• Thứ Năm, 10/05/2007 11:15 (GMT+7)

    Thử nghiệm WiMax ở Lào Cai: Sau lý thuyết là thực tế

    Cách đây 6 tháng, chính quyền và nhân dân tỉnh Lào Cai hào hứng tiếp nhận dự án thử nghiệm công nghệ băng rộng không dây tầm xa WiMAX, kỳ vọng công nghệ này sẽ hỗ trợ đắc lực việc quản lý hành chính, phát triển kinh tế xã hội. Sự hào hứng đó nay vẫn còn, nhưng quá trình thử nghiệm không hoàn toàn trôi chảy cũng làm gợn lên những băn khoăn.

    Cách đây 6 tháng, chính quyền và nhân dân tỉnh Lào Cai hào hứng tiếp nhận dự án thử nghiệm công nghệ băng rộng không dây tầm xa WiMAX, kỳ vọng công nghệ này sẽ hỗ trợ đắc lực việc quản lý hành chính, phát triển kinh tế xã hội. Sự hào hứng đó nay vẫn còn, nhưng quá trình thử nghiệm không hoàn toàn trôi chảy cũng làm gợn lên những băn khoăn.

    Dự án thử nghiệm công nghệ WiMAX (theo chuẩn dành cho phương thức truy cập cố định) ở thành phố Lào Cai do công ty VDC, tập đoàn Intel, cơ quan Hợp Tác Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID) triển khai từ 27/10/2006, với 2 dịch vụ chính là truy cập Internet không dây tốc độ cao và gọi điện thoại qua giao thức Internet (VoIP). Tháng 4/2007, khi chương trình thử nghiệm sắp kết thúc, nhóm phóng viên tạp chí Thế Giới Vi Tính - PC World B và chương trình Cuộc Sống Số của Đài Truyền Hình Việt Nam (VTV) đã có mặt tại Lào Cai để ghi nhận thực tế và ý kiến của những người được dùng thử WiMAX.

    Tại sao, WiMAX?

     

    Nhà Ông Vương Trung Thìn, một điểm thử nghiệm WiMAX

    Chúng tôi cảm thấy bất ngờ khi tới nhà ông Vương Trung Thìn, hộ nông dân duy nhất ở Lào Cai được dùng thử công nghệ WiMAX, được biết tín hiệu WiMAX ở đây đã bị mất từ trước Tết âm lịch. Gia đình ông đã thông báo với bưu điện và trung tâm CNTT tỉnh, nhưng các cơ quan này dường như không nắm rõ nguyên nhân và cho biết việc này ngoài thẩm quyền của họ. Theo anh Vương Ngọc Ánh, con ông Thìn, khi còn thu được sóng WiMAX, chất lượng thoại cũng không tốt lắm, gọi trong phạm vi ngắn (trong thành phố) thì được, gọi đi các huyện xa nghe tín hiệu nhỏ và chập chờn.

    Tại phường Bắc Cường, ngoài nhà ông Thìn, các điểm thử nghiệm khác cũng trong tình trạng tương tự. Điểm thử nghiệm tại công ty Đầu Tư Xây Dựng Các Công Trình, theo lãnh đạo công ty, đã được sửa chữa, khắc phục một lần, nhưng sau đó lại trục trặc nên hiện nay công ty không sử dụng nữa. Tại trạm y tế phường Bắc Cường, cả máy tính lẫn thiết bị thoại không nhận được tín hiệu WiMAX . Bà Phạm Thị Dung, trạm trưởng cho biết, đã báo với trung tâm CNTT nhưng chưa được rõ nguyên nhân. Theo bà, có lẽ tín hiệu đã mất "từ nguồn" vì không chỉ trạm y tế mà nhiều điểm khác cũng bị mất.

    May thay, WiMAX vẫn hiện diện ở một số điểm khác trong thành phố. Tại sở BCVT, cách trạm phát sóng WiMAX khoảng 500m, chúng tôi đã thử kết nối Internet thấy chất lượng rất tốt. Vào website của VTV xem truyền hình trực tuyến thấy không có hiện tượng giật hình, giật tiếng, giữa hình và tiếng không có độ trễ. Tuy nhiên, về VoIP, ông Tô Trọng Tôn, giám đốc sở cho biết chất lượng kém, ồn và rè (ông đoán do thiết bị) nên sở ít dùng.

    Ông Vương Trung Thìn (đứng) và con trai đang dò tín hiệu WiMAX

     

    Tại trung tâm CNTT tỉnh (cách trạm phát sóng hơn 1km), ông Nguyễn Việt Thắng, giám đốc trung tâm cho biết: Thời gian đầu có thể truy cập Internet tốt, có thể sử dụng tốt cả VoIP lẫn Wifi Mobile. Gần đây tín hiệu kém đi, không sử dụng VoIP và Wifi Mobile được nữa. Internet vẫn có thể dùng được nhưng khó xem phim và truyền hình trực tuyến.

