• Thứ Sáu, 23/07/2004 04:31 (GMT+7)

    Phần mềm dùng chung - chờ đến bao giờ?

    Nhiệm vụ xây dựng phần mềm dùng chung (PMDC) được BĐH112 Chính Phủ đảm nhận bằng công văn số 199/VPCP - BĐH112. Tuy nhiên qua 2 năm PMDC vẫn chưa ra đời, chỉ có hàng trăm triệu đồng ngân sách đang lãng phí vì "lỡ" đầu tư hệ thống chờ PMDC.
     

    Một trong những vấn đề khó khăn của tin học hóa quản lý hành chính nhà nước là xây dựng và triển khai các phần mềm (PM) ứng dụng vận hành trên mạng máy tính của các bộ, ngành, tỉnh, thành phố. Hai năm trước đây, nhiệm vụ nặng nề này đã được Ban Điều Hành Đề Án 112 (BĐH112) của Chính Phủ đảm nhận bằng công văn số 199/VPCP-BĐH112. Tuy nhiên, 2 năm đã trôi qua, những phần mềm dùng chung (PMDC) trong công văn ấy vẫn chưa ra đời; chỉ có hàng trăm triệu đồng ngân sách tại nhiều tỉnh, thành phố đang lãng phí vì "lỡ" đầu tư chờ PM!

    Gần 2 năm chưa xong giai đoạn 1

    Xây dựng PMDC phải qua 4 giai đoạn: lập giải pháp khả thi, xây dựng PM, kiểm tra nghiệm thu và triển khai. Tuy nhiên, theo ông Vũ Đình Thuần, phó chủ nhiệm Văn Phòng Chính Phủ (CP), Trưởng BĐH112, PMDC được giao cho 30 đơn vị  xây dựng chỉ mới hoàn thành xong giai đoạn 1, nghĩa là mới lập xong giải pháp khả thi!

    Khảo sát tại TP.HCM và Đà Nẵng, nơi được BĐH112 giao thực hiện nhiều PMDC, thì tiến độ thực hiện rất chậm. Công văn 199 ban hành ngày 21/08/2002 nhưng đến ngày 12/9/2003 BĐH112 TP.Đà Nẵng mới tổ chức hội thảo "Xây dựng dự án khả thi cho 4 PMDC" gồm các hệ thống thông tin (HTTT) phục vụ quản lý cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giấy chứng nhận sở hữu nhà ở; quản lý cấp giấy phép xây dựng; quản lý hồ sơ công việc và HTTT tổng hợp kinh tế - xã hội. Còn TP. HCM đến ngày 13/01/2004 mới tổ chức hội thảo "Xây dựng giải pháp khả thi cho 5 dự án PMDC" gồm: hệ chương trình quản lý hồ sơ công việc, HTTT tổng hợp kinh tế-xã hội phục vụ điều hành cấp tỉnh, HTTT phục vụ về y tế, HTTT phục vụ quản lý cấp giấy phép xây dựng và cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý Nhà Nước đối với các KCX-KCN. TP.HCM cho biết các dự án PMDC này vừa xây dựng xong dự án khả thi và đang chờ thẩm định.

    Các tỉnh: "Cứng nhờ mềm"

     

     

    Ông Nguyễn Văn Dũng - Phó chánh VP UBND tỉnh, phụ trách TTTHDL tỉnh Vĩnh Long:
    Cần phải có quy trình làm việc thống nhất, các chuẩn về quản lý hành chính phải đi trước thì mới xây dựng PM được.

     

    Tại Hội Nghị Hướng Dẫn Triển Khai Trung Tâm Tích Hợp Dữ Liệu (TTTHDL) cho các tỉnh phía Nam ngày 8/6/2004,  ông Vũ Đình Thuần lên tiếng cảnh báo BĐH112 các tỉnh, thành: "Năm 2004 là năm cuối cùng đầu tư TTTHDL" - nghĩa là phải lo hoàn tất đầu tư phần cứng trong năm nay. Song bên lề hội nghị, các giám đốc Trung Tâm Tin Học (TTTH)/ TTTTHDL các tỉnh lo ngại: "Mua phần cứng để làm gì trong khi không có PM để vận hành ?"

