• Thứ Hai, 12/01/2004 08:30 (GMT+7)

    Đề Án 112: Trung Tâm Tích Hợp Dữ Liệu: Có gì để tích hợp?

    Trong PC World B số 12/2002, tác giả Chi Lan đã viết về chú ngựa Hệ Thống Phần Mềm Dùng Chung (HTPMDC) trong “cỗ xe song mã” 112 (xem bài “Cỗ xe song mã”, trang 28). Còn bây giờ, xin tiếp nối với câu chuyện về chú ngựa thứ hai: Trung Tâm Tích Hợp Dữ Liệu (TTTHDL). Tinh tướng của chú ngựa TTTHDL chưa bộc lộ ngay như con ngựa HTPMDC, nhưng trong nó tiềm ẩn những hiểm nguy.

    Theo thiết kế của Ban Đề Án 112, TTTHDL cấp bộ, cấp tỉnh bao gồm hệ thống thiết bị mạng, máy chủ và tập hợp các CSDL của các hệ thống thông tin thuộc bộ, tỉnh. Chức năng của TTTHDL là: lưu trữ tập trung dữ liệu thông tin quản lý điều hành của chính phủ, bộ, tỉnh; cung cấp khả năng tính toán, xử lý tập trung cho các đơn vị thành phần; phục vụ nhu cầu sử dụng các ứng dụng dùng chung, đảm nhiệm công việc máy chủ của các mạng LAN thành phần (theo “Phụ lục kiến trúc và đầu tư xây dựng TTTHDL cấp bộ, tỉnh” kèm theo công văn số 195/VPCP-BĐH112 ngày 20/8/2002).

    TTTHDL cũng cung cấp một điểm truy cập duy nhất của bộ, tỉnh phục vụ nhu cầu truy cập thông tin của các sở, ban, ngành và khai thác các dịch vụ công.

    Theo quan điểm của Ban 112, việc đầu tư xây dựng TTTHDL phải tuân thủ nguyên tắc “lấy mục tiêu xây dựng thông tin dữ liệu là chính, công cụ tin học là phương tiện quan trọng để thực hiện mục tiêu”.

    Theo chúng tôi, quan điểm chung về chức năng là đúng, ý tưởng thiết kế cũng đúng. Có vẻ TTTHDL sẽ là một giải pháp hay!

    Nhưng tất cả cũng mới chỉ là “có vẻ hay”! Vì rằng:

    Vấn đề thứ nhất: Ban 112 TW và Ban 112 các bộ, tỉnh có nên đồng loạt xây dựng các TTTHDL (ở 61 tỉnh, thành và vài chục bộ, ngành) để cùng dàn hàng ngang mà tiến không?

    Chiến thuật dàn hàng ngang mà tiến chưa bao giờ được coi là một chiến thuật hay. Đặc biệt trong điều kiện quân không đông, tướng chưa giỏi, sức chưa mạnh như Đề Án 112 hiện nay.

    Theo chúng tôi, có những bộ, tỉnh đã sẵn sàng cho việc xây dựng TTTHDL, do những nơi này đã có sự đầu tư ban đầu cho cơ sở hạ tầng CNTT (mạng máy tính, CSDL...) cũng như nguồn lực (đội ngũ con người, ngân sách), chẳng hạn như TP. HCM. Với sự sẵn sàng ở mức cơ bản, khả năng thành công ở các bộ, tỉnh này là có.

    Bên cạnh đó, còn nhiều bộ, tỉnh chưa chuẩn bị tốt các điều kiện để xây dựng TTTHDL. Những nơi này hoặc chưa có, hoặc rất thiếu cơ sở hạ tầng CNTT do sự đầu tư dở dang từ giai đoạn trước, hoặc không đủ nguồn lực (con người, ngân sách - đặc biệt đối với các tỉnh nghèo). Vì thế, tỷ lệ thành công ở những đơn vị này có thể dự đoán là rất thấp.

    Vấn đề thứ hai: Liệu có nên đầu tư một cách bình quân: TTTHDL quy mô lớn 5 tỷ, quy mô trung bình 3 tỷ và quy mô nhỏ 2 tỷ đồng không? (Theo Công Văn số 195/VPCP-BĐH112 ngày 20/8/2002 của Ban 112 về việc thiết kế và lập dự toán cho các dự án hạ tầng kỹ thuật thuộc Đề Án 112).

    Phương pháp định mức bình quân này e không ổn. Đây thực sự trở thành nỗi lo lắng của nhiều bộ, tỉnh khi được biết Đề Án 112 chỉ đầu tư  từ nguồn kinh phí của Đề Án thuộc ngân sách TW cho các hạng mục chính như: đầu tư TTTHDL của Chính Phủ, các CSDL quốc gia, trục truyền thông, các đường truyền số liệu từ TTTHDL của Chính Phủ đến TTTHDL của các bộ, tỉnh; TTTHDL của bộ, tỉnh; Còn đầu tư để làm ra thông tin, cái để mà tích hợp thì sẽ lấy từ nguồn kinh phí của các cơ quan TW,  nguồn kinh phí của ngân sách địa phương, theo tinh thần của Thông Tư số 34/2002/TT-BTC ngày 17/4/2002 của Bộ Tài Chính Hướng dẫn công tác quản lý tài chính thực hiện Đề Án Tin Học Hóa Quản Lý Hành Chính Nhà Nước giai đoạn 2001-2005.

    Như vậy, hạng mục tối quan trọng mà các bộ, tỉnh phải tự đầu tư xây dựng là các kho dữ liệu của họ. Chính các kho dữ liệu này là một trong những thành tố quan trọng ngăn chặn “cái chết hệ thống” của các TTTHDL, không để TTTHDL trở thành “viện bảo tàng” các hệ thống máy tính.

    Trên thực tế, các kho dữ liệu còn hầu như trống rỗng. Hơn thế nữa làm đầy các kho này bằng các dữ liệu có giá trị, được làm tươi liên tục là việc không thể đạt được một sớm một chiều, nếu không nói là cực kỳ khó khăn, là điểm yếu cốt tử của mọi ứng dụng CNTT ở nước ta nói riêng và ở tất cả các nước đang phát triển nói chung. Một vị giám đốc trung tâm CNTT của một bộ lớn, khi trao đổi với chúng tôi, cũng tỏ ra rất băn khoăn: “Nhiều đơn vị dựng server lên song không có và cũng không biết lấy dữ liệu ở đâu để đặt vào đấy.

    Công việc tối quan trọng và cực kỳ khó khăn, có tác dụng làm cho các TTTH sống được (nếu nó được sinh ra) thì lại được khoán cho các bộ, ngành, địa phương!  Như vậy mà triển khai đồng loạt và dàn trải các TTTH thì có thể hình dung ra được sự thất bại.

    Nói đi cũng nên nói lại. Sự phân chia đầu tư như Ban Đề Án 112 nêu không phải là không có lý. Ngân sách TW không nên (và không thể) bao trùm phần đầu tư mà địa phương có trách nhiệm đảm nhận. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng dường như chúng ta đang đi ngược chiều lẻ ra phải đi.

    Đặng Kim Long

    ID: B0302_12