• Thứ Tư, 21/04/2004 10:45 (GMT+7)

    Phần mềm Việt Nam đứng quá xa sản xuất công nghiệp

    Gần 50 gian hàng của 23 công ty trong và ngoài nước đã tham gia Triển Lãm Tự Động Hóa 2002 (Automation Expo 2002) do Hội Khoa Học Công Nghệ Tự Động Việt Nam (VIETSTAA) phối hợp cùng ĐH Bách Khoa Hà Nội tổ chức tại Hà Nội từ ngày 6-8/9/2002 với rất nhiều sản phẩm, giải pháp tự động hóa công nghiệp trong rất nhiều ngành chủ lực của Việt Nam như dầu khí, xi măng, điện lực, mía đường, rượu bia, thực phẩm... Tuy nhiên, điều đáng suy nghĩ ở đây là tuyệt đại đa số các sản phẩm, giải pháp (và kèm theo đó là các chương trình phần mềm ứng dụng và phần mềm công cụ - còn được gọi là các phần mềm công nghiệp) mang tới triển lãm này là sản phẩm của các hãng nước ngoài như Siemens, ABB, DKK-Toa, Yamatake, Hsiang Cheng, Somar, Omron, Horiba, Parker..

    Sự vắng bóng của các phần mềm công nghiệp mang thương hiệu Việt Nam tại Automation Expo 2002 trong các ngành kinh tế quan trọng của đất nước, cũng có thể có người cho rằng, chẳng 'dính dáng' gì đến nền công nghiệp phần mềm (CNpPM) mà chúng ta đang xây dựng theo 'chuẩn' là NQ07/CP của Chính Phủ.

    Vậy thì CNpPM, một ngành công nghiệp ứng dụng rất đặc thù đang đóng góp gì cho công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) đất nước khi mà Chỉ Thị 58-CT/TW của Bộ Chính Trị nêu rõ: '...CNTT góp phần phát triển nhanh và hiện đại hóa các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp... tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH'? Hay một câu hỏi khác cùng ý nghĩa: chúng ta đang CNH, HĐH bằng cái gì?

    Ngành công nghiệp nào muốn xây dựng và phát triển cũng phải trả lời được tối thiểu 2 câu hỏi: Sản xuất cái gì? Sản xuất cho ai? (tức câu hỏi về sản phẩm và thị trường). Đó là chưa kể đến vấn đề 'Sản xuất như thế nào?' mà chúng ta tạm chưa bàn tới trong bài này.

    Sản phẩm của CNpPM đương nhiên là phần mềm, và thị trường của CNpPM đương nhiên là người dùng, nhưng là phần mềm nào, người dùng nào (nói rộng ra là ngành, lĩnh vực nào)?


     


    Phần mềm công nghiệp Việt Nam không chỉ để điều khiển những con robot như thế này.

    Ông Trịnh Đình Đề, tổng thư ký Hội Khoa Học Công Nghệ Tự Động Việt Nam cho rằng: 'công nghệ phần mềm mà nhiều người hay nói trên các phương tiện truyền thông hiện đang tách rời với sản xuất hàng hóa, tách rời với nền công nghiệp hiện có'. Điều này, quả thật, được thể hiện chính bằng NQ07/CP, với quan điểm: 'Bước đầu, chú trọng hình thức xuất khẩu qua gia công và cung cấp dịch vụ cho các công ty nước ngoài. Đồng thời, mở rộng thị trường trong nước, trước mắt tập trung phát triển phần mềm trong một số lĩnh vực sớm đem lại hiệu quả kinh tế-xã hội, thay thế các sản phẩm phần mềm nhập khẩu'. Trước hết, một văn bản mang tính chiến lược cho ngành công nghiệp CNTT nhưng lại mang tinh thần hết sức ngắn hạn 'bước đầu', 'trước mắt'. Sau nữa, văn bản này có vẻ như không mang tham vọng chiếm lĩnh mà chỉ là 'mở rộng thị trường trong nước'. Mà thị trường nội địa ở các 'lĩnh vực sớm đem lại hiệu quả' đó, theo ông Đề, chỉ 'tác động ở tầng quản lý và thực chất là trợ giúp điều hành những quá trình gián tiếp của sản xuất hàng hóa như thống kê, kế hoạch, quản lý nhân sự, kho tàng, tài chính, lưu thông phân phối...' chứ chưa tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất công nghiệp.

    Đồng quan điểm với ông Đề, giáo sư, TSKH Nguyễn Xuân Quỳnh, viện trưởng Viện Điện Tử-Tin Học-Tự Động Hóa phát biểu: 'Theo tôi, NQ07/CP 'quên' mất phần trong nước, một thị trường cực kỳ quan trọng. Thị trường này được chia thành các phân khúc phần mềm công nghiệp, phần mềm quản lý và phần mềm dịch vụ. Hiện tại, thị trường phần mềm công nghiệp hoàn toàn bị 'bỏ ngỏ'. Chúng ta không thể có một nền công nghiệp hiện đại nếu thiếu ứng dụng CNTT trong công nghiệp'.

    Việc 'lãng quên' phần mềm công nghiệp cũng như thị trường nội địa của loại phần mềm này, yếu tố quyết định nền công nghiệp nước nhà có vươn lên cạnh tranh với nước ngoài hay không, là điều không thể chấp nhận được, dù với bất cứ lý do nào.

    Nếu chúng ta nhận thức được khả năng hiện thực của Kế Hoạch Tổng Thể Phát Triển CNTT Việt Nam đến năm 2005 là 'rất nhỏ' và cần phải 'kịp thời hiệu chỉnh' Kế Hoạch đó, cho dù nó vừa mới được ban hành (trích dẫn ý kiến ông Nguyễn Trọng, P.GĐ Sở KHCN&MT TP.HCM), thì không có lý do gì chúng ta lại không thể 'hiệu chỉnh' chiến lược xây dựng nền CNpPM Việt Nam, khi đã có đủ thời gian để suy ngẫm về chiến lược đó, để nền công nghiệp phần mềm đi đúng hướng hơn với mục đích 'phục vụ CNH, HĐH đất nước'.

    Đặng Kim Long

     

    ID: B0210_16