    Theo ông Dương Quốc Hùng - giám đốc TTTH tỉnh An Giang, tổng kinh phí Đề Án 112 của An Giang là 24 tỷ đồng, đã đầu tư cho TTTHDL trong 2 năm 2002-2003 khoảng 3 tỷ đồng, chủ yếu để mua máy tính và xây dựng hệ thống mạng. Hiện hệ thống này đang chờ PMDC, nhưng không biết phải chờ đến bao giờ mới có!

    Với tỉnh Vĩnh Long, tổng kinh phí Đề Án 112 giai đoạn 2001-2005 được duyệt là 60 tỷ đồng, đến nay đã đầu tư cho TTTHDL 8 tỷ đồng gồm máy tính, mạng và PM hệ thống nhưng cũng chưa có PM ứng dụng. Ông Nguyễn Văn Dũng - phó chánh văn phòng UBND tỉnh, phụ trách TTTH Vĩnh Long cho biết: "Các sở hiện có rất nhiều máy tính, một số sở đã có hệ thống mạng và PM riêng như PM quản lý cấp phép xây dựng (Sở Xây Dựng), quản lý hồ sơ địa chính (Sở Tài Nguyên - Môi Trường), PM quản lý khiếu nại - tố cáo (Thanh Tra Nhà Nước)... Tuy nhiên các PM đó không thể tích hợp lên mạng vì phải chờ PMDC".

    Tại tỉnh Bình Dương, VP HĐND &UBND tỉnh và trên 20 sở, ngành, 7 huyện/thị đều đã có hệ thống mạng máy tính. Tuy nhiên các PM phục vụ quản lý hành chính nhà nước cấp sở, ngành, huyện/thị, các hệ điều hành tác nghiệp, cung ứng dịch vụ công đều chưa có. Trước đây, trên tinh thần công văn 199, tỉnh đã  ban hành văn bản có nội dung tương tự, chỉ khác đối tượng chịu ảnh hưởng là cấp sở và huyện ("BĐH112 sở/huyện không được mua PM trên thị trường mà phải chờ PMDC"...). Vì vậy đến nay, nhiều dự án cấp sở/huyện được UBND tỉnh phê duyệt cũng chỉ được mua phần cứng mà không được trang bị PM. Đáng lưu ý là PM đăng ký kinh doanh (ĐKKD) cấp huyện/thị cấp phép cho các hộ kinh doanh nhỏ  trên thị trường giá chỉ từ 5 đến 10 triệu đồng, huyện/thị cũng không được mua vì phải chờ PMDC. Nếu vấn đề PMDC tiếp tục chưa được giải tỏa thì kinh phí đầu tư CNTT năm 2004 tại Bình Dương (khoảng 12 tỷ đồng) sắp tới cũng chỉ để mua sắm phần cứng! 

     

    Ông Dương Quốc Hùng - giám đốc TTTH tỉnh An Giang:
    Sau khi giai đoạn 1 của PMDC hoàn thành, nghĩa là xây dựng và thẩm định xong giải pháp khả thi, thì nên giao cho các tỉnh có điều kiện về công nghệ, nhân lực thực hiện các giai đoạn tiếp theo để việc xây dựng và triển khai PMDC nhanh hơn so với hiện nay. 

     

    Các nơi "Phá rào" PMDC

    Huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương đã mạnh dạn "phá rào" tự trang bị PM nằm trong danh mục PMDC đưa vào vận hành trên hệ thống mạng (năm 2002-2003)  đã mang lại hiệu quả cao. Theo Bà Nguyễn Thị Hà - chủ tịch UBND huyện Thuận An,  từ khi huyện "can đảm" áp dụng PM quản lý văn thư, việc quản lý công văn giấy tờ của văn phòng linh hoạt hẳn lên. Chủ tịch, các phó chủ tịch và chuyên viên văn phòng đều có thể nhìn thấy văn bản đi, đến trong ngày trên mạng. Việc tìm kiếm văn bản và thực hiện báo cáo dễ dàng hơn. Còn PM cấp phép kinh doanh từ khi được ứng dụng (2003) đến nay, huyện Thuận An đã cấp phép cho 950 hộ kinh doanh, thời gian cấp phép thực hiện luôn trong ngày, so với trước đây làm bằng tay phải mất cả tuần. Hiện Thuận An tiếp tục đưa vào thử nghiệm PM quản lý hồ sơ địa chính của Tổng Cục Địa Chính 2 để cấp và quản lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, từ 12/2003 đến nay cấp được 1248 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho dân.

