• Thứ Hai, 19/04/2004 09:58 (GMT+7)

    Kế Hoạch Phát Triển CNTT Quốc Gia và TP.HCM tới năm 2005: Hiện thực, hay... ước mơ?

     



    TS Nguyễn Trọng

    Ngày 17/7 vừa qua, thủ Tướng Chính Phủ đã phê duyệt Kế Hoạch Tổng Thể Phát triển Công Nghệ Thông Tin(CNTT) Việt Nam tới năm 2005. Tiếp theo, mới đây UBND TP.HCM cũng đã thông qua Kế Hoạch Tông Thể về CNTT  của thành Phố. Nghĩ gì, và làm gì cho sự nghiệp CNTT sắp tới, theo hai Kế Hoạch trên? Một cách tiếp cận nhanh chủ đề này qua cuộc trao đổi với TS Nguyễn Trọng, phó giám đốc Sở Khoa Học, Công Nghệ và Môi Trường(KHCN&MT) TP.HCM, tổng biên tập tạp chí Thế Giới Vi Tính.

    Là một trong những người tham gia soạn thảo Kế Hoạch Tổng Thể Phát Triển CNTT Việt Nam đến năm 2005 vừa được Thủ Tướng phê duyệt, ông có tin rằng Kế Hoạch này rất... "khả thi"?

    - TS Nguyễn Trọng: Ban đầu, Kế Hoạch lấy mốc thời gian là 2001-2005. Tuy nhiên, như chúng ta đã thấy, đến ngày 17/7/2002 Kế Hoạch mới được phê duyệt và đổi lại thành "Kế hoạch đến năm 2005".

    Hơn một năm rưỡi qua, kể từ đầu năm 2001, CNTT ở nước ta vẫn phát triển, không đợi Kế Hoạch, nhưng chưa phải với tốc độ mà Kế Hoạch yêu cầu.

    Theo Kế Hoạch vừa được phê duyệt, các nội dung, chỉ tiêu thì cơ bản giữ như ban đầu, với yêu cầu đặt ra khá cao. Thế nhưng do khởi động chậm, thêm nữa trách nhiệm chủ yếu đối với Kế Hoạch thì hiện nay lại chưa rõ ràng, khi Bộ Bưu Chính Viễn Thông (BCVT) ra đời song việc quản lý nhà nước về CNTT còn để ngỏ, v.v...

    Với các lý do đó, tôi e rằng khả năng hiện thực hoá Kế Hoạch này là rất nhỏ.

    Liệu có cách nào để làm tăng khả năng hiện thực hoá Kế Hoạch không?

    - Biện pháp làm tăng khả năng hiệu lực thì rất nhiều, nhưng để làm cho tất cả các mục tiêu chủ yếu của Kế Hoạch chắc chắn được thực hiện thành công tốt đẹp thì... có lẽ không.

    Nếu vậy, chúng ta nên hành xử ra sao với Kế Hoạch này? Cụ thể, theo ông, nên nghĩ gì  về nó, và làm gì với nó?

    - Dù sao, cũng có thể xem đó là một hướng dẫn hành động khá tốt cho vấn đề phát triển CNTT ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Còn làm gì với nó thì, có lẽ, việc quan trọng là bắt tay vào làm ngay với quyết tâm cao để thực hiện nó, song song với việc kịp thời hiệu chỉnh để mọi người tin hơn vào Kế Hoạch được hiệu chỉnh đó.

    Nhưng thưa ông, thế nào là "bắt tay vào làm ngay với quyết tâm cao..., kịp thời hiệu chỉnh"?

    - Quả là cách tôi vừa nói hãy còn khá chung chung! Trước hết, đúng là phải xác định: Ai là người số một phải bắt tay ngay, phải thể hiện quyết tâm cao và phải có trách nhiệm hiệu chỉnh.

    Theo tinh thần của Quyết Định thì đó là Bộ Khoa Học, Công Nghệ và Môi Trường (KHCN&MT) - nay là Bộ Khoa Học - Công Nghệ (KHCN). Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã khác: có lẽ đó sẽ là Bộ BCVT.

    Trước tình hình như vậy, có lẽ người bắt tay ngay sẽ phải là... Chính Phủ!

    Chính Phủ cần xem xét ngay việc giao trách nhiệm triển khai Kế Hoạch này cho Bộ nào hay cơ quan nào khác. Tôi không nói việc tham gia thực hiện từng phần của Kế Hoạch mà nói đến trách nhiệm điều phối chung. Sau động tác "bắt tay ngay" đó của Chính Phủ thì Bộ được giao trách nhiệm cũng cần "bắt tay ngay với quyết tâm cao" và kịp thời hiệu chỉnh nếu cần (mà theo tôi thì rất cần) nội dung của Kế Hoạch. Bộ KHCN hay Bộ BCVT? - Câu hỏi này cần được giải đáp sớm.

    Trước mắt, Bộ KHCN cần tiếp tục vai trò của mình trong việc khẩn trương hướng dẫn triển khai các dự án, chương trình. Bộ KHCN cũng có thể tính toán lại một số chỉ tiêu, chương trình, dự án và kiến nghị điều chỉnh vì hơn ai hết Bộ KHCN hiểu rõ về kế hoạch này.

    TP.HCM cũng đã phê duyệt một Kế Hoạch Tổng Thể về CNTT với nhiều tham vọng, trong đó gần như cáng đáng 50% kế hoạch về công nghiệp phần mềm (CNpPM) của cả nước. Ông có tin rằng Kế Hoạch này cũng sẽ được thực hiện thành công?