    Tại quán cà phê wifi 175 đường Hoàng Liên (cách điểm phát sóng gần 1km), ông Vũ Minh Tiến, chủ cửa hàng cũng nhận xét sóng WiMAX thời gian đầu có chất lượng tốt, có thể gọi điện thoại và thậm chí sử dụng cho hội thảo truyền hình. Tuy nhiên, gần đây VoIP không sử dụng được. Riêng Internet vẫn có tốc độ cao, có thể xem truyền hình trực tuyến, nhưng khi thời tiết xấu thì tốc độ bị ảnh hưởng.

    Như vậy, qua một thời gian thử nghiệm, một trong hai dịch vụ chính của WiMAX ở Lào Cai là VoIP đã hầu như không sử dụng được. Dịch vụ truy cập Internet tốc độ cao vẫn duy trì, song chất lượng cũng vẫn còn có điểm chưa tốt. Thực tế có vẻ không khớp lắm với ấn tượng được tạo ra về khả năng phổ biến WiMAX ở Lào Cai khi bắt đầu chương trình.

    "Vấn đề” của WiMAX

     

    Học sinh trường THCS Ngô Văn Sở (TP. Lào Cai) được truy cập Internet với công nghệ WiMAX.

    Sóng của WiMAX rõ ràng bị ảnh hưởng bởi vật cản - ông Tô Trọng Tôn khẳng định. Đó là lý do một số điểm thử nghiệm đã phải thay đổi. Ví dụ điểm thử nghiệm tại trạm y tế xã Vạn Hòa bị đồi chắn không thu được tín hiệu đã phải chuyển sang điểm khác. Theo ông Tôn, TP Lào Cai có địa hình lòng chảo, nên khả năng truyền sóng tương đối tốt. Nếu đưa WiMAX sang những địa hình phức tạp hơn, có lẽ sóng sẽ khó truyền hơn. Về khả năng thời tiết ảnh hưởng đến sóng WiMAX, ông Tôn không khẳng định, nhưng cho rằng cũng có thể xảy ra giống như truyền hình cáp, truyền hình DTH.

    Theo ông Nguyễn Việt Thắng (trung tâm CNTT tỉnh), gần đây tốc độ truyền dữ liệu kém đi tại một số điểm có thể là do thời tiết, khí hậu ảnh hưởng đến thiết bị. Mặc dù sử dụng thiết bị đã gần 6 tháng nhưng ông Thắng cũng không biết khả năng chịu ẩm và nhiệt độ của chúng là như thế nào. Điều này cũng dễ hiểu vì "chính nhà sản xuất thiết bị cũng còn đang thử nghiệm" – ông Thắng nói. Ông cho biết đã gửi thiết bị về ban quản lý dự án để kiểm tra. Tuy nhiên, theo ông, tốc độ giảm sút cũng có thể xuất phát từ phía nhà cung cấp dịch vụ và trong khi chưa có cơ sở thì không nên loại trừ yếu tố nào.

     

     

    Theo ông Tô Trọng Tôn, mặc dù WiMAX thử nghiệm tại Lào Cai chưa cho chất lượng thoại tốt và không thể phủ sóng rộng như mong muốn, nhưng khả năng phủ sóng trong phạm vi bán kính 2km trở lại cũng đã là tốt so với các phương thức truyền dẫn khác và phù hợp với vùng sâu, vùng xa, cơ sở hạ tầng viễn thông còn hạn chế.

       

    Trong khi đó, một cán bộ của VDC phụ trách về kỹ thuật WiMAX khẳng định: các điểm thử nghiệm tại nhà ông Thìn, trạm y tế xã Bắc Cường, công ty Đầu Tư Xây Dựng Các Công Trình... không thu được tín hiệu là do lỗi thiết bị. VDC chưa thể kiểm tra ngay được vì phải liên hệ với các nhà sản xuất của nước ngoài để kiểm lỗi thiết bị.

    Mặc dù những điều chúng tôi mục sở thị trên đây chưa mang tính bao quát và đầy đủ về kết quả thử nghiệm WiMAX ở Lào Cai, nhưng có thể xem đó là những cơ sở thực tế góp phần đánh giá khả năng và các thiết bị đi kèm hiện có của WiMAX. Các đơn vị thử nghiệm cần xem xét kỹ những hiện tượng nêu trên và đưa ra phương án khắc phục hoặc trả lời thỏa đáng trước khi triển khai các bước tiếp theo.

     
     

    Ông Vũ Minh Tiến, chủ cửa hàng cà phê wifi 175 Hoàng Liên: Nếu duy trì được tốc độ WiMAX như thời gian đầu thì hiệu quả thực tế sẽ cao. Khách hàng của tôi có thể duyệt mail, web, sử dụng VoIP, xem TV trực tuyến, gửi - nhận file dung lượng lớn với tốc độ download và upload rất nhanh. Tốc độ đo được của WiMAX chính là tốc độ thật, không như ADSL, tốc độ thật thường kém khá xa so với tốc độ đo được. Khi đường truyền WiMAX cao, chắc chắn người dùng Internet sẽ bỏ đường truyền ADSL để chuyển sang dùng WiMAX.

