• Thứ Năm, 04/01/2007 16:40 (GMT+7)

    Công cụ mới của lãnh đạo

    Trong ứng dụng CNTT, khó nhất là thay đổi nhận thức. Đối tượng khó thay đổi nhận thức nhất (về CNTT) là lãnh đạo, vì họ thường lớn tuổi, ít thời gian. Vậy hãy lấy làm mừng, vì trong năm 2006 nhiều vị lãnh đạo đã chuyển biến nhận thức và có hành động cụ thể.

    Trong ứng dụng CNTT, khó nhất là thay đổi nhận thức. Đối tượng khó thay đổi nhận thức nhất (về CNTT) là lãnh đạo, vì họ thường lớn tuổi, ít thời gian. Vậy hãy lấy làm mừng, vì trong năm 2006 nhiều vị lãnh đạo đã chuyển biến nhận thức và có hành động cụ thể.

    Mở màn là việc bộ trưởng bộ Tài Nguyên và Môi Trường (TNMT) Mai Ái Trực tiếp dân qua mạng (xem hình) vào ngày 16/3/2006 trên chính website của bộ. Sau đó, bộ TNMT tổ chức định kỳ 3 tháng một lần và yêu cầu các sở TNMT cũng phải vào cuộc. Trường hợp của bộ TNMT cho thấy CNTT đã bắt đầu xâm nhập mạnh vào hoạt động quản lý nhà nước, đã khẳng định được khả năng, sức mạnh của nó. Ngược lại, nhà lãnh đạo của bộ đã tìm được một công cụ hiệu quả, tiết kiệm để giao tiếp với dân, giải quyết công việc phục vụ dân.

    Tháng 10/2006 bộ trưởng bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Cao Đức Phát đã đảm nhận cương vị trưởng ban chỉ đạo CNTT của ngành thay cho một thứ trưởng. Tháng 12/2006, bộ trưởng Giáo Dục và Đào Tạo (GDĐT) Nguyễn Thiện Nhân cũng nhận cương vị này, đồng thời làm trưởng ban Tin Học Hóa Quản Lý Hành Chính trong ngành GD. Ngày 18/12/2006, ông Nhân đã tham gia giao lưu trực tuyến về các vấn đề của ngành giáo dục trên báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam. Dự kiến, trong tháng 1/2007, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng sẽ giao lưu trực tuyến với nhân dân trên tờ báo này. Cần nhắc lại là trong năm 2006, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận trách nhiệm làm trưởng Ban Chỉ Đạo Quốc Gia về CNTT. Nhiều tờ báo về CNTT đã bình chọn đây là sự kiện tiêu biểu của năm.

    Mảng CNTT trong các cơ quan nhà nước trước đây thường chỉ được giao cho cấp phó. Cho nên, sự "trưởng hóa" vai trò người phụ trách CNTT có thể xem là một tín hiệu tốt. Đồng thời, những hành động cụ thể như nêu trên đã tạo ra hình ảnh người lãnh đạo mới, năng động hơn, hiệu quả hơn, phá vỡ sự khô cứng thường thấy. Hành động của họ có tác động tâm lý đến các bộ trưởng khác cũng như kích thích rất mạnh việc ứng dụng CNTT trong bộ mình. Theo ghi nhận của chúng tôi, tinh thần ứng dụng CNTT trong công việc của bộ TNMT rất "khí thế", từ lãnh đạo tới các nhân viên. Giám đốc một doanh nghiệp ở Hải Phòng nói với chúng tôi, ông gửi e-mail tới bộ TNMT vào 12 giờ đêm, đến 8 giờ sáng hôm sau đã nhận được trả lời.

    Tuy nhiên, các lãnh đạo ưa cách tân có thể gặp phải những lực cản từ ngay nội bộ của mình, từ các cấp dưới của mình. Tại tỉnh X., trong một buổi lễ long trọng, lãnh đạo đang hăng hái thuyết trình về các lợi ích của CNTT, của phần mềm quản lý hồ sơ công việc thì từ hàng ghế cử tọa, chúng tôi thấy nhiều cán bộ nhân viên ngồi quanh mỉa mai, dè bỉu. Tỉnh yêu cầu các sở, ngành cung cấp dữ liệu cho trung tâm tích hợp dữ liệu, nhưng các sở không thực hiện. Những lực cản ấy không phải là ít.

    Mặt khác, xem xét trường hợp bộ TNMT, có thể thấy những yếu tố như lớn tuổi, ít thời gian... thực ra không phải là khó khăn lớn đối với lãnh đạo khi tiếp xúc với CNTT. Khó khăn chính là tâm lý thủ cựu. Đó cũng là một lực cản rất lớn. Cho nên các lãnh đạo nhiệt tình với CNTT vẫn chỉ là số ít, những hiện tượng lẻ tẻ.

    Trở lại vấn đề đối thoại trực tuyến, có một điều ai cũng nhận ra, là sự quá tải. Trong suốt ngày đối thoại đầu tiên, bộ TNMT trả lời được 157 câu hỏi. Như thế cũng là hiệu quả, nhưng so với 2.583 câu hỏi được gửi đến thì vẫn còn quá ít. Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cũng chỉ trả lời được 15/300 câu hỏi trong vòng 1 giờ 30 phút.

    Việc giao lưu trực tuyến là cần thiết, để lại những ấn tượng tốt đẹp về một cách làm việc mới, giảm bớt khoảng cách giữa lãnh đạo nhà nước với nhân dân. Nhưng nếu đặt mục đích là trả lời được nhiều câu hỏi, tức hiệu quả hơn, thì các bộ, ngành nên gắn thêm một module chức năng vào website và cử cán bộ phụ trách để bất cứ lúc nào người dân cũng có thể gửi câu hỏi và nhận trả lời, giảm tải cho những buổi giao lưu trực tuyến, khai thác tốt hơn hiệu quả của CNTT. Mới chỉ có bộ TNMT làm được điều này thông qua "Hệ thống tiếp nhận và trả lời ý kiến nhân dân và doanh nghiệp".

    Diêm Sơn

    ID: B0701_24