    - Khi thông qua lãnh đạo Thành Phố, tôi có đề nghị kế hoạch của TP.HCM nên lấy mốc thời gian là 2002-2006. Trong trường hợp đó, tôi nghĩ Kế Hoạch có cơ sở thời gian cần thiết để thành công.

    TP.HCM đã quyết định tổ chức Ban Điều Hành Các Dự Án CNTT, trực thuộc UBND Thành Phố, là cơ quan có trách nhiệm triển khai Kế Hoạch đã được phê duyệt. Trong một số dịp, được biết phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân đã giới thiệu ông là người sẽ phải gánh vác việc này. Ông có thể tiết lộ ít nhiều kế hoạch của mình để thực thi công việc... khó khăn này?

    - Ban Điều Hành Các Dự Án của Kế Hoạch sẽ được thành lập. Đây là một trong những lý do chính khiến cho Kế Hoạch Tổng Thể về CNTT của TP.HCM được đệ trình từ cuối năm 2001 mà đến 14/8/2002, chủ tịch UBND TP mới phê duyệt. Vấn đề rất quan trọng là có Kế Hoạch rồi thì cơ quan nào sẽ có trách nhiệm tổ chức thực hiện Kế Hoạch đó. Có nhiều quan điểm khác nhau, tuy nhiên Ban Thường Vụ Thành Uỷ đã chỉ đạo cần thành lập cơ quan triển khai mạnh. Quyết định của UBND TP.HCM là thực hiện sự chỉ đạo này.

    Về cá nhân mình, tôi đã chủ động đề xuất với lãnh đạo Thành Phố xin được miễn cho việc lãnh đạo Ban Điều Hành này, mặc dù đã tham gia tích cực vào việc chuẩn bị Kế Hoạch cũng như vào việc xúc tiến các công tác chuẩn bị để quyết định thành lập Ban Điều Hành được phê duyệt, cùng với việc phê duyệt chính thức văn bản Kế Hoạch.

    Việc tôi xin không phụ trách công việc này có làm cho việc triển khai Kế Hoạch chậm lại chút ít vì Thành Phố cần tìm người đảm nhiệm vai trò này. Tuy nhiên, về lâu dài sẽ tốt hơn...

    Ông có thể cho biết lý do của việc từ chối ấy?

    - Rất đơn giản. Trong thư gửi phó chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân, tôi có viết: "... Người ta ai cũng phải đến lúc giảm bớt dần công việc và nghỉ hẳn...".

    Với tôi, tôi cho rằng thời điểm này là thích hợp.

    Nếu vậy, ông sẽ tiếp tục đóng góp cho sự phát triển CNTT Thành Phố?

    - Vâng! Cũng trong bức thư nói trên, tôi có viết: "... Tuy vậy, tôi tự thấy vẫn còn có thể sẽ là người tư vấn tốt cho hoạt động CNTT... Mọi người nếu cần tôi trong vai trò này thì tôi không bao giờ từ chối. Tôi đã làm điều này cho rất nhiều công ty cả trong và ngoài nước, cho các tỉnh bạn, cho cả các cá nhân...".  

    Trở lại với Kế Hoạch của TP.HCM, được biết lãnh đạo Thành Phố vẫn lấy mốc 2005. Như vậy, theo đánh giá của ông, liệu các chỉ tiêu cơ bản sẽ có thể được hoàn thành ở mức nào?

    - Có cả thảy mười chỉ tiêu cơ bản. Việc phân tích từng chỉ tiêu sẽ quá dài. Tôi chỉ lấy một chỉ tiêu để phân tích và cũng rất vắn tắt. Đó là chỉ tiêu: Vào năm 2005, CNpPM TP.HCM sẽ đạt doanh số 250 triệu USD.

    Nếu chỉ duy trì được tốc độ như hiện nay khoảng 20-25%/năm (cũng đã có rất nhiều nỗ lực của Nhà Nước, cả Trung Ương và địa phương, chứ không phải thả nổi cho sự phát triển theo cơ chế thị trường thuần tuý) thì đến năm 2005, CNpPM TP.HCM không thể vượt quá con số 100 triệu USD, tức chỉ đạt khoảng 40% kế hoạch. Điều này đồng nghĩa với việc Kế Hoạch... phá sản.

    Mặt khác, hãy xem Ấn Độ. Năm 1997, Ấn Độ đạt doanh số phần mềm 1 tỷ USD. Bốn năm sau, vào năm 2001, CNpPM của họ đạt 5 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng 70%/năm từ một xuất phát điểm rất cao! Tốc độ phát triển vượt bậc diễn ra không chỉ ở Ấn Độ mà còn ở nhiều quốc gia khác. Nếu TP.HCM làm được như vậy thì con số 250 triệu USD vào năm 2005 không phải là không thể với tới.

    Tuy vậy, điểm mấu chốt là: TP.HCM liệu sẽ làm được như Ấn Độ và các quốc gia khác chăng, thưa ông?

    - Đây là điều khó vô cùng. Dù sao, tôi vẫn hy vọng và ước ao TP.HCM sẽ được như vậy. Cũng như với kế hoạch quốc gia, kế hoạch của TP. HCM cần sớm có các hiệu chỉnh cần thiết để nó là văn bản hành động thực sự.ÿ

    PV. thực hiện

    ID: B0209_20