     

    Người sử dụng muốn gì?

       

    TS. Phạm Anh Chiến, trưởng phòng Tích Hợp và Phát Triển Hệ Thống Của VDC: Dự án WiMAX Lào Cai là một cuộc thử nghiệm công nghệ mới lần đầu tiên thực hiện tại Việt Nam nhằm đánh giá một cách tổng thể tính năng kỹ thuật của các thiết bị, tiềm năng ứng dụng thực tế của công nghệ truyền dẫn WiMAX. VDC/Intel/USAID đã lựa chọn nhiều đối tượng thử nghiệm khác nhau với những điều kiện đáp ứng kỹ thuật khác nhau. Kết quả theo dõi trực tuyến hoạt động của toàn hệ thống cho thấy nhu cầu và khoảng thời gian sử dụng của các đối tượng thử nghiệm rất khác nhau. Đó là cơ sở để chúng tôi tính toán các phương án triển khai tiếp theo.
    Những vấn đề về kỹ thuật nảy sinh khi vận hành thử nghiệm hệ thống này do yếu tố khách quan và chủ quan đều là những kinh nghiệm quý báu giúp chúng tôi hoàn thiện kỹ năng làm chủ công nghệ và thiết bị.

     

    Hầu như tất cả những người đã sử dụng thử WiMAX mà chúng tôi gặp đều mong muốn tiếp tục được hưởng thụ những thành quả mà công nghệ WiMAX mang lại. Khi tín hiệu WiMAX bị mất, nghĩ rằng thời gian thử nghiệm (dùng miễn phí) đã hết, bà Phạm Thị Dung, trạm trưởng trạm y tế phường Bắc Cường và một số nhân viên tại đây thậm chí đã đề nghị sử dụng Internet WiMAX theo dạng dịch vụ (trả tiền). Bà Nguyễn Thị Thanh Xuân, hiệu trưởng trường THCS Ngô Văn Sở cũng rất muốn được tiếp tục sử dụng Internet để các giáo viên lấy thông tin phục vụ giảng dạy, tham khảo các giáo án điện tử, đồng thời giúp học sinh tìm kiếm thông tin phục vụ học tập. Ngoài 5 máy tính do dự án WiMAX hỗ trợ, phụ huynh học sinh trong trường đã đóng góp mua thêm gần 15 máy nữa để phục vụ việc dạy tin học và hướng dẫn học sinh truy cập Internet.

    Theo ông Tô Trọng Tôn, nếu thử nghiệm WiMAX thành công, trước mắt cần cung cấp cho cơ quan chính quyền và các doanh nghiệp để phục vụ quản lý hành chính và thực hiện một số dịch vụ công. Chưa nên triển khai rộng rãi WiMAX tới từng hộ dân vì hiệu quả sử dụng không lớn lắm. Người dân ở Lào Cai phần lớn không làm chủ được kỹ thuật, thiết bị WiMAX, khả năng khai thác Internet thấp. Tuy nhiên, họ vẫn có nhu cầu sử dụng WiMAX. Để đáp ứng nhu cầu của họ, cần triển khai WiMAX đến các trung tâm văn hóa cộng đồng, như điểm bưu điện văn hóa xã, nhà văn hóa thôn bản, bố trí nhân viên cung cấp dịch vụ điện thoại, thông tin khuyến nông, khuyến lâm, phổ biến kiến thức pháp luật, y tế, viết đơn thuê, đánh văn bản thuê... cho người dân.

    Cũng theo ông Tôn, nếu triển khai WiMAX trên diện rộng thì Chính Phủ cần có phương án trợ giá vì điều kiện kinh tế của Lào Cai còn eo hẹp. Việc thực hiện trợ giá có thể dựa vào quỹ Viễn Thông Công Ích. Với tiến độ như hiện nay, ông Tôn nhận định, khoảng năm 2008 có thể triển khai rộng WiMAX ở Lào Cai.

     
     

    Bà Phạm Thị Dung, trạm trưởng trạm y tế phường Bắc Cường: Từ khi có WiMAX, hàng ngày chúng tôi truy cập mạng tìm xem các bệnh mới, thuốc mới, phác đồ điều trị để áp dụng cho nhân dân. Chúng tôi thường là vào website của bộ Y Tế, báo Sức Khoẻ và Đời Sống và một số tờ báo khác. Việc lướt web đối với chúng tôi đã trở thành thói quen. Nếu trạm không được dùng miễn phí nữa thì tôi sẵn sàng dùng theo dạng dịch vụ.

     

    Nguyễn Hưng

    ID: B0705_25