• Thứ Bảy, 25/06/2011 09:31 (GMT+7)

    Thông tư 46/2010/TT-BCT: Tăng nhận thức, không nặng chế tài

    Vũ Nga - Đại Nguyên
    Nhằm giải đáp những thắc mắc của doanh nghiệp về Thông tư 46/2010/TT-BCT, TGVT B đã có cuộc trao đổi với ông Dương Hồng Minh, Cục phó Cục Thương mại điện tử và CNTT, Bộ Công Thương.

    TGVT B: Thưa ông, hành lang pháp lý cho các hoạt động thương mại điện tử (TMĐT) đã khá đầy đủ (từ Luật Giao dịch điện tử, Nghị định Chữ ký số, Thông tư về cung cấp thông tin và giao kết hợp đồng trên website TMĐT... ), vậy ý nghĩa của Thông tư 46 về hoạt động của các website TMĐT là gì?

    Ông Dương Hồng Minh: Trong thời gian vừa qua, TMĐT tại Việt Nam đã phát triển khá nhanh chóng. Môi trường luật pháp về TMĐT đang dần được hoàn thiện, thanh toán điện tử cũng đã có sự phát triển khá nhanh từ năm 2007 đến nay. Phương thức mua bán trực tuyến thông qua các trang thông tin điện tử trên Internet đang có dấu hiệu phát triển mạnh.

    Tuy nhiên, do đặc thù là mua bán qua Internet, người mua và người bán không gặp mặt trực tiếp mà giao dịch qua không gian ảo, nên có thể phát sinh nhiều vấn đề như bán hàng không đúng quy cách, phẩm chất, lừa đảo, cạnh tranh không lành mạnh… Bên cạnh đó cũng có thể xảy ra hiện tượng trốn thuế đối với các DN này.

    Vì vậy, việc ban hành một văn bản quản lý hoạt động của các website TMĐT bán hàng hoá và dịch vụ là nhu cầu bức thiết xuất phát từ thực tế kinh doanh tại Việt Nam hiện nay. Văn bản này sẽ giúp Nhà nước quản lý tốt hơn hoạt động mua bán qua các website TMĐT, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho DN, đồng thời tạo niềm tin cho người tiêu dùng Việt Nam khi tham gia mua bán trên mạng.

    Thông tư 46/2010/TT-BCT có áp dụng với tất cả các website TMĐT cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng Việt Nam không, thưa ông?

    Thông tư này quy định quản lý nhà nước đối với hoạt động của các website TMĐT do thương nhân, tổ chức trên lãnh thổ Việt Nam thiết lập để bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. Tuy nhiên, việc kinh doanh hàng hóa, dịch vụ hạn chế kinh doanh hoặc hàng hóa, dịch vụ kinh doanh có điều kiện trên website TMĐT sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định pháp luật chuyên ngành liên quan tới hàng hóa, dịch vụ đó.

    Ngày 31/12/2010, Bộ CôngThương đã ban hành Thông tư 46 quy định về việc quản lý hoạt động của các website thương mại điện tử (TMĐT) bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. Thông tư có hiệu lực từ 1/6/2011.

    Ông có thể cho biết những điểm nổi bật của Thông tư mà DN cần đặc biệt lưu ý?

    Chủ các website TMĐT được thiết lập để bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ phải là thương nhân đã đăng ký kinh doanh hoặc tổ chức thành lập theo quy định của pháp luật. Riêng, đối với các website cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử, do tính chất đặc thù và tác động xã hội rộng lớn của phương thức kinh doanh này, Thông tư 46 quy định các tổ chức, DN cung cấp dịch vụ này phải đăng ký với Bộ Công Thương. Việc đăng ký được thực hiện hoàn toàn trực tuyến; Cục TMĐT và Công nghệ thông tin thuộc Bộ Công Thương sẽ là đơn vị chịu trách nhiệm xử lý hồ sơ và xác nhận đăng ký sàn giao dịch TMĐT.

    Thời hạn thực thi thông tư và thực tế đăng ký của các website TMĐT hiện nay như thế nào, thưa ông?

    Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/6/2011. Những website TMĐT được thành lập và đi vào hoạt động trước ngày Thông tư có hiệu lực sẽ có 90 ngày để tiến hành đăng ký. Như vậy, đến ngày 1/9/2011, những sàn giao dịch TMĐT đang hoạt động sẽ phải hoàn tất đăng ký theo quy định. Còn những sàn giao dịch TMĐT được thành lập sau thời điểm hiệu lực của Thông tư sẽ phải tiến hành đăng ký ngay khi đi vào hoạt động.

    Việc triển khai Thông tư sẽ được tổ chức ra sao, thưa ông?

    Cục TMĐT và CNTT đang tiến hành xây dựng và chạy thử nghiệm “Hệ thống đăng ký sàn giao dịch TMĐT”. Hệ thống này dự kiến sẽ được triển khai thí điểm trong tháng 5/2011 và chính thức hoạt động từ 1/6/2011. Từ nay đến cuối tháng 5, Cục này sẽ tổ chức phổ biến, hướng dẫn Thông tư 46/2010/TT-BCT tới các sở công thương và chủ các sàn giao dịch TMĐT đang hoạt động - đa phần là DN trên địa bàn ba thành phố lớn Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM.

    Vậy thời điểm kiểm tra, giám sát việc thực thi Thông tư 46 và các hình thức chế tài đối với DN vi phạm quy định sẽ như thế nào?

    Kể từ thời điểm Thông tư 46 có hiệu lực (1/6/2011), chủ những sàn giao dịch TMĐT đang hoạt động sẽ có 3 tháng để tiến hành đăng ký với Bộ Công Thương. 3 tháng này cũng là “bước đệm” cho công tác tổ chức thực thi; trong giai đoạn này chúng tôi sẽ tăng cường nhắc nhở, đôn đốc DN chấp hành quy định của Thông tư. Trọng tâm của việc triển khai Thông tư trong thời gian tới sẽ là công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục; chưa đặt nặng biện pháp xử phạt hoặc chế tài.

    Việc chấp hành các quy định của Thông tư không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi thiết thực của các DN TMĐT. Việc đăng ký hoạt động chính thức với cơ quan quản lý nhà nước sẽ góp phần nâng cao uy tín của sàn giao dịch TMĐT, đảm bảo niềm tin cho các đối tượng tham gia kinh doanh trên sàn giao dịch cũng như đối tác của DN.

    Ông Nguyễn Hùng Mạnh, cán bộ Phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương Lào Cai.

    Mong thúc đẩy Thương mại điện tử

    Sở Công Thương Lào Cai đã nhận được Thông tư 46/2010/TT-BCT ban hành ngày 31/12/2010 vào tháng 1/2011. Thông tư trên đã quy định cụ thể các vấn đề liên quan tới công tác quản lý website TMĐT bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ nên không nhất thiết phải có văn bản hướng dẫn nào khác của Bộ Công Thương.

    Ở Lào Cai hiện chưa có trang website TMĐT bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ nào được thành lập và hoạt động. Tuy nhiên, đây là hình thức kinh doanh tiên tiến và sẽ nhanh chóng trở thành phổ biến trong tương lai nên vừa qua Sở Công Thương Lào Cai đã trình UBND tỉnh và đã được phê duyệt “Kế hoạch phát triển TMĐT giai đoạn 2011 – 2015”. Đây là kế hoạch phát triển nhằm nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước và hỗ trợ doanh nghiệp tích cực tham gia vào hoạt động TMĐT.

    Hiện nay Sở Công Thương Lào Cai đã xây dựng kế hoạch triển khai cho năm 2011 và hy vọng đây là giải pháp tích cực đẩy mạnh hoạt động thương TMĐT trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong thời gian tới.
     

    Để tăng cường công tác quản lý hoạt động các trang website TMĐT trong thời gian tới, Bộ Công Thương cần mở các lớp đào tạo nâng cao trình độ cho các công chức và hỗ trợ cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý của các địa phương.  

    Góc nhìn doanh nghiệp

    Bà Dương Ngọc Bích Nga, Giám đốc Công ty Việt Song Hành:

    Cần chế tài cụ thể để hạn chế tranh chấp

    Nếu cho rằng việc quản lý nhà nước đối với các hoạt động TMĐT là “nhằm tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, có trật tự và đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia” – thì Thông tư 46 chưa thể hiện trọn vẹn việc đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia. Chúng ta chưa có một nội dung chế tài cụ thể do cơ quan chủ quản cấp phép hoạt động TMĐT đề ra nhằm hạn chế các tranh chấp xảy ra trong giao dịch TMĐT.

