• Thứ Hai, 31/07/2006 11:19 (GMT+7)

    Diễn đàn 112: Áo quá rộng!

    Đề Án (ĐA) 112 thay đổi cách làm việc về chiều sâu, thay đổi tổ chức bộ máy, về chiều rộng ảnh hưởng đến toàn xã hội. Với một chương trình lớn như thế, có lẽ người đứng đầu Ban Điều Hành nên là Thủ Tướng.

    Đề Án (ĐA) 112 thay đổi cách làm việc về chiều sâu, thay đổi tổ chức bộ máy, về chiều rộng ảnh hưởng đến toàn xã hội. Với một chương trình lớn như thế, có lẽ người đứng đầu Ban Điều Hành nên là Thủ Tướng.

    Để đánh giá một đề án như ĐA 112 cần phải cân nhắc các yếu tố môi trường, điều kiện, hoàn cảnh, chính sách quản lý một cách chi tiết, chính xác. Tuy nhiên, qua tìm hiểu ĐA này và xem xét thực tế, tôi rút ra một vài nhận xét mang tính cá nhân như sau: Những người được giao nhiệm vụ rất tâm huyết, nhưng phạm vi của 112 quá rộng lớn: về không gian bao trùm cả quốc gia; về nội dung bao gồm cả công nghệ lẫn cải cách hành chính, lại có cả dịch vụ công, xây dựng CSDL của tất cả các cấp chính quyền, các bộ, ngành... Nói cách khác, ĐA 112 thay đổi cách làm việc về chiều sâu, thay đổi tổ chức bộ máy, về chiều rộng ảnh hưởng đến toàn xã hội.

    Trong khi đó, ĐA thiếu một tổng công trình sư có đủ quyền, đủ năng lực để thực hiện. Quy mô, cách tiếp cận, hệ thống quản lý cũng chưa đầy đủ, tính liên kết kém. Ban Điều Hành Đề Án danh thì lớn nhưng bế tắc trong khâu chỉ đạo: Phó chánh Văn Phòng Chính Phủ chỉ đạo đến văn phòng các tỉnh và đến đó thì hay bị "tắc", vì văn phòng UBND các địa phương khó mà chỉ đạo các sở. Chưa kể , bên cạnh ĐA 112, các tỉnh lại thường có chương trình tin học hóa riêng, thành ra hai hệ thống song song. Cho nên chưa nói chuyện thất bại hay không thất bại, nếu quy mô ĐA lớn như thế thì bộ máy quản lý cũng phải tương ứng. Bộ máy không được thiết lập thống nhất từ trên xuống dưới thì khó thực hiện.

    Có lẽ vì chưa có bộ máy tương xứng nên hệ thống thông tin do ĐA 112 xây dựng còn hạn chế, vấn đề chuẩn hóa thông tin gặp nhiều khó khăn, hạ tầng chưa được hoàn thiện. Hiện nay đã có một vài CSDL như tài chính, thống kê, nhưng CSDL dân cư thì chưa được vì ngành công an không ủng hộ. Thành công tương đối của ĐA 112 là đào tạo, nhưng người được đào tạo về dùng được đến đâu lại là một vấn đề. Tính chất của văn hóa mạng (workflows, email, điều hành công việc, xử lý văn bản, diễn đàn, hội thảo qua mạng...) chưa được ngấm vào hệ thống hành chính. Cải cách hành chính và tin học hóa chưa gắn được với nhau.

    Từ những nhận xét nêu trên, tôi xin đề xuất đối với ĐA 112: phải tổng kết một cách rõ ràng và trung thực những gì làm được và chưa được, điểm mạnh, điểm yếu, khả năng trong tương lai... Lãnh đạo phải hiểu đúng về vai trò, vị trí của ĐA. Với bộ máy thực thi như hiện tại thì không nên kỳ vọng, xác định những mục tiêu lớn quá. Ngược lại, nếu muốn theo đuổi những mục tiêu lớn, thì bộ máy quản lý phải phù hợp. Theo tôi, người đứng đầu Ban Điều Hành một chương trình lớn như thế có lẽ nên là Thủ Tướng và bên dưới là các bộ trưởng. Việc tin học hóa quản lý hành chính nhà nước khi đó sẽ diễn ra theo chiều dọc từ các bộ xuống các sở, ngành ở địa phương. Cách làm này tạo nên sự nhất quán trong chỉ đạo và ít phụ thuộc vào sự hiểu biết, nhận thức (thường hạn hẹp) của cá nhân các lãnh đạo địa phương về vai trò của CNTT.

    Bên cạnh đó, các vấn đề như tổ chức, cán bộ, đầu tư... cần rõ ràng: hỗ trợ về chức danh công chức, tiêu chuẩn cán bộ để bộ máy vận hành trơn tru. Phải có hệ thống xử lý thông tin chính xác, tin cậy cho Thủ Tướng, từ đó sẽ tạo lực ép các cơ quan, đơn vị phía dưới phải làm theo. Hệ thống này phải nhanh, trao đổi chính xác, kịp thời, dựa trên hệ thống CSDL quốc gia tốt (ngân hàng, tài chính, nhân lực, tài nguyên, môi trường...)

    Nhiều người nghĩ đầu tư như ĐA 112 là đổ tiền xuống sông xuống biển, tôi cho rằng không nên quá lo lắng về điều đó. Hiện nay chúng ta đưa CNTT vào để tạo khả năng mới, thúc ép con người và nền hành chính nhanh nhạy, năng động hơn. CNTT đóng vai trò tàu kéo, nên ta phải trả học phí để bắt kịp thế giới. Vấn đề là cần có bộ máy quản lý phù hợp để việc đầu tư đạt hiệu quả cao hơn.

    Bùi Tiệm

    ID: B0607_26