• Thứ Sáu, 29/08/2008 12:34 (GMT+7)

    Hải Quan TP.HCM: Đơn giản hóa thủ tục với CNTT

    Hải Quan (HQ) TP.HCM phấn đấu từ nay đến năm 2010 có thể đảm bảo thủ tục HQ đơn giản, hài hòa, thống nhất, đạt chuẩn mực quốc tế. Toàn bộ thủ tục HQ sẽ được thực hiện thông qua hệ thống máy tính, mạng internet.

    Hoàn thiện và xây dựng quy trình quản lý

    Hiện nay, cục HQ TP.HCM đang triển khai thực hiện khoảng 15 hệ thống thông tin do tổng cục HQ và cục HQ TP.HCM xây dựng, như hệ thống thu thập và xử lý dữ liệu tờ khai HQ (số liệu xuất nhập khẩu), quản lý theo dõi nợ thuế, kế toán thu thuế xuất nhập khẩu (XNK), quản lý thông tin giá tính thuế, quản lý thông tin vi phạm pháp luật HQ, thông quan điện tử (TQĐT), thông tin quản lý rủi ro...

    Từ năm 2007, toàn bộ công văn đi, công văn đến được thực hiện qua hệ thống mạng nội bộ (Net Office) trong toàn cục, và có 5 đơn vị có hệ thống mạng văn thư nội bộ là các TTDL và CNTT, chi cục HQ điện tử (HQĐT). Đồng thời, hệ thống e-mail nội bộ bảo mật thông tin cho toàn cán bộ công chức của cục cũng hoạt động từ năm 2007. Trong thời gian tới, cục triển khai dự án nâng cấp hệ thống CNTT, tích hợp các hệ thống này theo mô hình 3 lớp. Dự án đã được TCHQ tổ chức đấu thầu và sẽ triển khai trong thời gian 1 năm kể từ tháng 9/2008.

    Hiệu quả mang lại

    Trong quý II/2008, chi cục HQĐT TP.HCM đã làm thủ tục cho 8.594 tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu, trị giá 1,17 tỷ USD, tăng 16% so với quý I về lượng kim ngạch và 4% về lượng tờ khai. Tính từ đầu năm đến nay, chi cục đã làm thủ tục cho 16.864 tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu, với tổng trị giá kim ngạch là 2,18 tỷ USD, số thuế thu được khoảng 1.602 tỷ đồng. So sánh cùng kỳ năm 2007, số lượng tờ khai tăng 15,6%, trị giá kim ngạch tăng 70%; số thuế thu được tăng 44%, đạt 62% chỉ tiêu thu theo kế hoạch được giao.

    Hiện tại, cục HQ TP.HCM đã cấp giấy công nhận tham gia thủ tục HQĐT cho 236 DN, và trong số này đã có 180 DN chính thức tham gia thủ tục HQĐT. Xét về tổng thể, hầu hết chỉ tiêu đều tăng qua các năm: số lượng tờ khai tăng bình quân 114%, kim ngạch XNK tăng 124%/năm, số thuế thu tăng 85%/năm, số lượng DN tham gia thủ tục HQĐT tăng 80%/năm. Thời gian làm thủ tục trung bình đối với luồng xanh là 10-20 phút, luồng vàng là 30-40 phút, luồng đỏ là 1-2 giờ [*]. So với thủ tục HQ thủ công, thời gian làm thủ tục HQĐT được rút ngắn rất nhiều. Mặc dù, số lượng DN tham gia chưa nhiều, lượng tờ khai ít, chỉ khoảng 1% nhưng lượng kim ngạch, số thu thuế qua thủ tục HQĐT chiếm tỷ trọng khoảng 5 -7% so với tổng kim ngạch, số thu trong toàn cục HQ TP.HCM. Việc khai báo HQ từ xa được triển khai tại cục từ tháng 12/2002 và 09/2007. Hiện tại, khai báo từ xa được thực hiện tại chi cục HQ quản lý hàng gia công đối với loại hình gia công và sản xuất xuất khẩu và 2 khu chế xuất Tân Thuận và Linh Trung.

    Hướng phát triển

    Giai đoạn 2008- 2010, cục HQ TP.HCM sẽ triển khai thủ tục HQĐT tại 2 khu chế xuất Tân Thuận và Linh Trung; xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng CNTT nội bộ các chi cục HQ cửa khẩu để trao đổi dữ liệu điện tử từ TTDL đến các chi cục. Đồng thời, cục sẽ nâng cấp mạng diện rộng, đảm bảo thông suốt và an toàn, xử lý dữ liệu hai chiều tập trung và nối tuyến cáp quang đến tất cả các địa điểm kiểm tra tập trung; nâng cấp CNTT cho TTDL theo mô hình 3 lớp hoặc cao hơn.

