• Thứ Sáu, 15/12/2006 08:13 (GMT+7)

    Nước Nga: Chính phủ điện tử bắt đầu từ sức khoẻ điện tử

    Thông tin về sức khỏe cộng đồng Nga đã không được cập nhật hơn mười năm nay. Chỉ mới đây, vấn đề này mới được xới lên và được nhiều người quan tâm sâu sắc.

    Thông tin về sức khỏe cộng đồng Nga đã không được cập nhật hơn mười năm nay. Chỉ mới đây, vấn đề này mới được xới lên và được nhiều người quan tâm sâu sắc.

    Người Nga... ốm yếu

       

    Không quốc gia nào duy trì được "nền y tế hòa vốn". Y tế luôn là lĩnh vực được nhà nước bảo trợ, kể cả ở Mỹ.

     

     

     

    Theo cơ quan Thống Kê Nhà Nước Nga, tuổi thọ trung bình của người dân Nga là 67,66, đứng thứ 111 thế giới. Trong 15 năm lại đây, tuổi thọ trung bình của người Nga giảm 2,8%, tỉ lệ sinh giảm 22,4%, tỉ lệ chết tăng 42,8% (so với đầu kỳ so sánh). Ngân sách Nga chi cho bảo vệ sức khỏe chiếm 2,8% GDP, cộng cả các khoản chi không chính thức là khoảng 4% GDP. Trong khi đó, tại các nước phát triển, chi điều trị của người dân thường ở mức 8 - 15% GDP. Theo các chuyên gia Nga, chỉ để duy trì (không phát triển) tình hình chăm sóc sức khỏe quốc dân hiện nay, Nga cần chi tới 5% GDP.

    Tuy nhiên, từ năm 2005, y tế Nga trở thành lĩnh vực ưu tiên, ngân sách dành cho nó đã và đang tăng rõ rệt. Nếu năm 2004, chi y tế Nga vào khoảng 469 tỷ rúp thì sang 2005, khoản chi đó là 659 tỷ rúp (tăng 40%). Năm 2006, mức chi đã lên khoảng 840 - 850 tỷ rúp. Năm 2007, dự chi khoảng 1 nghìn tỷ rúp.

    Cuộc hôn phối CNTT - y khoa

    Nga thiếu chuyên gia trình độ cao và thu nhập của người lao động Nga trong lĩnh vực y tế thấp. Nguồn tài chính dành cho các cơ sở khám - điều trị ở Nga không đủ và chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe thấp... Do đó, ứng dụng CNTT có vẻ là điều xa xỉ trong thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, tại bàn tròn "CNTT trong Đề Án Quốc Gia của Nga về sức khoẻ "(ĐAQGNSK) tổ chức mới đây, các chuyên gia đều nhất trí: thiếu tự động hóa, lĩnh vực này không thể phát triển trong thế giới hiện đại.

    Cơ quan Thanh Tra Y Tế và Phát Triển Xã Hội Nga cho rằng: để hiện thực hóa hiệu quả, kịp thời, phải thường xuyên theo dõi, giám sát. Cơ quan này có nhiệm vụ thiết lập bảng đăng ký nhân viên y tế liên bang. Nhờ có kê khai, số nhân viên y tế đăng ký tăng hơn 2 lần, và đây sẽ là cơ sở dữ liệu cần thiết cho việc kiểm soát tin học hóa. Bộ Y Tế và Phát Triển Xã Hội Nga hoạch định, từ năm 2008, bắt đầu cấp phép hành nghề cho các nhà thuốc, cơ sở điều trị, điều dưỡng theo những tiêu chuẩn về trang thiết bị. Các bệnh viện phải có kỹ thuật viên tương ứng với thiết bị được triển khai.

    ĐAQGNSK là phương án thử nghiệm trong tiến trình cải cách điều hành hoạt động của toàn bộ nhà nước Nga. Đồng thời, ĐAQGNSK cho phép đánh giá tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT vào những môi trường nhạy cảm với xã hội, tương tự như giáo dục.

    Theo con số thống kê chính thức, Nga có 250 sản phẩm chạy phần mềm y tế. Tuổi trung bình của các trang thiết bị là 8; trong đó 54,2% đã hơn 10 tuổi; 37% từ 5-10 năm. Vấn đề không tương thích, không trao đổi, san sẻ dữ liệu giữa các hệ thống là đương nhiên. Người ta gọi đó là "vườn thú công nghệ". Cho nên, phải thiết lập một hệ thống thông tin (HTTT) thống nhất như một phần của chính phủ điện tử.

    Chương trình "Sức Khỏe Điện Tử"

    Năm 2005, Penza, một tỉnh miền trung Nga, tiếp thu một chương trình liên ngành về tin học hóa các cơ sở y tế. Penza ứng dụng CNTT trong lĩnh vực bệnh án, đăng ký những dịch vụ y tế, bảng tính toa thuốc, hình thành văn bản kinh tế, thống kê tuyến một... tiến tới luân chuyển tài liệu điện tử trong toàn vùng. Penza quyết định chọn phương án tin học hóa đơn giản nhất: hệ thống vận hành tại chỗ và cập nhật, lưu trữ, xử lý thông tin qua Internet. Các cơ sở như nhà hộ sinh không cần phải thiết lập mạng nhánh, chỉ cần làm việc qua giao diện web. Hệ thống không đòi hỏi nhiều về phần cứng và vận hành đơn giản.

