• Thứ Tư, 21/04/2004 10:39 (GMT+7)

    Việt Nam trên bậc thang kinh tế và xã hội mạng: Chưa sẵn sàng hội nhập!

    Trong bối cảnh suy thoái, các quốc gia vẫn đang, hoặc rầm rộ, hoặc âm thầm, chuẩn bị sẵn sàng để bước vào nền kinh tế mạng, trong một kỷ nguyên phát triển mới. Sự sẵn sàng của một quốc gia sẽ quyết định tới sự phát triển và thịnh vượng của quốc gia đó trong tương lai. Việt Nam cũng không nằm ngoài tương lai của sự phát triển đó.

    Bức tranh về tình hình CNTT và viễn thông (ICT) và về sự sẵn sàng mạng (The Readiness for the Networked World) của các nước được mô tả dựa trên các báo cáo của EIU (Economist Intelligence Unit - Anh), MI (McConnell International - Mỹ), và Trung Tâm Phát Triển Quốc Tế CID (Harvard).

    Từ điều tra của EIU - đơn vị tình báo kinh tế của Anh

    EIU thuộc Economists Group, với tạp chí The Economist nổi tiếng - chuyên phân tích các quan điểm và xu thế kinh tế thế giới.

    Trong đánh giá về sự sẵn sàng kinh doanh điện tử, EIU cân nhắc hai yếu tố: môi trường kinh doanh nói chung (70 chỉ số của nền kinh tế, sự ổn định chính trị, môi trường chính sách, thuế, và độ mở trong đầu tư và thương mại...), và sự "kết nối" ( mạng điện thoại, các yếu tố ảnh hưởng đến truy cập internet như giá điện thoại, tỷ lệ biết chữ, và giáo dục). Điểm số tổng hợp của hai yếu tố trên là mức độ sẵn sàng kinh doanh điện tử của một nước.

    Trong số 60 nước được điều tra liên tục trong ba năm 2000-2002, Việt Nam được xếp vào nhóm 13 nước sau cùng, đứng vị trí 58/60 năm 2001 và thứ 56/60 năm 2002 với điểm sẵn sàng mạng tương ứng là 2,76 và 2,96. Thứ hạng năm 2002 của một số nước châu Á/TBD khác:

    Nước             Hạng    Điểm

    Singapore:        11        8,17

    Nhật Bản:         25       6,86

    Thái Lan:          46       3,86

    Trung Quốc:     51       3,64

    Indonesia:         52       3,29

    Theo Mcconnell International (MI)

    MI là công ty tư vấn Mỹ, chuyên về quản lý và chính sách công nghệ toàn cầu.

    Hàng năm, MI đã tiến hành điều tra về sự sẵn sàng mạng tại một số nước nhằm trả lời cho câu hỏi quan trọng nhất về kinh tế trong đầu thế kỷ XXI: "Ai có tư thế sẵn sàng để thịnh vượng trong nền kinh tế mạng?".

    "Sự sẵn sàng mạng" đánh giá khả năng các quốc gia tham gia vào nền kinh tế số, với năm yếu tố thành phần là:

    +  Sự kết nối: Người ta có dễ dàng và đủ tiền để truy cập và sử dụng mạng?

     + Lãnh đạo điện tử: Liệu sẵn sàng mạng có phải là ưu tiên quốc gia?

    +  An ninh thông tin: Có thể xử lý và lưu trữ thông tin nối mạng một cách tin cậy?

    +  Nhân lực: Có đủ người cần thiết để hỗ trợ kinh doanh điện tử và xây dựng một xã hội tri thức?

    +  Môi trường kinh doanh điện tử: Kinh doanh điện tử có dễ làm?

    +  Báo cáo sử dụng ba màu: Màu xanh cho biết phần lớn các điều kiện là thích hợp cho kinh doanh và chính phủ điện tử. Vàng: cần cải thiện các điều kiện cần thiết. Đỏ: cần những cải thiện căn bản để tạo điều kiện cần thiết.

    Trong báo cáo của MI vào tháng 8/2000, Việt Nam xếp loại đỏ đối với cả năm yếu tố. Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan... đều xếp hạng cao hơn Việt Nam. Trong báo cáo tháng 5/2001, yếu tố lãnh đạo điện tử của Việt Nam đã được lên màu vàng, các yếu tố khác vẫn đang ở màu đỏ.

    Báo cáo 2002 của Đại Học Harvard (CID) và ngân hàng Thế Giới (WB)

    Chủ đề chính của báo cáo là kết quả điều tra tháng 5/2002 về sự sẵn sàng mạng tại 75 nước, chiếm tới 80% dân số và 90% tiềm lực kinh tế toàn cầu. Các yếu tố được nghiên cứu bao gồm:

    +  Truy cập mạng: cơ sở hạ tầng thông tin, sự sẵn sàng internet, khả năng trả tiền internet, tốc độ và chất lượng mạng...

    +  Học tập trên mạng: truy cập đến ICT từ các trường học, nâng cao giáo dục bằng ICT, phát triển và đào tạo nhân lực ICT.

    +  Xã hội mạng: nội dung trên ICT trong đời sống, và ICT tại nơi làm việc.

    +   Kinh tế mạng: cơ hội tìm việc về ICT, thương mại điện tử B2C, B2B, và chính phủ điện tử.

    +  Chính sách mạng: các chính sách về ICT.

    Nhìn vào bức tranh, có thể thấy, mặc dù đã có những nỗ lực đáng ghi nhận từ phía Chính Phủ và các bộ, ngành đối với sự phát triển ICT thời gian qua, vẫn còn đó những thách thức to lớn mà chúng ta phải vượt lên để hội nhập nền kinh tế mạng. Mỗi người Việt Nam cần ngẫm nghĩ về nhiệm vụ vô cùng quan trọng và khó khăn đã nêu trong Chỉ Thị 58 của Bộ Chính Trị: "... CNTT nước ta đến năm 2010 (phải) đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và trở thành phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách so với các nước đi trước".

     Nguyễn Thanh Tuyên

     

    ID: B0210_17