• Thứ Ba, 15/11/2011 08:58 (GMT+7)

    Văn hóa doanh nghiệp: Theo chuẩn nào?

    Thùy Ân
    Văn hóa doanh nghiệp được đề cập đến nhiều, nhưng chưa có một bộ tiêu chuẩn rõ ràng…

    Không truyền từ đời này sang đời khác

    Vào Google gõ cụm từ "Văn hóa doanh nghiệp"(VHDN), bạn sẽ nhận được kết quả là 37 triệu trang web liên quan. Đa số những trang web này chỉ mô tả hoặc giải thích chứ ít có một bộ tiêu chuẩn rõ ràng cho VHDN. Vậy cần làm gì để có bộ tiêu chuẩn cho VHDN? 

     

    Tiến sĩ Trịnh Quốc Trị, Chủ tịch Công ty Vita Share, chuyên tư vấn về lĩnh vực quản trị và VHDN cho biết, VHDN không được truyền từ đời này sang đời khác, mà là sự chia sẻ của những người trong công ty. Mỗi một hành động của cá nhân trong công ty đều có ảnh hưởng ít nhiều đến văn hóa của doanh nghiệp đó.

    Theo ông Trị, trong quan hệ đối tác, ngoài việc quan tâm đến lợi nhuận, DN còn quan tâm và đánh giá đối tác qua VHDN. Để xây dựng một nền tảng VH vững mạnh, chúng ta cần phải xây dựng một hành vi tổ chức chuẩn mực. Mọi người đồng lòng vì một mục tiêu chung của DN.

    Ông Trị ví von: "Chúng ta cùng ngồi trên một con thuyền và đi trên cùng một dòng sông, năm người chèo hướng này, năm người chèo hướng kia, cuối cùng con thuyền chỉ xoay vòng tròn. Nếu tất cả cùng lái về một hướng thì con thuyền sẽ đi nhanh. Điều mấu cốt chính là tầm nhìn và sự đồng lòng trong tập thể".

    Ông Trị chia sẻ thêm, theo nhiều nghiên cứu tại Mỹ về VHDN, hầu hết các công ty thành công đều duy trì, gìn giữ VHDN của riêng mình. Có 4 kiểu VHDN gồm: Văn hóa sáng tạo với những đặc tính nổi bật là năng động, tự chủ. Kiểu gia đình với sự thân thiện, chia sẻ, yêu thương; kiểu thị trường với đặc tính chú trọng kết quả, chiến thắng, cạnh tranh. Kiểu thứ bậc với tính nghiêm túc, tôn ti trật tự, lề lối cụ thể…

    Giống như con người (mỗi người một vẻ), mỗi DN có đặc tính riêng và có thể thay đổi theo giai đoạn. Đặc biệt, mỗi nền VH khác nhau có thể đưa ra một hệ thống VHDN khác nhau. Như vậy, VHDN chính là sự chia sẻ những giá trị của các thành viên trong DN, là các giá trị cốt lõi và dựa trên giá trị đó, DN xác định tầm nhìn, sứ mệnh, phương thức hoạt động phù hợp.

    Luôn thay đổi…

    VHDN có vị trí và vai trò quan trọng trong DN, ở thời kỳ mới thành lập cũng như đã phát triển vững mạnh. Trong quá trình phát triển, mỗi DN đều nỗ lực xây dựng một hệ thống quan điểm giá trị để nhân viên chấp nhận, tạo ra sự hài hòa trong nội bộ DN. Một không khí VH tích cực để phát huy thế mạnh VH của tập thể, tăng cường nội lực và sức mạnh của DN.

    "Bộ công cụ cấu thành VHDN là: Phong cách của người lãnh đạo, tác phong làm việc của nhân viên, chất keo gắn kết, chiến lược tập trung và tiêu chí thành công của DN…"
    TS Trịnh Quốc Trị
    Do vậy, VHDN là tài sản vô hình của mỗi DN. Tuy nhiên, VHDN luôn thay đổi do tác động của môi trường. DN càng nhỏ thì sự thay đổi càng diễn ra nhanh chóng. 

    Bộ công cụ cấu thành VHDN là: Phong cách của người lãnh đạo, tác phong làm việc của nhân viên, chất keo gắn kết, chiến lược tập trung của DN và cuối cùng là tiêu chí thành công của DN. Khi một trong 6 yếu tố cấu thành này thay đổi thì VHDN sẽ tự thay đổi theo. VHDN không có điểm đầu và điểm kết mà là quá trình xây dựng để định hình nên nền tảng của chính mình.

    Ảnh hưởng đến tập thể
     
    VHDN tác động rất lớn đến tâm lý nhân viên. Sự tác động tâm lý đó ảnh hưởng đến hiệu suất của một tập thể.