    Đến nay, Penza đã mở rộng dự án ra toàn cộng đồng: thành lập một hệ thống điều hành thống nhất bao gồm cả bộ Y Tế và Phát Triển Xã Hội, các ngành trong liên bang, các cơ quan nhà nước cấp vùng, cả các công ty bảo hiểm lẫn cơ sở y tế mọi cấp.

    Trong tương lai, tin học hóa ở Nga sẽ theo sát các hệ thống liên kết các cơ sở khám - điều trị tuyến dưới, những bộ phận của quỹ bảo hiểm bắt buộc với các cơ quan quản lý y tế trong vùng. Từ bây giờ, lãnh đạo các cơ sở khám - điều trị và chính quyền vùng có thể bắt đầu tin học hóa y tế địa phương mà không phải chờ lệnh trên.

    Những công cụ của y tế công nghệ cao

    Thầy thuốc nội khoa Nga đang phải điền khoảng 30 loại giấy tờ về bệnh trạng và tái khám, các toa thuốc, thẻ điều dưỡng, giấy nhập viện, giấy xét nghiệm các loại. Đó là một lượng công việc sự vụ khổng lồ. Nhu cầu ứng dụng công nghệ chép đọc với thẻ y tế điện tử (e-health card) ngày càng bức thiết. Thông tin về bệnh nhân phải có trong tay bác sĩ, phải có thẻ y tế điện tử (Electronic Medical Record – EMR) và phải xây dựng mạng lưới luân chuyển thông tin y tế là những mong muốn của ngành y tế Nga khi đầu tư vào CNTT. Tuy nhiên, nguồn tiền thiếu và tâm lý chưa sẵn sàng với công nghệ cao của nhân viên là những trở ngại đáng kể.
    Đại diện viện Huyết Học E.N Meschalkin cho biết: các cơ sở điều trị đang thiếu những hệ thống chuyên nghiệp, có khả năng tích hợp và phân tích thông tin cho thầy thuốc. Chính vì thế tổ hợp công nghệ cao khám bệnh nhanh (và có thể khám từ xa) của công ty Intel giới thiệu tại Nga được nhiều bệnh viện và cơ sở y tế Nga hưởng ứng.

    ĐAQGNSK có đề cập tới việc thành lập các trung tâm y tế công nghệ cao tại các vùng dân cư. Những trung tâm đầu tiên sẽ được xây dựng vào năm. Bộ Y Tế Nga cho biết, các trung tâm đó sẽ hiện đại nhất thế giới.

    Làm gì trước?

    Để tin học hóa ngành y tế diễn ra trôi chảy, cần xét lại hệ thống số liệu thống kê và báo cáo của bộ Y Tế Nga và chuẩn hóa chúng theo trình tự logic. Sở Y Tế và Phát Triển Xã Hội tỉnh Penza cho rằng: để tin học hóa y tế phát triển nhanh thì việc triển khai đồng bộ sẽ đóng vai trò quyết định; phải có cơ sở pháp lý để ứng dụng ICT vào lĩnh vực y tế từ viễn y đến tự động hóa toàn bộ quá trình thiết lập bệnh sử.

    Các chuyên gia cũng đề nghị Nga mau chóng biên soạn chuẩn cho tin học hóa y tế, trong đó cần có sự tham gia của các thầy thuốc. Theo các chuyên gia, phạm vi của dự án tin học hóa y tế phải bao quát toàn Liên Bang chứ không thể chỉ là những đề án nhỏ lẻ, tránh lập thêm những "vườn thú công nghệ".

    Các số liệu thống kê của Nga cho thấy những kết quả đạt được trong lĩnh vực đào tạo chuyên nghiệp nhưng trên thực tế, trình độ đào tạo rất thấp. Họ cũng cho rằng hệ thống y tế Nga hôm nay không được nhóm người khỏe mạnh quan tâm vì mọi biện pháp khuyến khích kinh tế hiện hành "sa lầy" vào số lượng bệnh nhân - bệnh nhân càng nhiều, các bác sĩ có thu nhập càng cao. Do đó cần tách bạch nhiệm vụ của những đơn vị có liên quan. Khi vấn đề được làm sáng tỏ nhờ những hệ thống thông tin sẽ được thiết lập, các nguồn chi sẽ tương xứng với nhiệm vụ được giao.

    Các chuyên gia Nga nhất trí: Giải quyết từng bước những vấn đề nảy sinh là cách thức tin học hóa hiệu quả nhất. Điều quan trọng nhất trong thời gian tới là hình thành giải pháp kỹ thuật cho việc sản xuất những cảm biến chẩn đoán vô tuyến cho những thiết bị dùng trong viễn y. Nó sẽ trợ giúp các cơ sở y tế địa phương không có chuyên gia chẩn đoán, tăng tính chuyên nghiệp cho những trung tâm chẩn đoán và giúp các thầy thuốc chuyên chẩn đoán về những căn bệnh khác nhau nâng cao kiến thức.
    (Theo CNews)

    Thế An (tổng hợp)

    ID: B0612_24