• Thứ Bảy, 05/11/2011 10:31 (GMT+7)

    Đào tạo tại doanh nghiệp: Nguyên lý Zero

    Lê Ngọc Thạch
    "Biến mất" có thể là xu hướng ít đi, bé đi, tiệm cận đến Zero hoặc chuyển sang một hình thái khác. Là người chịu trách nhiệm công tác đào tạo tại doanh nghiệp (DN) nhưng tôi cho rằng bộ phận đào tạo là một bộ phận thừa trong một tổ chức, DN.

    Để không phải đào tạo bổ sung

    Thực tế hiện nay, doanh nghiệp (DN) có nhu cầu bổ sung nhân sự CNTT thường tuyển dụng các cử nhân tin học, kỹ sư máy tính, lập trình viên đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng, trung tâm đào tạo (gọi chung là đơn vị đào tạo) rồi phải đào tạo bổ sung (các kỹ năng, kỹ thuật, kỹ xảo). 

     

    DN phải xây dựng bộ phận đào tạo, phát triển nguồn nhân lực để phục vụ cho mục tiêu kinh doanh. Ở góc độ kinh doanh, điều này gây lãng phí, giảm hiệu quả. DN phải tốn thêm chi phí tổ chức và duy trì bộ phận đào tạo để hoàn thiện nhân lực của mình sau khi tuyển dụng. Các sinh viên phải mất thêm thời gian đào tạo bổ sung kiến thức, mà lẽ ra sau khi tốt nghiệp, họ phải được đảm bảo về kiến thức và năng lực làm việc ngay. Có cách nào để nhu cầu về nguồn nhân lực của DN vẫn được đáp ứng, đồng thời các hoạt động đào tạo ban đầu dần "biến mất"?

    Giả sử áp dụng theo nguyên lý "biến mất", DN không phải đào tạo bổ sung nhưng vẫn có nguồn nhân lực đảm bảo số lượng và chất lượng khi cần thì sẽ việc đạt mục tiêu kinh doanh sẽ thuận lợi hơn. Để có sự "biến mất" này thì DN phải làm những gì?

    Nhà trường – doanh nghiệp hợp tác sâu

    Theo nguyên lý tiến đến Zero này, hoạt động đào tạo nội bộ tại DN sẽ được chuyển giao cho đơn vị đào tạo. Sinh viên sẽ được đơn vị đào tạo trang bị đầy đủ các kỹ năng cần thiết cho công việc của một kỹ sư CNTT.

    Để thực hiện được điều này, các hiệp hội ngành nghề và các DN cần phối hợp với đơn vị đào tạo hợp tác biên soạn chương trình và tổ chức đào tạo. Đối với các kỹ năng làm việc đặc thù của từng ngành nghề thì DN có thể liên kết với nhau để hỗ trợ đơn vị đào tạo bổ sung, nâng cấp chương trình đào tạo. DN có thể chuyển giao các kỹ năng đặc thù cho đơn vị đào tạo để triển khai đào tạo cho sinh viên. 

    Tùy theo nhu cầu DN, chương trình đào tạo bổ sung sẽ rất khác nhau. Chẳng hạn, tại DN xuất khẩu phần mềm, sinh viên được tuyển dụng vào công ty thông thường phải trải qua các khóa đào tạo ban đầu để bổ sung chuyên môn: Kỹ năng lập trình; Qui tắc, kỷ luật lập trình (tư duy lập trình, thói quen tốt, hiểu và tuân thủ luật sở hữu trí tuệ...); Tổ chức các "trận đánh giả" (làm phần mềm mẫu)...

    “Nếu bổ sung các kỹ năng kỹ thuật, kỹ năng mềm, kinh nghiệm mà DN cần vào trong chương trình đào tạo thì ngay khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc ngay”
    Thông thường, thời gian đào tạo này mất từ 2 đến 3 tháng, xoay quanh một số nhóm: bổ sung kỹ năng kỹ thuật, kỹ năng mềm, kinh nghiệm thực tế. Vậy nếu chúng ta đan xen, lồng ghép các yêu cầu bổ sung này vào ngay trong các môn học hiện nay của sinh viên thì khi tốt nghiệp, sinh viên đã có các kỹ năng cơ bản mà DN cần để bắt tay vào việc ngay. Có thể nói hầu hết các DN làm phần mềm tại TP.HCM khi nhận sinh viên tốt nghiệp ngành CNTT đều yêu cầu tham gia chương trình đào tạo bổ sung dưới nhiều hình thức khác nhau. Và tất nhiên, tốn kém chi phí, nhân lực không phải là nhỏ.

    Hiện nay, một số khoa CNTT của vài trường đại học tại TP.HCM đang hợp tác với các công ty để cử sinh viên năm cuối vào DN thực tập; mời chuyên gia từ DN vào thực hiện các buổi thuyết trình, chia sẻ kinh nghiệm... Xu hướng này đang ngày càng lan rộng ra các trường đại học khác. Tuy nhiên hình thức hợp tác này chỉ là bề nổi, giải quyết vấn đề tạm thời. Để có bước đột phá thì đơn vị đào tạo và DN phải có hình thức hợp tác sâu hơn. Xin đơn cử một số vấn đề cần đơn vị đào tạo thực hiện:

    Trước tiên là đưa các tiêu chí đánh giá kỹ năng, hiệu quả công việc của DN vào tiêu chí đánh giá cho sinh viên ngay trong môn học. Đặc biệt là các môn làm đồ án, thực tập công nghiệp, đề tài cuối khóa. Thứ hai, hình thành các thói quen tốt, tư duy lập trình chuyên nghiệp... cho sinh viên ngay trong các môn học. Thứ ba, áp dụng các quy trình công nghiệp vào đồ án môn học, đề tài của sinh viên. Hình thức tổ chức càng giống một qui trình sản xuất thực tế càng tốt, tạo điều kiện để sinh viên tham gia "đánh trận giả" ngay trong nhà trường.

    Thông thường, mỗi DN phần mềm tự xây dựng riêng những chương trình đào tạo bổ sung. Điều này có thể đáp ứng được các nhu cầu nhân lực đặc biệt của công ty. Tuy nhiên chắc chắn chi phí cho các hoạt động này sẽ không nhỏ. Nếu có sự liên kết, hợp tác giữa các DN để hỗ trợ cho các đơn vị đào tạo thì sẽ cắt giảm nhiều chi phí. Có thể cần một hiệp hội trung gian như hội tin học để làm cầu nối cho DN.

    BBT: Từ góc nhìn của một chuyên gia phát triển nguồn nhân lực CNTT

    ông Lê Ngọc Thạch, Trưởng phòng Đào tạo Kỹ thuật Công ty Phần mềm FPT, cho rằng: "Trong đào tạo, các công việc được triển khai đều ít nhiều hướng tới một hoặc nhiều mục tiêu cụ thể. Tuy nhiên, các mục tiêu vẫn đạt hiệu quả tối ưu mà không cần người thực hiện. Đó là triết lý của nguyên lý Zero (số 0) hay còn gọi là nguyên lý biến mất"....

    Mời bạn đọc cùng tìm hiểu qua bài viết và cùng chia sẻ ý kiến.
    ID: B1110_64