• Thứ Sáu, 23/10/2009 06:01 (GMT+7)

    Doanh nghiệp phần mềm: Cần chính sách gì?

    Hiệp hội Doanh nghiệp Phần mềm Việt Nam (VINASA) mới công bố kêt quả khảo sát toàn cảnh công nghiệp phần mềm Việt Nam. Nhiều DNPM đang gặp khó khăn do suy thoái...

    Nhìn từ hiệp hội

    Cuộc khảo sát được thực hiện tại 145 doanh nghiệp trong đó có 19 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo VINASA, năm 2009 rất khó khăn với các DNPM Việt Nam (64% DN cho biết tăng trưởng sẽ thấp hơn, 12% cho biết sẽ suy giảm nghiêm trọng, khó khăn về tài chính. Về thực lực, 65% DNPM vốn dưới 8 tỷ đồng; chỉ 24 DN là thành lập trước năm 2000; 40% DNPM không biết 2 chương trình của Nhà nước về phát triển CNpPM và công nghiệp nội dung số (CNpNDS) đến năm 2010(!); Thiếu nhân lực là khó khăn hàng đầu; hạ tầng CNTT còn bất cập; trình độ ngoại ngữ yếu, tồn tại vi phạm bản quyền... Các chuyên gia cho rằng Việt Nam còn thiếu lộ trình tổng thể phát triển và xây dựng thương hiệu ngành.

    “Hiện, doanh thu, lợi nhuận của DNPM rất thấp nên Nhà nước có thu thuế cũng chẳng được bao nhiêu. Nhà nước nên “nuôi” cho khối DNPM lớn nhanh hơn bằng cách làm như Ấn Độ, miễn luôn 10 năm cho mọi loại thuế với các DNPM!”, ông Hà Thân.

    Ông Phạm Tấn Công, Tổng thư ký VINASA cho rằng đất nước chưa có một ngành CNTT mạnh vì doanh thu thấp, công nghệ chưa cao. So các ngành khác, CNTT chưa là ngành kinh tế mạnh. Để có CNpPM mạnh, Việt Nam cần tạo được 3 mũi nhọn là công nghệ, một số DN hàng đầu và những địa bàn tập trung. Việt Nam khó có thể chạy đua với các nước về mặt công nghệ, chỉ có thể tập trung phát triển những DN mạnh, giống như “quả đấm thép” của ngành nhưng thực tế là đa số DNPM có quy mô vốn nhỏ và tuổi đời trẻ. Vì vậy, VINASA đang thảo luận với các DN để đưa ra những đề xuất, kiến nghị với Bộ TTTT cũng như Chính phủ nhằm đưa ra lộ trình thúc đẩy sự phát triển của các DNPM.

    Trước đó, khi triển khai báo cáo “Một vài khía cạnh về bức tranh CNTT, CNpPM Việt Nam 2009” của Hội Tin học TP.HCM (HCA) tại Toàn cảnh CNTT Việt Nam - VIO 2009, ông Phạm Thiện Nghệ, Tổng thư ký HCA cho biết, DNPM đang có nhiều cơ hội với thị trường trong nước mặc dù năng suất lao động của CNpPM Việt Nam còn thấp so với thế giới, chỉ đạt trung bình 13.000 đô la Mỹ/người/năm, bằng 45% của Ấn Độ và 65% của Trung Quốc. Theo ông Nghệ, Việt Nam sẽ giữ tốc độ tăng trưởng gia công phần mềm 40% để đến năm 2020 đạt kim ngạch 3,5 tỷ đô la Mỹ. Thị trường nội địa to lớn vì xu thế các DN phải sử dụng PM có bản quyền. Ông Nghệ đề nghị, Nhà nước nên hỗ trợ DN nhỏ, DN khởi nghiệp theo mô hình “vườn ươm DN”. Nhà nước có thể xem xét đầu tư trực tiếp vào một số DN CNTT chủ lực, trọng điểm để tạo lực đẩy. Bên cạnh đó, cần cho phép tăng số lao động nước ngoài và cho DN vay vốn để đào tạo nhân lực…

    Doanh nghiệp nói gì?

