• Thứ Tư, 05/09/2007 14:25 (GMT+7)

    Thông tin & minh bạch thông tin

    Muốn có chính phủ điện tử, phải có các hệ thống thông tin số, các cơ sở dữ liệu làm nền. Nhưng những yếu tố đó vẫn chưa thật sự được coi trọng.

    Muốn có chính phủ điện tử, phải có các hệ thống thông tin số, các cơ sở dữ liệu làm nền. Nhưng những yếu tố đó vẫn chưa thật sự được coi trọng.

    Tôi theo dõi diễn đàn “Hướng tới chính phủ điện tử” trên tạp chí TGVT series B và vui mừng vì có rất nhiều ý tưởng hay. Đáng chú ý, nhiều người quan tâm đến “nửa thông tin” hơn là “nửa công nghệ”. Đó là ông Nguyễn Chí Công với quan niệm “Không có phần mềm dùng chung, mà chỉ có dữ liệu dùng chung”; ông Nguyễn Ái Việt cho rằng cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia phải là một trong những nền tảng của chính phủ điện tử (CPĐT), các yếu tố quan trọng khác “phải xoay quanh việc tạo ra thông tin, chứ không phải là vấn đề kỹ thuật”.(1)

    Từ những năm 70, giới khoa học Mỹ đã nhận định thông tin là nguồn tài nguyên số 1. Chương trình CPĐT của Hàn Quốc được xây dựng, phát triển thành công trong 10 năm (1987-1996) trên nền tảng 5 hệ thống thông tin quốc gia (hành chính, tài chính, nghiên cứu và giáo dục, an ninh, quốc phòng).

    Do nhận thức mà việc phát triển các nguồn lực thông tin ở nước ta chưa thật sự được quan tâm. Các chương trình, dự án CNTT nói chung và CPĐT nói riêng thường chú trọng đến việc mua sắm máy móc, thiết bị, mà ít thấy đặt ra mục tiêu xây dựng các CSDL quốc gia, ngành hoặc địa phương. Luật CNTT cũng chỉ mới quy định chung chung về việc giao cho các bộ, ngành, UBND các tỉnh/thành xây dựng và quản lý các CSDL. Các hệ thống thông tin chưa được coi trọng trong quy hoạch của ngành BCVT và các địa phương.

    Không có chuẩn thông tin là một khó khăn cho việc phát triển nguồn lực và trao đổi thông tin. “Đầu tiên là phải có chuẩn thông tin trong giao dịch điện tử, nếu không có chuẩn thì không chia sẻ thông tin được” (TS Mai Anh); và “...tính nhất quán của dữ liệu mới là quan trọng” (TS Nguyễn Quang A) [TGVT sêri B tháng 6/2007, trang 23-28]. Thí dụ điển hình nhất là tiêu chuẩn về mã tiếng Việt (TCVN 6909) được Nhà Nước ban hành đã lâu, nhưng đến nay ai dùng mã nào vẫn tiếp tục dùng mã đó. Không những không có chuẩn, mà cho đến nay, không thấy cơ quan nhà nước nào yêu cầu, đòi hỏi hay chịu trách nhiệm về tính thống nhất và độ tin cậy của thông tin.

    Thực hiện CPĐT nhằm phục vụ nhân dân tốt hơn; chuyển việc trao đổi thông tin trong chính phủ từ mệnh lệnh sang đối thoại, và chuyển quá trình truyền, xử lý và lưu trữ thông tin từ văn bản giấy, thủ công sang trực tuyến, không sử dụng giấy. CPĐT không chấp nhận quan liêu, nhiều tầng nấc, chậm chạp, giấy tờ, không minh bạch... Trong đó, theo tôi, yêu cầu minh bạch của thông tin là cực kỳ quan trọng. Yêu cầu minh bạch thông tin trong CPĐT không muốn thực hiện cũng không được. Đó là sức ép từ hội nhập và toàn cầu hoá.

    Ngay từ bây giờ phải bắt tay lập kế hoạch và triển khai thực hiện việc xây dựng các hệ thống thông tin hay CSDL quốc gia và địa phương. Muộn còn hơn không.

    Huế, 24/7/2007

    Đỗ Nam

    ID: B0709_22