đối tác CNTT để khai thác e-book được xem là một sự khởi sắc cho thị trường e-book trong nước.

    Ngay trong buổi họp báo công bố sự kiện này, ông Nguyễn Minh Nhựt, Giám đốc NXB Trẻ cho biết: Đối với một NXB, bản thảo chính là nguồn sống quan trọng nhất. Tuy nhiên, nhiều bản thảo tác phẩm đã không thể thành sách do vướng phải những trở ngại về vốn. Với kênh xuất bản e-book, các bản thảo sẽ có cơ hội đến tay bạn đọc sớm và nhiều hơn. Không chỉ thuận lợi cho tác phẩm mới, việc NXB Trẻ khai thác e-book còn hỗ trợ cho cả những tác phẩm đã thành danh.

    Ưu điểm dễ thấy nhất của e-book là tính tiện dụng cho phát hành, xuất bản và sử dụng. Tuy nhiên, đây là một hình thức kinh doanh mạo hiểm. Nhiều ý kiến cho rằng, ngay cả sách được in qua nhà in, bán tại các hiệu sách rõ ràng và cụ thể mà còn tràn ngập sách lậu thì e-book khó lòng tránh khỏi bị làm lậu.

    Về chuyện này, ông Nguyễn Minh Nhựt nêu giải pháp: “Chúng tôi chống sách lậu bằng cạnh tranh. NXB Trẻ sẽ bán mỗi bản e-book với giá cực rẻ, chỉ 5.000 đến 10.000 đồng/bản, thậm chí bán 1.000 đồng/bản. Với mức giá đó, sẽ chẳng có ai quan tâm đến e-book lậu nữa”(1).

    Cùng với hoạt động xuất bản, phải nói đến báo chí và phát thanh - truyền hình. Cuối tháng 1/2011, đài BBC của nước Anh đã chính thức thông báo sẽ chấm dứt chương trình phát thanh tiếng Việt kể từ ngày 26/3/2011.

    Đây là điểm đích của một lộ trình mà BBC đã thực hiện cùng với việc giảm dần thời lượng phát thanh tiếng Việt trong những năm qua từ 3 buổi/ngày xuống 1 buổi/ngày… và giờ đã chấm dứt hoàn toàn. Cùng với chương trình phát thanh tiếng Việt, chương trình phát thanh bằng 12 ngôn ngữ khác của BBC cũng bị đóng cửa.

     

    BBC chấm dứt phát thanh vì hình thức thông tin này kém hiệu quả khi Internet phổ biến và số lượng bạn nghe đài chăm chú dõi theo BBC trên làn sóng điện vào những khung giờ quy định ngày càng ít đi. Nhưng qua 10 năm hoạt động, trang web của BBC ngày càng có lượng truy cập đông và có ưu điểm là tương tác được với bạn đọc.

    Trang web của BBC không chỉ cung cấp thông tin bằng chữ mà còn có cả hình ảnh, âm thanh, video... Độc giả có thể nghe, xem bất cứ lúc nào không phụ thuộc vào các khung giờ cố định như hình thức phát thanh qua làn sóng điện(2).

    Việt Nam có lẽ cũng không nằm ngoài xu thế chung của ngành báo chí - xuất bản thế giới. Đã có những dự báo rằng chỉ trong vòng 7 năm nữa, báo in sẽ khó lòng tồn tại khi các thiết bị di động có màn hình đủ lớn như iPad phổ biến và người ta có thể đọc sách, báo trên các thiết bị này như cầm một quyển sách hay tờ báo.

    Đầu tháng 3/2011, Hội Nhà Báo Việt Nam và Hội đồng Anh (British Council) đã tổ chức hội thảo “Xu hướng phát triển của báo in tại Anh Quốc và toàn cầu: Tương lai của báo in?” tại Hà Nội, với sự tham dự của lãnh đạo nhiều cơ quan báo chí Việt Nam. GS George Brock, nguyên Hiệu trưởng Trường Báo chí thuộc ĐH City cho biết: Những năm gần đây, báo chí có nhiều sự đổi mới để hạn chế tốc độ giảm lượng phát hành của mình như thay đổi định dạng và tăng cường các ấn phẩm cuối tuần, tận dụng sự tiến bộ công nghệ để đa dạng hóa sản phẩm hướng tới các độc giả trẻ, khắc phục những khó khăn do sức ép của báo mạng, truyền hình… Lãnh đạo các cơ quan báo chí Việt Nam cũng thảo luận những vấn đề liên quan nhằm học tập kinh nghiệm làm báo hiện đại của Anh Quốc(3).

    Trước thực tế nói trên, một dấu hỏi lớn không chỉ tại Việt Nam là, tương lai của ngành xuất bản và báo chí sẽ đi về đâu khi công nghệ truyền thông đa phương tiện thắng thế và trở nên phổ biến? Và khi đó, lộ trình, định hướng của ngành báo chí và xuất bản Việt Nam từ phía cơ quan quản lý nhà nước cũng như tổ chức nghề nghiệp của ngành này sẽ là thế nào?.

     

    Cửa hàng tạp chí Thế Giới Vi Tính điện tử

    Thế Giới Vi Tính hiện đã có Tạp chí điện tử hay e-magazine, e-paper. Đây là phiên bản điện tử của các ấn phẩm in của Tạp chí Thế Giới Vi Tính – PC World Việt Nam với cùng nội dung và hình thức trình bày. Bạn đọc có thể xem các phiên bản điện tử này tại địa chỉ epaper.pcworld.com.vn, từ bất kỳ máy tính cá nhân nào kết nối Internet. Tạp chí điện tử mới hiện có bán trên Gian hàng điện tử (eshop.pcworld.com.vn).

    Hiện tại, bản e-magazine được phát hành sau tạp chí in trong thời gian từ 1 đến 3 ngày (nút đặt mua tạp chí điện tử chỉ xuất hiện khi đã có bản e-magazine được bán). Trong tương lai, các bản e-magazine sẽ được phát hành đồng thời với bản in.

    Một tiện ích dành cho thành viên của website Thế Giới Vi Tính Online (http://www.pcworld.com.vn) là “Dịch vụ tạp chí điện tử” được tích hợp với thông tin tài khoản, lưu giữ danh mục tạp chí đã đặt mua, giúp bạn đọc truy cập tiện lợi (http://www.pcworld.com.vn/member-epapers.aspx).

    Dự kiến vào tháng 4/2011, dịch vụ Tạp chí điện tử sẽ có thêm phương thức thanh toán qua tin nhắn SMS, ngoài các phương thức tiền mặt, chuyển khoản và ví điện tử hiện có. Thanh toán tiện lợi, giá cả hợp lý, truy cập dễ dàng mọi lúc mọi nơi, e-magazine là một lựa chọn mới cho bạn đọc.

     

    ID: B1104_5