    Còn tại Đồng Nai, đơn vị được đánh giá khá thành công trong xây dựng Đề Án 112, chủ trương của tỉnh là nhu cầu công việc đến đâu thì trang bị phần cứng và PM đến đó. Ông Phan Thanh Kiều - phó chánh văn phòng HĐND & UBND, giám đốc TTTH cho biết: "Tỉnh đã xây dựng xong đường trục cáp quang kết nối các sở, ngành. Về PM, tỉnh đã tự chuyển đổi CSDL công báo CP sang Font Unicode để chia sẻ cho các sở, ngành, quận, huyện. Tỉnh lại tiếp tục "phá rào" xây dựng hệ thống gửi, nhận và quản lý văn bản điện tử (giao diện Web). Hiện ở Đồng Nai, gửi, nhận, xử lý văn bản tại một số sở, ngành đã được thực hiện qua mạng".

    PMDC - Tiết kiệm tiền hay để hợp chuẩn dữ liệu ?

    Nếu xây dựng PMDC là để tiết kiệm vì không phải xây dựng cho nhiều đơn vị thì chưa chắc đúng. Vì tổng chi phí đầu tư PMDC, cài đặt cho các cơ quan hành chính Nhà Nước, chỉnh sửa sao cho phù hợp với từng ngành, từng địa phương; chi phí đào tạo, sử dụng, bảo hành, bảo trì, triển khai trên diện rộng, chưa chắc rẻ hơn việc để cho các đơn vị tự xây dựng. Chỉ riêng hệ chương trình quản lý hồ sơ công việc do BĐH112 TP.HCM đưa ra, tổng kinh phí đã hơn 11 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí xây dựng PM chỉ khoảng 2 tỷ đồng còn 9 tỷ dành cho việc triển khai đến 80 đơn vị đầu mối cấp thành phố. Điều này đủ để thấy kinh phí triển khai rất lớn.

    Một nỗi lo khác là chưa chắc PMDC được nghiệm thu vận hành tốt ở tỉnh, thành này sẽ triển khai tốt với tỉnh, thành  khác. Thực tế giai đoạn 1998-2000 đã có nhiều PM được khuyến cáo dùng chung như: Hệ thông tin kinh tế - xã hội của Viện CNTT; Quản lý khiếu nại, tố cáo của Thanh Tra Nhà Nước Trung Ương, Quản lý nhân sự... tiêu tốn hàng tỷ đồng cùng thời gian, công sức của rất nhiều đơn vị tham gia tập huấn, chuyển giao... nhưng cuối cùng vẫn nằm trên đĩa !

     

    Bà Nguyễn Thị Hà - chủ tịch HĐND & UBND, trưởng BĐH112 huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương:
    Để đáp ứng nhu cầu giải quyết công việc nhanh chóng phải có máy tính, đi đôi với nó phải có PM. Vấn đề then chốt là đào tạo người sử dụng và khai thác hệ thống đã đầu tư.

     

    HƯỚNG ĐI NÀO HIÊU QUẢ ?

    Để việc xây dựng PM tin học hóa công tác quản lý hành chính Nhà Nước nhanh, tiết kiệm và hiệu quả, trước hết các cơ quan quản lý nhà nước cần có quy trình làm việc nề nếp, công tác cải cách thủ tục hành chính phải nhanh chóng ổn định. Nói cách khác, cần phải có "ISO Quản Lý Hành Chính Nhà Nước" thì mới có thể xây dựng và triển khai PMDC. Chứ không phải xây dựng PMDC sẽ tạo ra quy trình quản lý hành chính! Chính vì thế các nhà quản lý phải vào cuộc cùng với các nhà chuyên môn đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Theo ông Hoàng Tuấn Anh - chủ tịch UBND, trưởng BĐH112  TP. Đà Nẵng, PMDC có thành công hay không phần lớn phụ thuộc vào nhận thức và quyết tâm của lãnh đạo cao nhất tại đơn vị, bởi chính người này sẽ đưa ra yêu cầu quản lý và sử dụng các sản phẩm tin học làm ra. Xây dựng PMDC là công việc của các sở, ngành và phục vụ cho chính các sở, ngành chứ không phải là công việc của những người làm công tác tin học.

    Phan Thanh Nam

    ID: B0407_14