    Các “sàn giao dịch” cần tạo ra các tiêu chí cho phù hợp để đảm bảo hoạt động chung của sàn theo đúng pháp luật và góp phần thúc đẩy TMĐT Việt Nam phát triển mạnh. Quy định chế tài được cụ thể hóa (thành luật) và được đưa vào các hợp đồng giao dịch TMĐT sẽ là cơ sở chuẩn mực để các bên tham gia hiểu rõ về quyền lợi, trách nhiệm và những rủi ro ngoài ý muốn.. Có như thế thì việc giải quyết các tranh chấp trên sàn giao dịch TMĐT sẽ nhanh chóng và công bằng hơn.

    Chẳng hạn, cần phải làm sao cho “người bán” không bị gây khó khăn một cách phi lý từ người mua; hoặc người mua không bị lừa bởi mua nhầm sản phẩm quảng cáo sai sự thật hoặc các chương trình khuyến mại, giảm giá… lập lờ gây ngộ nhận cho người mua.

    Ngoài ra, việc quản lý nhà nước đối với các hoạt động TMĐT áp dụng từ ngày 1/6/2011 sẽ hiệu quả hơn nếu Bộ Công Thương trao quyền cho các tổ chức trực thuộc tại địa phương thực hiện. Thời gian chờ đợi cấp phép và các tiến trình tư vấn, giải đáp thắc mắc cho các thương nhân, tổ chức sẽ ngắn hơn và giảm tải nhiều hơn khi mọi thứ thay vì tập trung về một đầu mối Bộ Công Thương.

    Dự kiến trong năm 2011, Việt Song Hành sẽ phát triển “sàn giao dịch TMĐT” cho các DN cộng đồng tại website www.vietsonghanh.vn. Chúng tôi sẽ từng bước áp dụng các quy định của Bộ Công Thương đối với hoạt động TMĐT. Tuy nhiên, chúng tôi cần nhất là cơ sở pháp lý chuẩn hoá cho nội dung “chế tài đối với các giao dịch TMĐT” có thể đưa vào các hợp đồng giao dịch.

    Ông Nguyễn Hòa Bình, Tổng Giám đốc Công ty PeaceSoft (chodientu.vn):

    Doanh nghiệp đủ thời gian chuẩn bị 

    Trên mạng hiện có nhiều website thực hiện mua bán “trôi nổi” không được kiểm soát và quản lý (không đăng ký với cơ quan có thẩm quyền). Nhiều hoạt động, giao dịch không lành mạnh, thậm chí lừa đảo đã diễn ra nhưng chưa được xử lý. Những tranh chấp trên sàn giao dịch TMĐT cũng chưa có hướng xử lý triệt để mà chủ yếu xử lý theo cách tự phát. Do đó, việc quản lý hoạt động các website TMĐT, phân loại, kiểm định các website TMĐT là cần thiết, kịp thời. Chúng tôi cho rằng nội dung của Thông tư 46 là xác đáng, cần thiết để làm trong sạch, lành mạnh hoá môi trường TMĐT trong nước và vì quyền lợi người tiêu dùng.

    Đối với chodientu.vn, do đã thực hiện nhiều nội dung trong Thông tư này nên chúng tôi không gặp trở ngại hay khó khăn về thời gian cũng như kế hoạch hành động, chiến lược kinh doanh. Với các DN khác, nếu Thông tư 46 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6/2011 thì các DN hoàn toàn có đủ thời gian để chuẩn bị.
    Đối với kế hoạch kinh doanh, tùy thuộc vào quy mô, loại hình hoạt động của DN nhưng chúng tôi tin việc thực hiện theo nội dung của Thông tư 46 sẽ không bị ảnh hưởng nhiều. Ngoài ra, người tiêu dùng cũng ngày càng “thông minh” và am hiểu hơn về TMĐT, chính họ sẽ lựa chọn sàn TMĐT an toàn nhất, có lợi nhất. Do đó, các DN cũng phải thay đổi cho phù hợp với bối cảnh chung toàn cục.

    ID: B1104_42