    Ông Hà Thân, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt nói: “Tốt nhất, DNPM nên trông mong Nhà nước có những chính sách nhất quán, thúc đẩy thực sự toàn bộ các DNPM phát triển”. Ông phân tích, DNPM vẫn có những khó khăn do chính sách của Nhà nước chưa được chuyển hoá kịp thời vào cuộc sống nhưng thị trường thì vẫn ở đó. Vẫn có vô số nhu cầu về nâng cao quản lý, học tập, sẵn sàng bung ra sau suy thoái... Riêng ở VN, tình trạng suy thoái cũng có thể kéo dài vì kinh tế đất nước, đầu tư trong và ngoài nước vẫn dựa trên hưởng dụng tài nguyên là chính (đất đai, dầu mỏ, than đá, cát, sức lao động...) chứ chưa dựa trên nền tảng sản xuất sản phẩm hoặc tri thức. Cơ cấu đó ảnh hưởng đến mọi DN, trong đó có DNPM. Những DN gia công thường thoả mãn những mục tiêu ngắn hạn, ít phần sáng tạo và giá trị gia tăng và nhất là khi còn phụ thuộc “chủ hàng” thì đương nhiên dễ gặp khó khăn…

    “Năm 2007, CNpPM Việt Nam đã “cán đích” doanh thu 500 triệu USD; năm 2008 xấp xỉ 600 triệu USD. Mục tiêu đặt cho năm 2010 là 800 triệu đô la Mỹ”, Báo cáo khảo sát toàn cảnh CNpPM.

    Theo ông Thân, những DNPM dịch vụ, đại lý sản phẩm PM, đặc biệt là ERP vẫn “kiếm được”. Có đơn vị vừa thông báo trúng thầu cho SAP hợp đồng tới 18 tỷ đồng. Các DNPM bán quyền sử dụng PM cho Microsoft, Oracle... đều tăng doanh thu với rất nhiều hợp đồng giá trị từ vài trăm nghìn USD trở lên. DNPM cho các chuyên ngành kế toán, bán lẻ... vẫn sống được dù gặp nhiều cạnh tranh và doanh thu không tăng nhiều. Một loại PM có nhu cầu tăng vọt là Quản lý Nhân sự - Tiền lương vì mới thêm hạng mục Thuế Thu nhập cá nhân. DNPM làm các Cổng thông tin đang sống tốt vì có ngân sách và phong trào xây dựng chính quyền điện tử ở khắp các tỉnh, thành, cơ quan nhà nước. DNPM có các sản phẩm riêng, sáng tạo đáp ứng nhu cầu cho một phân khúc thị trường nào đó cũng “sống khoẻ” với doanh thu tăng vọt mỗi khi ra phiên bản mới hay hơn phiên bản cũ… Nghĩa là thị trường PM Việt Nam vẫn rất̀ đa dạng, vẫn đang là miếng đất mầu mỡ… Tuy nhiên, nó cũng chỉ dành cho những DNPM được đầu tư chuyên nghiệp, lâu dài vào những sản phẩm có tính sáng tạo, độc đáo, đáp ứng đúng nhu cầu hiện có (và khao khát tiềm năng) của… “thượng đế Việt”.

    Về chính sách của Nhà nước, ông Thân cho rằng: (1) Nhà nước cho tiền sẽ làm hỏng DN; Nhà nước tuyệt đối không nên tài trợ, đầu tư, cho tiền cho bất kỳ tổ chức nào! (2) Chỉ cho vay tiền nhưng phải trả, kèm theo quá trình giám sát nghiêm ngặt các kết quả chuyển giao. Để phát triển CNpNDS lành mạnh, các DN nhà nước (DNNN) trong lĩnh vực viễn thông cần hạn chế lạm dụng các DNPM nội dung số (DNNDS)! Hiện thời, DNNN đang thu tới 60% doanh thu của DNNDS. Cần chấm dứt những nội dung thiếu lành mạnh hoặc trò chơi trúng thưởng nhiều khi gợi cảm giác lừa đảo. Ông kiến nghị, những gì DN nước ngoài được ưu đãi về thuế, đất đai... và nhất là họ được làm những gì thì DNPM Việt Nam cũng phải được hưởng chế độ như thế. Ví dụ, rất nhiều dịch vụ trên các site của Google, Yahoo... được làm như quảng cáo, mail, tin tức... mà DNPM Việt Nam phải xin giấy phép quá khó khăn.

    Thế An

    ID: B0910_34