    Ngoài ra, ông Nguyễn Thanh Long, phó trưởng chi cục HQĐT cho biết cục HQ cũng xem xét áp dụng chữ ký điện tử trong công tác HQ, phục vụ cho việc chứng thực các loại tài liệu điện tử, làm cơ sở cho việc tự động hóa nhanh, tiện lợi trong quản lý và lưu trữ; tiến tới lập trung tâm xử lý dữ liệu HQ trên cơ sở hợp nhất bộ phận quản lý rủi ro (thuộc phòng "Tham mưu xử lý”), TTDL và CNTT. Đây là trung tâm thu thập tất cả các loại thông tin, dữ liệu để tổng hợp phân tích rủi ro HQ, làm cơ sở cho việc phân luồng tờ khai, hoạt động kiểm soát và kiểm tra sau thông quan. Trung tâm này kết nối với tổng cục HQ và các cục HQ địa phương, các cơ quan trong ngành tài chính, các cơ quan quản lý chuyên ngành, hợp nhất khai báo từ xa với khai báo HQĐT. Cục cũng sẽ xây dựng và thiết lập hệ thống hạ tầng CNTT liên kết DN và cơ quan HQ thông qua tổ chức cung cấp giá trị gia tăng về giao dịch điện tử trong lĩnh vực HQ C-VAN (Customs - Value Added Network).

    Một số khó khăn

    Kiểm tra bản khai qua mạng của DN tại chi cục HQĐT TP.HCM.

    Ông Long cho biết: Khó khăn lớn nhất là sự thiếu đồng bộ giữa các cơ quan quản lý hành chính trong triển khai lộ trình chính phủ điện tử, sự cản trở của tư duy quản lý kiểu cũ; các văn bản pháp lý liên quan chưa hoàn chỉnh...

    Hiện nay, hệ thống xử lý dữ liệu HQĐT chưa hoàn chỉnh. Các phần mềm cung cấp miễn phí chưa được quan tâm nâng cấp, sửa chữa và hỗ trợ dịch vụ. Chi phí cho việc trang bị phần mềm (có thêm phần quản lý) đối với các DN vừa và nhỏ tương đối tốn kém (khoảng 1000 USD cho 1 loại hình khai báo cài đặt cho 1 máy). Ngoài ra, hệ thống thiết bị, đường truyền của cục HQ TP.HCM chưa kết nối đến tất cả các địa điểm giám sát; không đồng bộ cấu hình, dung lượng, nên chưa đảm bảo cho việc triển khai mở rộng khai báo từ xa và thực hiện thủ tục HQĐT cho tất cả các chi cục. Hệ thống thiết bị, đường truyền mạng giá trị gia tăng (VAN) – DN cũng như VAN - HQ thường xuyên bị trục trặc dẫn tới thông tin DN không gửi tới HQ kịp thời và ngược lại, khiến thời gian làm thủ tục kéo dài. Mô hình thủ tục HQĐT chưa phù hợp, có một số hạn chế như chưa gắn kết chi cục HQĐT với khâu giám sát, khó khăn trong việc triển khai mở rộng sang các chi cục HQ khác...

    [*]: Việc phân luồng được căn cứ theo tiêu chí quản lý rủi ro quy định tại quyết định 1700/QĐ-TCHQ của tổng cục HQ. Cụ thể, các DN thường vi phạm sẽ có mức độ rủi ro cao và bị đưa vào luồng đỏ. Sau một thời gian kiểm tra, nếu không phát hiện vi phạm, DN đó sẽ được đưa ra khỏi luồng đỏ. Ngoài ra, một số mặt hàng có tính rủi ro cao cũng được hệ thống tự động phân luồng khi DN nhập mặt hàng đó.

    Việc giao khoán cho cục CNTT và Thống Kê và ban Cải Cách Hiện Đại Hóa xây dựng và triển khai hệ thống mà không xem xét vai trò quan trọng của đơn vị chủ lực (vụ Giám Sát Quản Lý) là một hạn chế đối với việc phát triển hệ thống HQĐT và gây nên sự cạnh tranh không cần thiết giữa thủ tục HQĐT và thủ tục HQ thủ công.

    Ông Nguyễn Thanh Long, phó trưởng chi cục HQĐT TP.HCM

    ID: B0808_38