• Thứ Tư, 08/02/2006 16:22 (GMT+7)

    Quỹ Viễn Thông Công Ích: Chưa thể “hạ sơn”

    Quỹ Dịch Vụ Viễn Thông Công Ích được thành lập nhằm mang lại lợi ích và quyền sử dụng các dịch vụ bưu chính viễn thông (BCVT) cho những vùng xa xôi, khó khăn. Mặc dù bộ máy đã hoàn chỉnh, nguồn vốn dồi dào, nhưng Quỹ vẫn chưa thể xuống núi "hành hiệp" vì vấp phải một số khó khăn.

    Quỹ Dịch Vụ Viễn Thông Công Ích được thành lập nhằm mang lại lợi ích và quyền sử dụng các dịch vụ bưu chính viễn thông (BCVT) cho những vùng xa xôi, khó khăn. Mặc dù bộ máy đã hoàn chỉnh, nguồn vốn dồi dào, nhưng Quỹ vẫn chưa thể xuống núi "hành hiệp" vì vấp phải một số khó khăn.

    Vốn lớn, phạm vi rộng

    Ngày 8/11/2004, Thủ Tướng Chính Phủ ra Quyết Định số 191/2004/QĐ-TTg về việc thành lập Quỹ Dịch Vụ Viễn Thông Công Ích (Quỹ VTCI) nhằm mục đích hỗ trợ, thực hiện chính sách của Nhà Nước về cung cấp các dịch vụ VTCI. Theo kế hoạch, đến hết quý 3 năm 2005, Quỹ chính thức ra đời với đầy đủ cơ cấu và các chức năng để có thể thực hiện nhiệm vụ "Xoá đi khoảng trắng về số cho các vùng, miền còn khó khăn". Với quyết định trên, các doanh nghiệp (DN) hoạt động trong lĩnh vực viễn thông (gồm cả viễn thông và Internet) có nghĩa vụ đóng góp tài chính cho Quỹ. Cụ thể, Thông Tư số 110/2005/TT-BTC của Bộ Tài Chính quy định mỗi DN phải đóng góp vào Quỹ VTCI 5% doanh thu từ các dịch vụ viễn thông di động; 4% doanh thu từ dịch vụ đường dài quốc tế, dịch vụ thuê kênh đường dài quốc tế; 3% đối với dịch vụ đường dài trong nước và thuê kênh đường dài trong nước; 100% đối với cước kết nối bổ sung.

    Ông Trần Mạnh Dũng, giám đốc Quỹ, cho biết: "Theo ước tính, mỗi năm Quỹ sẽ tiếp nhận hàng nghìn tỷ đồng từ các DN trên. Đây là một nguồn vốn lớn để Quỹ có thể thực hiện nhiệm vụ xoá khoảng trắng về số cho các vùng, miền còn lạc hậu".

     

    Dịch vụ BCVT đến vùng cao

    Phạm vi hoạt động của Quỹ cũng "tương xứng" với số tiền khổng lồ đó. Với mục tiêu không còn những vùng trắng về dịch vụ viễn thông, đối tượng của Quỹ trải rộng trên cả nước. Ông Dũng nói: "Trong môi trường cạnh tranh, các DN thường phát triển kinh doanh ở những vùng thuận lợi, mang lại lợi nhuận cao, ít quan tâm tới những vùng, dịch vụ không có lãi, làm cho khoảng cách số giữa các vùng, các khu vực và các tầng lớp dân cư ngày càng lớn. Những người sống ở các vùng đặc biệt khó khăn và người có thu nhập thấp đang là những đối tượng không có điều kiện để sử dụng dịch vụ viễn thông". Theo đề án thành lập Quỹ VTCI trình Thủ Tướng, phạm vi hoạt động của Quỹ sẽ tập trung chủ yếu tại các tỉnh miền núi phía Bắc, các tỉnh miền trung giáp biên giới và các vùng miền còn khó khăn khác.

    Những bài toán khó

    Trong năm 2005, bộ khung hoạt động và điều hành của Quỹ VTCI đã được chuẩn bị với đầy đủ nhân lực và những chức năng cần có. Thế nhưng, cho đến thời điểm này, dường như ngày "hạ sơn" của Quỹ vẫn còn xa.

    Ông Dũng cho biết, nguyên nhân Quỹ VTCI ra đời chậm trễ thì có nhiều, "nhưng quan trọng là Quỹ gặp phải một số bài toán không dễ gì có lời giải". Theo thông tư của Bộ Tài Chính, các DN viễn thông có trách nhiệm đóng góp kinh phí để Quỹ hoạt động. Nhưng theo Quyết Định 191, Quỹ lại là chủ đầu tư các dự án và được quyền tuyển chọn, thẩm định các dự án đó theo quy định của Nhà Nước. Như vậy, không phải cứ DN nào đóng góp nhiều hơn thì được quyền lợi nhiều hơn. Đây là một mâu thuẫn dẫn đến rất khó cân bằng lợi ích của các DN. Ông Dũng tâm sự: "Chừng nào cội nguồn của vấn đề, là quyền lợi chung của những vùng công ích và quyền lợi riêng của các DN chưa được hài hòa, chúng tôi còn phải đợi"!

    Bên cạnh đó là vấn đề đầu tư giữa dịch vụ điện thoại (ĐT) cố định và ĐT di động (DĐ) sao cho hiệu quả tại các vùng xa xôi, hẻo lánh. Theo các chuyên gia thiết kế, lắp một chiếc ĐT cố định cho vùng công ích, được mặc định là một huyện, có giá thành đắt hơn so với đầu tư một cột phát sóng BTS dành cho dịch vụ di động. Ông Dũng lập luận: "giả sử tôi lắp một chiếc ĐT cố định với giá 3 triệu đồng, kể cả đường dây, thì cùng lắm nó cũng chỉ phục vụ cho một hộ gia đình. Trong khi đó, nếu triển khai một cột thu phát BTS dành cho dịch vụ di động, nó sẽ phục vụ được nhiều thuê bao hơn, tiết kiệm chi phí và cho hiệu quả cao". Tuy nhiên, như thế không có nghĩa là cung cấp dịch vụ thông tin di động thì hơn. Ông Phạm Đông, một chuyên gia kinh tế, nhận định: "Đúng là tính chi li các chi phí cho một ĐT cố định và một mạng ĐTDĐ, chúng ta sẽ thấy triển khai mạng di động ở đây hiệu quả hơn. Nhưng đó là chưa tính đến các thiết bị đầu cuối. Chẳng lẽ Quỹ cũng cấp vốn để bà con sắm ĐTDĐ nghe chơi?".

    Một khó khăn lớn khác đối với Quỹ VTCI là quản lý số vốn lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm như thế nào? Theo đề án thành lập Quỹ trình Bộ BCVT và Chính Phủ, cơ cấu quản lý nguồn tài chính của Quỹ bao gồm cả hội đồng quản lý, hội đồng tư vấn chuyên ngành, ban kiểm soát, giám đốc cùng các phó giám đốc. Tuy nhiên, ông Dũng, giám đốc Quỹ thừa nhận: "Với số tiền hàng năm lớn như thế, cộng với sự hạn chế nhất định về nguồn nhân lực của Quỹ, thì khó khăn về quản lý là điều không tránh khỏi. Tuy không thể có chuyện thâm hụt, hay tham ô, nhưng chúng tôi cũng phải dựa trên tinh thần vừa làm, vừa rút kinh nghiệm".

    Mạnh Trường

    ID: B0602_21