    Bà Phạm Thị Hoa Lài, Giám đốc Plan A Communication chia sẻ về sự thay đổi của VHDN: "Tôi nhớ mãi quãng thời gian bắt đầu đi làm, lúc này mọi người ai cũng đầy tâm huyết, nỗ lực hết mình vì công ty. Do mới thành lập, công ty còn gặp khó, làm 6 tháng vẫn chưa được lãnh lương nhưng mọi người đều vui vẻ, chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau… Nhưng đến khi công ty phát triển, mọi thứ thay đổi. Mọi người không còn tình cảm như xưa, luôn tị nạnh, tranh giành quyền lợi của nhau, thậm chí có người phải ra đi. Khi đó, chúng tôi không hiểu VHDN mà chỉ đổ cho lòng người thay đổi. Sau này chúng tôi mới dần hiểu và nhận thấy đó là ảnh hưởng thay đổi của VHDN".

    VHDN chính là sự chia sẻ những giá trị của các thành viên trong DN, là các giá trị cốt lõi và dựa trên giá trị đó, DN xác định tầm nhìn, sứ mệnh, phương thức hoạt động phù hợp
     

    Bà Võ Thị Thanh Bình, Giám đốc Trường Tiếng Việt Sài Gòn (VLS) chia sẻ thêm, với bề dày phát triển 17 năm, VLS trải qua khá nhiều sóng gió nhưng vẫn luôn lựa chọn tình cảm là chất kết dính các nhân viên trong VLS lại với nhau.

    Giải bóng bàn CSC Việt Nam mở rộng đã tạo thêm nét văn hóa DN CNTT.

    Giai đoạn đầu, trường hoạt động ổn định nhưng đến năm 2007 – 2008, xảy ra sự xung đột về quyền lợi tưởng như không thể giải quyết được. Đến năm 2009, bà Bình tìm hiểu về VHDN và bắt tay vào quản trị nó, từng bước đi vào hoạt động ổn định và phát triển thành công.

    Bên cạnh việc hiểu và áp dụng đúng, quản trị VH cần có sự tương tác giữa VH hiện tại với VHDN mong muốn, đồng thời phải xác định yếu tố cần thay đổi và có chiến lược thực thi việc thay đổi. 
     
    Theo bà Trương Ngọc Phụng, đại diện Mekong Capital, tổ chức chính là mạng lưới của những cuộc đối thoại. Có những cuộc đối thoại tăng thêm sức mạnh nhưng cũng có những cuộc đối thoại làm mất đi sức mạnh, chia rẽ nội bộ. Xây dựng VH là điều chỉnh hành vi của một nhóm người, biết giảm và tăng cái gì.

    "Khi muốn thay đổi VHDN phải xác định rõ mục tiêu định hướng, và phải trả lời được câu hỏi: Tại sao thay đổi? Thay đổi VH sẽ giúp gì cho DN? Nhưng quan trọng hơn là phải truyền được khí thế trong thay đổi chứ không nên áp đặt việc thay đổi với nhân viên", bà Phụng nói.

    Thay đổi văn hóa trong doanh nghiệp CNTT?

    Tiến sĩ Trịnh Quốc Trị cho rằng DN hiện nay ngoài việc chịu sức ép thị trường, sức ép cải thiện chất lượng dịch vụ còn phải giảm chi phí trong giai đoạn khó khăn. Các DN CNTT cần phải quan tâm nhiều đến VHDN của mình để quyết định cách thức cải thiện chất lượng dịch vụ trong một môi trường kinh doanh. Bên cạnh việc tiết kiệm chi phí đối với cơ sở hạ tầng hiện có, DN cần tăng cường các ứng dụng CNTT thiết thực cho mục đích kinh doanh, hoàn thiện hoạt động. Việc chuyển đổi từ tập trung duy trì cơ sở hạ tầng sang tập trung vào các cách thức vận hành CNTT để đem lại dịch vụ tốt hơn cho khách hàng là một bước tiếp cận vững chắc. 

    Nhận diện sự khác biệt

    Ông Lê Hải Bình, Giám đốc Công ty cổ phần Mắt Bão, chia sẻ: Ở các công ty Nhật, chủ DN và nhân viên thường được phân biệt qua cách ăn mặc, hoặc có xách cặp hay không. Ngược lại, những ông chủ người Mỹ ăn mặc tương đối bình dị, thích tạo môi trường làm việc thân thiện, thoải mái, quan tâm tới cảm xúc của nhân viên. Họ quan niệm, nếu nhân viên được làm việc trong văn phòng đẹp, đầy đủ tiện nghi, thoải mái và tâm lý trong giao tiếp sẽ giúp họ làm việc hiệu quả hơn.

    Nhìn chung, VHDN của Việt Nam rất khác biệt. Chủ DN thường quan tâm đến tình cảm của cộng sự, nhân viên qua các chuyến đi du lịch hàng năm hay thăm hỏi, tặng quà vào các dịp lễ, tết, những ngày đặc biệt…Ở Mỹ hay nhiều nước khác, sếp và nhân viên ít khi cùng tổ chức dã ngoại với nhau! Vì họ rất quý trọng thời gian. Nếu nhân viên làm tốt, chủ sẽ chi tiền thưởng thẳng vào tài khoản của nhân viên đó.

    Thiên Hương

     

    ID: B1109_61